Tomasz II Zaremba - Polski Serwis Naukowy

Tomasz II Zaremba (ur. ok. 1230, zm. 15 marca 1292) – biskup wrocławski od 1270, znany z wieloletniego (toczonego w latach 1274–1287) sporu z Henrykiem IV Probusem.

Pochodził z wielkopolskiego rodu Zarembów. Jego ojcem był Bogusław Starszy ze Strzelina, kasztelan najpierw Ryczyna, a później Niemczy. Miał trzech braci Racława zwanego Drzemlikiem, kasztelana ryczyńskiego, Deczkę, podczaszego wrocławskiego, a później kasztelana zamku Tiefensee, koło Grotkowa oraz Bogusława Młodszego, kasztelana otmuchowskiego. Jego wujem był poprzedni konsekrowany biskup wrocławski Tomasz I ze śląskiego rodu Jeleńczyków.

Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu - gotycki kościół na Ostrowie Tumskim położony w bezpośrednim sąsiedztwie dawnego zamku Piastów śląskich.

Niemcza (niem. Nimptsch) - miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Niemcza. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego, nad rzeką Ślęzą, na obszarze Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich.

Bardzo możliwe, że Tomasz odbył studia prawnicze w Bolonii, brak jednak na ten temat jednoznacznych przesłanek. Wiadomo, że był kapelanem kardynała Jakuba de Sabello.

Od 1250 roku, a na stałe od 1258 spotykamy Tomasza II w otoczeniu wuja Tomasza I. Został wybrany archidiakonem opolskim 19 marca 1264 r., a następnie w 1268 r. kustoszem katedralnym wrocławskim. W czasie administrowania diecezją przez Władysława salzburskiego nie widzimy Tomasza w otoczeniu biskupa, najprawdopodobniej znajdował się w opozycji. W 1270 r. kapituła wybrała go biskupem wrocławskim.

Władysław (ok. 1237 – 27 kwietnia 1270), od 1248 roku współrządca dzielnicy wrocławskiej, od 1265 roku arcybiskup Salzburga, od 1266 regent całego księstwa wrocławskiego, od 1268 roku administrator apostolski diecezji wrocławskiej.

Henryk IV Prawy, także Henryk IV Probus (ur. 1257 lub 1258, zm. 23 czerwca 1290) – książę wrocławski w latach 1270-1290, książę krakowski w latach 1288-1290.

Pojednanie Henryka Probusa z biskupem Tomaszem II

W czasie swych rządów zabiegał o uzyskanie przez Kościół suwerenności od władzy książęcej, tocząc długotrwałe spory z księciem wrocławskim Henrykiem IV Probusem, w związku czym musiał uchodzić ze stolicy diecezji do Raciborza. Przeprowadził dwukrotnie synod diecezjalny (1279, 1290). Uczestniczył w Soborze Lyońskim II w 1274 r.

Otmuchów (hist. również Odmuchów, Odmachów, niem. Ottmachau) – miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Otmuchów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) - w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach, urząd kościelny.

Za jego rządów powstały kolegiaty w Raciborzu i św. Krzyża we Wrocławiu. Otrzymał dla siebie i swoich następców przywilej niezależności od władzy książęcej w postaci kasztelanii nysko–otmuchowskiej w 1290 r.

Przypisy

Maciejowski M., Orientacje polityczne biskupów metropolii gnieźnieńskiej 1283-1320, Kraków 2007, s. 63-64.
Maciejowski M., Orientacje polityczne..., s. 86.

Bibliografia

Maciejowski Maciej, Orientacje polityczne biskupów metropolii gnieźnieńskiej 1283-1320, Kraków 2007.

J. Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej, Kraków 1999, s. 186, 252.

J. Pater, Poczet biskupów wrocławskich, wyd. Silesia, Wrocław 2000.

Sobór Lyoński II – XIV sobór powszechny Kościoła katolickiego zwołany przez papieża Grzegorza X do Lyonu, podobnie jak to miało miejsce z poprzednim soborem – Soborem Lyońskim I – za pontyfikatu Innocentego IV. Obrady rozpoczęły się 7 maja 1274 roku. Przybyło na niego ok. 560 opatów i biskupów. Jednymi z zaproszonych byli także święty Bonawentura i święty Tomasz z Akwinu, który nie dotarł na miejsce, gdyż zmarł w drodze do Lyonu.

Nysa (niem. Neisse, czes. Nisa, pol. hist. Nisa, Nissa) – miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nysa. Od 1950 miasto administracyjnie należy do woj. opolskiego.