Tom Rapp - Polski Serwis Naukowy

Tom Rapp (ur. 8 marca 1947) – amerykański wokalista i gitarzysta folkowy, autor tekstów i kompozytor. Jest najbardziej znany jako lider grupy Pearls Before Swine zaliczanej do avant-folku (awangardowego folku) lub psychodelicznego folku. Po ukończeniu studiów został prawnikiem związanym z obroną praw człowieka.

Biografia

Początkowe lata

Tom Rapp urodził się w Bottineau w Dakocie Północnej. Jego rodzice byli nauczycielami. Po przeprowadzce do Minnesoty zaczął się w wieku 6 lat uczyć gry na gitarze. Później opanował także grę na ukulele. Prawdopodobnie po raz pierwszy spotkał się z Bobem Dylanem (jeszcze jako Bobbym Zimmermanem) ok. 1955 r. podczas konkursu na wykonanie piosenek Elvisa Presleya. Tom zajął w nim miejsce drugie, a Bobby piąte.

Minimalizm – nurt w muzyce współczesnej zainicjowany w latach 60. XX wieku. Minimalizm w muzyce wywodzi się z tych samych źródeł, co odpowiadający mu nurt minimalizmu w innych dziedzinach sztuki, głównie w plastyce. Pierwszy raz terminu "minimalizm w muzyce" dla określenia tego nurtu muzycznego użył w 1968 roku krytyk muzyczny i pianista (tworzący później jako kompozytor minimalistyczny) Michael Nyman w recenzji "The Great Digest" Corneliusa Cardewa dla magazynu "The Spectator".
Charles Edward Anderson Berry, znany jako Chuck Berry (ur. 18 października 1926 w St. Louis) – amerykański muzyk, kompozytor piosenek, wokalista, gitarzysta, indywidualność sceniczna. Jest powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pionierów rock and rolla. W 2003 pojawił się na 6. miejscu listy 100 największych gitarzystów wszech czasów magazynu "Rolling Stone".

Później rodzina przeprowadziła się do Pensylwanii, a w 1963 r. do Eau Gallie na Florydzie. Pod wpływem albumu Dylana The Freewheelin' Bob Dylan i późniejszych płyt Joan Baez i The Byrds został piosenkarzem folkowym i zaczął występować z kolegami ze szkoły: Wayne'em Harleyem (bandżo), Rogerem Crissingerem (organy, tamburyn) i Lane'em Ledererem (gitara basowa). Był to pierwszy skład jego grupy Pearls Before Swine (1965). Jego być może pierwsza piosenka "Be a Man, Join the Klan" była wykonywana przez wielu artystów z florydzkiego kręgu folkowego, który był wówczas zdominowany przez Freda Neila.

Ukulele − odmiana gitary o niewielkich rozmiarach i czterech strunach. Gra się palcami lub z użyciem kostki (piórka), zwykle używana jako instrument akompaniujący.
Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Okres firmy ESP Records

Tom Rapp posłał nagrania demo grupy do firmy ESP Records. W maju 1967 r. nagrali w ciągu czterech dni i nocy swój album One Nation Underground w Nowym Jorku w małym studiu Impact. Mimo że firma znajdowała się w Nowym Jorku, artyści w niej nagrywający mieli w warstwie kulturalnej więcej wspólnego z rodzącą się psychodelią Zachodniego Wybrzeża niż z Greenwich Village (eksperymentowali, nosili długie włosy, związani byli z kontrkulturą i dążyli do konfrontacji politycznej). Jeśli chodzi o samą muzykę, to byli bardziej związani z Greenwich Village. One Nation Underground był ciekawym albumem łączącym 3 style: psychodeliczny folk, swoisty punk i minimalizm. Były na nim utwory, które zawierały w sobie wszystkie te style ("I Shall Not Care"). Album ten sprzedał się w ilości pomiędzy 100 000 a 250 000 egzemplarzy i był największym komercyjnym sukcesem firmy ESP.

Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.
Reprise Records - wytwórnia założona w 1960 roku przez Franka Sinatrę, w celu zwiększenia wolności i niezależności w wydawaniu swoich nagrań. Inni członkowie Rat Pack – Dean Martin i Sammy Davis, Jr., także przenieśli się do tej wytwórni. Redd Foxx wydawał w niej swoje nagrania w czasach, kiedy nie była ona jeszcze tak znana. Reprise Records została sprzedana Warner Bros. Records na początku 1963 r. Wydawała w Stanach płyty Jimiego Hendriksa. Dziś swoje płyty nagrywają w niej takie zespoły jak Green Day, Disturbed, The Used czy My Chemical Romance.

Rok później grupa nagrała drugi album Balaklava już wyraźnie polityczny, z przesłaniem przeciw wojnie wietnamskiej. Od strony muzycznej rozwijał on pomysły naszkicowane na poprzednim albumie, ale grupę cechowała już pewność siebie i lepsze opanowanie rzemiosła. W nagraniu albumu wzięli także udział Joe Farrel i Lee Crabtree, którzy uzupełnili płytę grą na różnych instrumentach. Muzyka stała się jeszcze bardziej złożona, a cechowało ją także intrygujące brzmienie: szepty, flety, efekty (np. echo), akustyczne gitary itd. W tym czasie także Roger Crissinger został zastąpiony przez Jima Bohannona. Odtąd skład grupy będzie się zmieniał nieustannie.

John Wesley Harding – ósmy studyjny album Boba Dylana wydany w 1967 roku. Na płycie znajduje się utwór "All Along the Watchtower", zaliczany do jednej z najważniejszych kompozycji w historii rocka.
Muzyka country, country and western music – odmiana muzyki rozrywkowej, powstała w USA w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku z połączenia folku i bluesa.

W sierpniu 1968 r. Rapp poślubił Dunkę Elisabeth Joosten, która stała się najstarszym członkiem wiecznie zmieniającej się grupy.

Okres firmy Reprise

Trzeci album These Things Too (1969) został nagrany dla firmy Reprise, która dysponowała większymi pieniędzmi, ale eksperymentujący Rapp lubił skromne warunki i znów, chociaż tylko częściowo, wykorzystał studio Impact. Ten album został nagrany z dwoma nowymi muzykami: Elisabeth Rapp (de domo Joosten) i multiinstrumentalistą Jimem Fairsem, który grał przedtem w grupie The Cryan Shames. Do tego doszli jak zwykle studyjni muzycy. Album sygnalizuje odejście Rappa od poprzedniego, zakręconego stylu; jest zdecydowanie bardziej subtelny i intelektualny. Natomiast jako autor tekstów popadł w niespójność, a część tekstów jest właściwie niezrozumiała, być może przez nadużywanie średniowiecznych fraz.

Floryda, ang. State of Florida – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią. Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.
Punk – w węższym znaczeniu: gatunek muzyczny w obrębie muzyki rockowej (punk rock) lub całokształt muzyki tworzonej przez grupy nawiązujące do ideologii ruchu punk; w szerszym: kontrkultura młodzieżowa czy wręcz kultura alternatywna / ruch kulturowo-społeczno-polityczny, zapoczątkowany w połowie lat 70. XX w., w różnych swoich przejawach istniejący do dziś. Także nazwa, również w złożeniach, stylów w sztuce, literaturze, muzyce, modzie itp. oraz innych przejawów ludzkiej aktywności odwołujących się do pierwotnego znaczenia pojęcia.

Grupa ta miała charakter właściwie całkowicie studyjny, prawdopodobnie na skutek skomplikowanych aranżacji, wykorzystywania czasem dziwnych i rzadko spotykanych instrumentów. Również łagodny i dość słaby głos Rappa niezbyt dobrze wypadał na koncertach. Wiadomo że w 1968 r. występowali w Nowym Jorku wspólnie z Country Joe & The Fish, Electric Flag i Chuckiem Berrym, ale ponownie pojawili się na scenie dopiero w 1971 r.

Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.
The Byrds – amerykańska grupa rockowa grająca folk rock oraz psychodeliczny rock, kojarzona również z jangle popem. Była amerykańską odpowiedzią na zespoły "brytyjskiej inwazji" i jedną z najpopularniejszych grup swego czasu. Jedna z najwybitniejszych grup poprockowych z USA. Grupa obok Boba Dylana zdefiniowała brzmienie folk rocka dając podstawy pod przyszły rozwój gatunku.

W 1969 r. Tom i Elizabeth przeprowadzili się do Holandii, gdyż zapragnęli nagle dokonać nagrań w Anglii, których producentem miał być słynny (choćby dzięki The Animals) Mickie Most. Przebywali tam ok. roku i w tym czasie Tom napisał kilka utworów, które znalazły się później na następnym albumie grupy. Po powrocie do Stanów mieszkali w słynnej kolonii artystów w Woodstock w stanie Nowy Jork (w tym samym czasie byli tam także Fred Neil i Tim Hardin).

Bob Dylan (właściwie Robert Allen Zimmerman; ur. 24 maja 1941 roku w Duluth, Minnesota) – amerykański piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, pisarz i poeta pochodzenia żydowskiego (Zushe ben Avraham).
Duńczycy (duń. Danskere) – naród germański zamieszkujący głównie w Danii (około 5 mln) oraz w Niemczech (około 50 tys., większość w Szlezwiku), USA (według różnych danych od 320 tysięcy do 1,5 mln osób pochodzenia duńskiego), Kanadzie i Szwecji. Około 90% Duńczyków należy do kościoła ewangelicko-luterańskiego, ale niewielu z nich praktykuje. Posługują się językiem duńskim, jednym z języków skandynawskich

W 1970 r. ukazał się kolejny album zespołu The Use of Ashes. Został on nagrany w ciągu trzech dni w studiu w Nashville przy pomocy głównych muzyków skupionych w kręgu zwanym Area Code 615. Chociaż album był sygnowany przez Pearls Before Swine, to Rapp był już ostatnim członkiem pozostałym z oryginalnego składu. Płyta ta zawierała być może najbardziej znany jego utwór "Rocket Man"

Greenwich Village, inaczej West Village lub w skrócie The Village - dzielnica mieszkalna na Manhattanie w Nowym Jorku. Graniczy z Broadwayem na wschodzie (granicą jest 5th St.), rzeką Hudson na zachodzie, Houston Street na południu, i 14th Street na północy.
Rhode Island – najmniejszy ze stanów USA położony w północno-wschodniej części USA, na wybrzeżu wschodnim. Na północy i wschodzie graniczy ze stanem Massachusetts, a na zachodzie z Connecticut. Oficjalna nazwa tego stanu brzmi: State of Rhode Island and Providence Plantations.

W 1971 r. ukazał się album City of Gold, tym razem pod nazwiskiem Toma Rappa. Był on także jego producentem. Jest to niewątpliwie najbardziej konwencjonalna płyta wydana przez tego artystę, prezentująca utwory pod wyraźnym wpływem muzyki country i folku. Płyta ma wręcz minimalistycznie zaaranżowaną muzykę, dzięki albumowi Boba Dylana John Wesley Harding, który mocno wpłynął na artystę. Na albumie znów grali muzycy z Area Code 615.

Underground – w znaczeniu artystycznym: twórczość "podziemna", często półamatorska, przełamująca rozmaite tabu estetyczne, społeczne, obyczajowe czy polityczne. Nierzadko powstająca poza zasięgiem twórczości głównego nurtu oraz popkultury, a czasem również cenzury. Utwory undergroundowe są to takie utwory, z których artyści nie czerpią korzyści materialnych (nie wydają płyt, nie zarabiają na nich).
Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Również w tym samym roku ukazuje się album ...beautiful lies you could live in podpisany tym razem jako Tom Rapp/Pearls Before Swine, który został częściowo nagrany w Woodstock, co usprawiedliwia wpływy grupy The Band. Płytą tą artysta powraca do stylu zaprezentowanego na These Things Too i The Use of Ashes.

W 1972 r. Rapp wydaje ostatni album dla firmy Reprise i zatytułowany Familiar Songs. Składa się on z utworów, z których część była już znana z poprzednich albumów, ale zostały tu one zaprezentowane w wersjach niedokończonych. Jest to niewątpliwie najmniej wartościowa płyta Rappa.

Fantastyka naukowa (science fiction) – gatunek literacki lub filmowy, a także gry komputerowe o fabule osnutej na przewidywanych osiągnięciach nauki i techniki oraz ukazującej ich wpływ na życie jednostki lub społeczeństwa. Razem z fantasy i horrorem, fantastyka naukowa zaliczana jest do fantastyki.
Organy piszczałkowe to klawiszowy, aerofoniczny oraz idiofoniczny instrument muzyczny; budowany najczęściej w kościołach, salach koncertowych, synagogach reformowanych, aulach. Organy piszczałkowe są największym instrumentem nieporównywalnym z żadnym innym, jaki został wymyślony, pod względem rozmiarów przestrzennych, ilości źródeł fal dźwiękowych, sumarycznej mocy emitowanej do otoczenia, dynamiki i bardzo często różnorodności barw i możliwości kolorystycznych, a także pod względem złożoności konstrukcyjnej. Przewyższają nawet w wielu aspektach orkiestrę symfoniczną, chociaż na organach gra tylko jeden człowiek. Rozpiętość skali dźwięków dużych organów wynosi ok. 10 oktaw, co jest porównywalne z zakresem dźwięków odbieranych przez ludzki słuch (od 16 Hz do ok. 16 kHz), jednakże są instrumenty na świecie posiadające jeszcze większą skalę (patrz niżej).

Ostatnie lata kariery

Po rozstaniu się z Reprise artysta wydaje w 1973 r. dwa albumy dla firmy Blue Thumb. Pierwszy – Stardancer – jest przez samego Rappa uważany za najlepszy. Miał też całkowitą kontrolę nad tym, co i jak chce nagrać. Trzy utwory związane były z kosmosem, co dało mu reputację autora kosmicznych piosenek. Rapp od dzieciństwa był wielkim miłośnikiem literatury science fiction, a jego zainteresowania podsycało także to, że na Florydzie mieszkał tuż obok Cape Canaveral, gdzie obserwował starty rakiet.

Cecil Percival Taylor (ur. 25 marca 1929 roku w Nowym Jorku) – amerykański pianista i poeta, jeden z twórców free jazzu. Wykładał na University of Wisconsin, Antioch College i innych uczelniach.
Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Pod koniec tego roku wychodzi drugi album Sunforest. Muzyka została poddana procesowi zwanemu Apex, który miał czynić cuda z dźwiękiem, ale niestety tylko go zepsuł. I ta płyta stała się już ostatnią.

W 1976 r. Rapp porzucił muzykę i po ukończeniu studiów prawniczych na Harvardzie został prawnikiem. W 1976 małżeństwo Toma i Elizabeth rozpadło się.

W 1995 r. Tom poślubił swoją wieloletnią narzeczoną Lynn Madison.

Zachodnie Wybrzeże (ang. West Coast, nazywane także Pacific Coast) - region geograficzny na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. W jego skład wchodzą stany Kalifornia, Oregon i Waszyngton, a także oddalone Alaska i Hawaje. Często dołącza się tu także niemające kontaktu z morzem stany Nevada i Arizona.
Dakota Północna (ang. North Dakota) to stan na północy Stanów Zjednoczonych, na obszarze Wielkich Równin. Od zachodu graniczy z Montaną, od południa z Dakotą Południową, od wschodu z Minnesotą, a od północy z Kanadą (Manitobą). Rzeźba terenu na ogół wyżynna. Stan zajmuje powierzchnię 183 111,62 km² i w roku 2000 miał 642 200 mieszkańców. Stolicą stanu jest miasto Bismarck. Największe miasto to Fargo.

Nieoczekiwanie w 1997 r. w wieku 50 lat i po 21-letniej przerwie Rapp powrócił na scenę występując na festiwalu muzyki alternatywnej Terrastock w Providence, Rhode Island (organizowanym przez niezależny magazyn Ptolemaic Terrascope wydawany przez undergroundowego gitarzystę, kompozytora i wokalistę znanego jako Bevis Frond, ale pod nazwiskiem Nick Saloman). Rapp wystąpił tam ze swoim synem Davidem. Później pojawił się także w Bostonie i Nowym Jorku a w 1999 r. wystąpił na trzecim festiwalu Terrastock, który odbył się w Londynie. Jego muzyka nagle stała się bliska współczesnym młodym ludziom.

Bernie Taupin (ur. 22 maja 1950 w Anwick) - Brytyjski poeta, autor tekstów piosenek, znany, przede wszystkim, z długoletniej współpracy z Eltonem Johnem, również piosenkarz.
Fred Neil (ur. 16 marca 1936), zm. 7 lipca 2001) – jeden z najciekawszych twórców piosenki autorskiej w USA, częściowo związany ze sceną folkową i bluesową.

W 1999 r. ukazał się nowy album artysty Journals from the Plague Year, który zebrał dobre recenzje. Ukazał się on w firmie Salomana Woronzow.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)