Tom Berenger - Polski Serwis Naukowy

Tom Berenger, właściwie Thomas Michael Moore (ur. 31 maja 1949 roku w Chicago, w stanie Illinois) – amerykański aktor, scenarzysta producent filmowy, nominowany do nagrody Oscara.

Życiorys

Urodzony i wychowany w rodzinie rzymskokatolickich Irlandczyków, syn drukarza-domokrążcy, myślał przede wszystkim o zawodzie dziennikarza. Po ukończeniu szkoły średniej Rich East High School w Park Forest w stanie Illinois w 1967 roku, podjął studia dziennikarskie na University of Missouri w Columbia w stanie Missouri, zanim przeniósł się na wydział komunikacji i sztuk dramatycznych. Sukces na studenckim festiwalu w przedstawieniu Edwardsa Albee Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) przesądził o wyborze zawodu aktora. Wstąpił na niekonwenconalny kurs aktorski Herbert Berghof Studios w Nowym Jorku i zaczął występować na małych scenach off-Broadwayu, m.in. w dwóch sztukach Tennessee Williamsa – Tramwaj zwany pożądaniem (A Streetcar Named Desire) jako Stanley Kowalski i Tatuowana róża (The Rose Tatoo). Dostał rolę Tima Seigela w operze mydlanej ABC Jedno życie dla przeżycia (One Life to Live, 1975-76).

Osobowość dyssocjalna, psychopatia, osobowość antyspołeczna – zaburzenie struktury osobowości o charakterze trwałym, dotyczące 2–3% każdego społeczeństwa. Zaburzenie to wiąże się z obecnością trzech deficytów psychicznych: lęku, uczenia się i relacji interpersonalnych.

Tramwaj zwany pożądaniem – sztuka autorstwa Tennessee Williamsa. Wystawiana na scenach teatralnych w kraju i na świecie. W Polsce ostatnią inscenizacją tego dramatu było przedstawienie Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni. Premiera odbyła się w październiku 2009 roku.

Po debiutanckiej roli kinowej w komedii Pędzą to (Rush It, 1976), wystąpił u boku Avy Gardner i Chrisa Sarandona w thrillere Strażnik (The Sentinel, 1977), mrocznym psychoanalitycznym dramacie Szukając pana Goodbara (Looking for Mr. Goodbar, 1977) z Diane Keaton i Richardem Gere oraz komedii erotycznej Dojrzałe panie w cenie (In Praise of Older Women, 1978). Stworzył subtelnie ironiczną imitację stylu gry Paula Newmana sylwetkę zapadającą w pamięć zaciętego i pochmurnego legendarnego Butcha Cassidy'ego z Dzikiego Zachodu i przystosował się do groteskowo-slapstickowej konwencji westernu Butch i Sundance: Wczesne dni (Butch and Sundance: The Early Days, 1979). Zwrócił także uwagę w pełnym akcji dramacie wojennym Psy wojny (The Dogs of War, 1981) na podstawie powieści Fredericka Forsytha oraz błyskotliwa psychodrama filmowej opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych byłych buntowników z końca lat 60. Wielki chłód (The Big Chill, 1983) z udziałem Glenn Close, Jeffa Goldbluma i Kevina Kline.

Bez odwrotu (No Way Back) amerykański film sensacyjny z wątkami z pracy agentów FBI. Bohater, pracownik FBI po śmierci swej żony musi sam zdecydować co dalej. Życie samo układa za niego scenariusz.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Za kreację socjopatycznego weterana brutalnie terroryzującego swój oddział - sierżanta Boba Barnesa z twarzą zniekształconą blizną w sensacyjnym dramacie wojennym o wojnie wietnamskiej Olivera Stone'a Pluton (Platoon, 1986) otrzymał nagrodę Złotego Globu i nominację do nagrody Oscara. W biograficznym dramacie wojennym Olivera Stone'a Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July, 1989) wystąpił w roli rekrutowanego artylerii sierżanta Hayesa. Podobną postać żołnierza Thomasa Becketta walczącego w dżungli Panamy zagrał po latach w filmie Snajper (Sniper, 1993) z Billy Zane oraz dwóch sequelach – Snajper 2 (Sniper 2, 2002) i Snajper 3 (Sniper 3, 2004). Najczęściej gra bohaterów zagubionych, wrażliwych, którzy szukają sposobu uporządkowania świata i mylą się. Był zakochanym przemytnikiem brylantów w telewizyjnej ekranizacji powieści Sidneya Sheldona CBS Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes, 1986). W thrillerze Ridleya Scotta Osaczona (Someone to Watch Over Me, 1987) zagrał detektywa, który czuwa dzień i noc nad życiem świadka morderstwa popełnionego przez członka mafii. W dramacie sensacyjnym Zdradzeni (Betrayed, 1988) wcielił się w postać farmera mordercy-psychopaty, szefa miejscowej komórki terrorystycznej. Rola tajemniczego pisarza o mrocznym umyśle w thrillere Phillipa Noyce Sliver (1993) z Sharon Stone przyniosła mu nominację do Złotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego. Za postać Dona Santry'ego w sitcomie NBC Zdrówko (Cheers, 1993) był nominowany do nagrody Emmy. Jego telewizyjna rola Theodore Roosevelta w sensacyjnym dramacie wojennym TNT Śmiałkowie (Rough Riders, 1997) została nagrodzona Lone Star Film & Television Award w Dallas. W 2000 roku w Beverly Hilton w stanie Kalifornia został uhonorawany nagrodą Złotego Buta.

Columbia Broadcasting System, albo CBS, to główna stacja radiowa i telewizyjna w Stanach Zjednoczonych. CBS była jednym z trzech komercyjnych kanałów telewizyjnych, dominujących w USA przed powstaniem telewizji kablowej. W epoce radia rozwinęła się na tyle, by wykupić jednego ze swoich założycieli, Columbia Records, którego sprzedała wiele lat później firmie Sony.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Życie prywatne

Po dwóch nieudanych małżeństwach z poznaną w 1970 roku Barbarą Wilson (1976-1984), z którą ma dwoje dzieci: córkę Allison (ur. 1977) i syna Patricka (ur. 1979), i agentką Lisą Kay Williams (1986-1997), z którą ma trzy córki – Chelsea (ur. 1986), Chloe (ur. 1988) i Shiloh Rory (ur. 1993), 23 stycznia 1998 roku ożenił się po raz trzeci z Patricią Alvaran. Mają córkę Scout (ur. 1998).

American Broadcasting Company (krócej ABC) - jeden z trzech głównych amerykańskich operatorów sieci telewizyjnej w Ameryce Północnej powstały w 1943 roku (formalnie w 1932 jako Blue Network) w Los Angeles. Założycielem ABC był magnat ubezpieczeniowy Edward J. Noble, który w 1951 sprzedał firmę koncernowi United Paramount. W 1985 nastąpiła fuzja ABC z Capital Cities Communications. W 1996 koncern ten wszedł w skład jednej z największych grup medialnych na świecie, The Walt Disney Company, stając się holdingiem tejże firmy. Poza telewizją ABC działa w dziedzinie radia, telewizji kablowej i satelitarnej.

Film wojenny − gatunek filmowy dotyczący wojny − zwykle skoncentrowany na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów oraz innych tematach powiązanych. Filmy wojenne ogniskują się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na kanwie wydarzeń historycznych lub biograficzne.

Filmografia

One Life to Live (1968) jako Tim Seigel (1975-1976)

Rush It (1976) jako Richard Moore

W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar, 1977) jako Gary Cooper White

Johnny, We Hardly Knew Ye (1977) jako Billy Sutton

Bractwo strażników ciemności (The Sentinel, 1977) jako Man at End

Doświadczone kobiety (In Praise of Older Women, 1978) jako Andras Vayda

Butch i Sundance - Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days, 1979) jako Butch Cassidy

W narożniku (Flesh & Blood, 1979) jako Bobby Fallon

Psy wojny (The Dogs of War, 1981) jako Drew

Poza drzwiami (Oltre la porta, 1982)

Eddie i Krążowniki (Eddie and the Cruisers, 1983) jako Frank Ridgeway

Wielki chłód (The Big Chill, 1983) jako Sam Weber

Miasto strachu (Fear City, 1984) jako Matt Rossi

Ballada o koniokradzie (Rustlers' Rhapsody, 1985) jako Rex O'Herlihan

Pluton (Platoon, 1986) jako sierż. Barnes

Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes, 1986) jako Jeff Stevens

Osaczona (Someone to Watch Over Me, 1987) jako Mike Keegan

Dear America: Letters Home from Vietnam (1987) jako (głos)

Last Rites (1988) jako ojciec Michael Pace

W pogoni za śmiercią (Shoot to Kill, 1988) jako Jonathan Knox

Zdradzeni (Betrayed, 1988) jako Gary Simmons

Pierwsza liga (Major League, 1989) jako Jake Taylor

Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July, 1989) jako sierż. Hayes

Podwójne śledztwo (Love at Large, 1990) jako Harry Dobbs

Pole (The Field, 1990) jako Peter "The Yank"

Życie jak sen (Dream On, 1990-1996) jako Nick Spencer (1991)

Okruchy wspomnień (Shattered, 1991) jako Dan Merrick

Zabawa w Boga (At Play in the Fields of the Lord, 1991) jako Lewis Moon

Gettysburg (1993) jako gen.-por. James Longstreet

Sliver (1993) jako Jack Lansford

Snajper (Sniper, 1993) jako Thomas Beckett

Pierwsza liga II (Major League II, 1994) jako Jake Taylor

Eskorta (Chasers, 1994) jako Rock Reilly

Last of the Dogmen (1995) jako Tracker Lewis Gates

Bez odwrotu (Body Language, 1995) jako Gavin St. Claire

Anioł zemsty (The Avenging Angel, 1995) jako Miles Utley

Przypadkowe piekło (Occasional Hell, An, 1996) jako dr. Ernest Dewalt

Belfer (The Substitute, 1996) jako Shale

Śmiałkowie (Rough Riders, 1997) jako Theodore Roosevelt

Fałszywa ofiara (The Gingerbread man, 1998) jako Pete Randle

Cień wątpliwości (Shadow of Doubt, 1998) jako Jack Campioni

Ostatni bohater (One Man's Hero, 1999) jako John Riley

Wersety zbrodni (A Murder of Crows, 1999) jako Clifford Dubose

Wróg mojego wroga (Diplomatic Siege, 1999) jako Generał Buck Swain

In the Company of Spies (1999) jako Kevin Jefferson

Wypiąć się (Cutaway, 2000) jako Red-Line

Obława (Takedown, 2000) jako McCoy Rollins

Turbulencja 2: Strach przed lataniem (Turbulence 2: Fear of Flying, 2000) jako Sykes

The Hollywood Sign (2001) jako Tom Greener

Dzień próby (Training Day, 2001) jako Roger

Gorzka prawda (True blue, 2001)

Tajemniczy nieznajomy (Watchtower, 2001) jako Art Stoner

Detoks (D-Tox, 2002) jako Hank

The Junction Boys (2002) jako Paul "Bear" Bryant

Wojna w Johnson County (Johnson County War, 2002) jako Cain Hammett

Snajper 2 (Sniper 2, 2002) jako Beckett

Peacemakers (2003) jako Marshal Jared Stone

Dziewczyna na Kapitolu (Capital City, 2004)

The Detective (2004) jako Malcolm Ainslie

Snajper 3 (Sniper 3, 2004) jako Beckett

Firedog (2005) jako Einstein (głos)

Into the West (2005) jako Chivington

Detektyw (Detective, 2005) jako Malcolm Ainslie

Nightmares and Dreamscapes: From the Stories of Stephen King (2006) jako Richard Kinnell

Linki zewnętrzne

Tom Berenger w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Tom Berenger w bazie stopklatka.pl

Tom Berenger w NNDB (ang.)

Tom Berenger w bazie filmweb.pl