Tomasz Bartkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Tomasz Karol Bartkiewcz (ur. 4 września 1865 w Miejskiej Górce koło Rawicza, zm. 25 marca 1931 w Gdyni), kompozytor i organista, współzałożyciel wielkopolskiego Związku Kół Śpiewackich.

Początkowe wykształcenie muzyczne uzyskał w domu rodzinnym, następnie kształcił się u J. Figaszewskiego i Bolesława Dembińskiego w Poznaniu (dyrygentura, gra na organach). W 1884 został organistą i dyrygentem chóru kościelnego w Kościelcu koło Inowrocławia. W Pakości założył chór świecki i kościelny. W latach 1890-1897 był dyrygentem założonego przez siebie Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia" w Kościanie; współpracował z tamtejszym proboszczem Józefem Surzyńskim, będącym także kompozytorem i dyrygentem chórów. W 1905 Bartkiewicz przeniósł się do Ostrowa Wielkopolskiego, gdzie uczył muzyki w gimnazjum i własnej szkole muzycznej. Działał tam również jako organista, dyrygent chórów i orkiestr.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Władysław Żeleński (ur. 6 lipca 1837 w Grodkowicach pod Krakowem, zm. 23 stycznia 1921 w Krakowie) – polski kompozytor, pianista, organista, pedagog, organizator życia muzycznego. Mąż Wandy Żeleńskiej z domu Grabowskiej, ojciec trzech synów: inżyniera Stanisława Żeleńskiego, tłumacza, satyryka, pisarza i lekarza z zawodu, Tadeusza Boy-Żeleńskiego, oraz urzędnika bankowego Edwarda Żeleńskiego.

Doprowadził do wystawienia w Wielkopolsce siłami amatorskimi wielu wartościowych dzieł wokalno-instrumentalnych, m.in. utworów Moniuszki (Halka, Verbum nobile, III Litania Ostrobramska), Noskowskiego (Chata za wsią), Münchheimera (Powitanie słońca), Maszyńskiego, Żeleńskiego, Dembińskiego. Organizował koncerty symfoniczne i kościelne, wygłaszał odczyty, pisał artykuły muzyczne. Zorganizował wiele kół śpiewaczych, w 1892 współtworzył Związek Kół Śpiewackich na Wielkie Księstwo Poznańskie i był później jego dyrektorem artystycznym (od 1908). Organizował także kontakty z ruchem śpiewaczym spoza Wielkopolski, w 1914 w Poznaniu przewodniczył Zjazdowi Śpiewaczemu z udziałem ponad 3 tysięcy osób.

Inowrocław (niem. Inowrazlaw, w latach 1904-1920 i podczas okupacji niemieckiej Hohensalza, czasami też Jungbreslau) – gmina miejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim na Równinie Inowrocławskiej, położone na Pojezierzu Kujawskim nad rzeką Noteć. Miejscowość uzdrowiskowa.

Zygmunt Noskowski (ur. 2 maja 1846 w Warszawie, zm. 23 lipca 1909 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog, wykształcił wielu znakomitych kompozytorów, m.in. Karola Szymanowskiego, Mieczysława Karłowicza czy Apolinarego Szelutę

Komponował głównie utwory chóralne i chóralno-instrumentalne, zarówno dla potrzeb kościelnych, jak i świeckich. Niektóre kompozycje:

Msza pasterska (z polskimi kolędami)

Hosanna (hymn na powitanie zmartwychwstałej Polski)

Sielanka (suita ludowa)

Gloria in excelsis Deo (misterium Bożego Narodzenia)

Bibliografia:

Barbara Zakrzewska-Nikiporczyk, Tomasz Karol Bartkiewicz, w; Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1981, PWN ISBN 83-01-02722-3

Witold Jakóbczyk, Przetrwać na Wartą 1815-1914, 55. część cyklu "Dzieje narodu i państwa polskiego", Warszawa 1989