Tony Richardson - Polski Serwis Naukowy

Tony Richardson, właściwie Cecil Antonio Richardson (ur. 5 czerwca 1928 w Shipley, zm. 14 listopada 1991 w Los Angeles) – angielski reżyser teatralny i filmowy, scenarzysta, producent. Zdobywca Oscara za Przygody Toma Jonesa (1963).

Richardson był najważniejszym przedstawicielem brytyjskiego nurtu młodych gniewnych w teatrze i kinie. W 1956 wystawił w Londynie sztukę Miłość i gniew Johna Osborne'a, sztandarowy utwór nurtu (w teatrze pracował od końca lat 40.). Wspólnie założyli wytwórnię Woodfall, w której powstały pierwsze filmy reżysera. W swych wczesnych dziełach ukazywał realia robotniczej Anglii, często w oparciu o utwory literackie swych rówieśników. Oprócz Miłości i gniewu zekranizował m.in. sztukę Shelagh Delaney Smak miodu oraz opowiadanie Samotność długodystansowca Alana Sillitoe.

Shelagh Delaney (ur. 25 listopada 1939 w Salford, zm. 20 listopada 2011) – brytyjska dramatopisarka i scenarzystka pochodzenia irlandzkiego, najbardziej znana ze swojego debiutu dramatycznego, sztuki Smak Miodu.

Biseksualizm – odczuwanie popędu płciowego lub/i emocjonalnego do osobników obu płci. Sam termin został wprowadzony około roku 1809 przez botaników i początkowo odnosił się wyłącznie do roślin. Jako określenie orientacji zaczął funkcjonować prawdopodobnie dopiero w XX wieku, kiedy rozpoczęto szersze badania nad ludzką seksualnością.

W roku 1963 nakręcił swoje najgłośniejsze dzieło, komedię łotrzykowską Przygody Toma Jonesa z Albertem Finney'em w roli tytułowej. Zrealizowany na podstawie powieści osiemnastowiecznego pisarza Henry'ego Fieldinga ironiczny film zdobył cztery Oscary, dwie statuetki odebrał sam Richardson. Pierwszą za reżyserię, drugą dla najlepszego filmu roku – Richardson był także producentem Przygód Toma Jonesa.

Henry Fielding (ur. 22 kwietnia 1707 w Sharpham w hrabstwie Somerset, zm. 8 października 1754 w Lizbonie) - pisarz i dramaturg angielski, znany głównie z klasycznych powieści Tom Jones i Joseph Andrews.

Vanessa Redgrave CBE (ur. 30 stycznia 1937 w Londynie) – brytyjska aktorka, laureatka Oscara dla najlepszej aktorki w drugoplanowej roli za rolę w filmie Julia, a także laureatka nagrody Emmy i Złotego Globu.

Sukces filmu uczynił go sławnym po obu stronach Atlantyku i swój następny projekt – czarną komedię Nieodżałowani – zrealizował w Stanach Zjednoczonych. Od tego momentu dzielił czas między Stany a Wielką Brytanię. Najbardziej znane jego filmy z późniejszego okresu twórczości to Szarża lekkiej brygady (1968), Joseph Andrews (1977, ponownie na podstawie prozy Fieldinga), Na granicy (1982) i Hotel New Hampshire (1984). Przed śmiercią ukończył swoje ostatnie dzieło – Błękit nieba z Jessicą Lange, jednak na skutek bankructwa wytwórni Orion film na ekrany wszedł dopiero w 1994.

Los Angeles – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych, za Nowym Jorkiem. Los Angeles zajmuje powierzchnię 1 302 km² i położone jest w regionie Kalifornii Południowej. Miasto stanowi centrum aglomeracji Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, którą w 2010 roku zamieszkiwało 12 828 837 osób, czyniąc z tego regionu 2. pod względem populacji obszar metropolitalny Stanów Zjednoczonych i jednocześnie jedną z najludniejszych metropolii świata. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem "Angelenos".

Zespół nabytego niedoboru (rzadziej upośledzenia) odporności, AIDS (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome, SIDA łac. Sindrome Immunitatis Deficientiae Aquisitae) – końcowe stadium zakażenia HIV charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów CD4, a więc wyniszczeniem układu immunologicznego (odpornościowego), co skutkuje zapadalnością na tzw. choroby wskaźnikowe (niektóre formy nowotworów, grzybic, nietypowe zapalenia płuc) mogące zakończyć się śmiercią pacjenta.

W latach 1962-1967 był mężem aktorki Vanessy Redgrave, z tego związku miał dwie córki: Natashę i Joely. Zmarł na AIDS. Gdy dowiedział się, że jest nieuleczalnie chory, oznajmił publicznie, iż jest osobą biseksualną.

Reżyseria (wybór)

Miłość i gniew (Look Back in Anger, 1958)

Smak miodu (A Taste of Honey, 1961)

Samotność długodystansowca (The Loneliness of the Long Distance Runner, 1962)

Przygody Toma Jonesa (Tom Jones, 1963)

Nieodżałowani (The Loved One, 1965)

Szarża lekkiej brygady (Charge of the Light Brigade, 1968)

Hamlet (1969)

Joseph Andrews (1977)

Na granicy (The Border, 1982)

Hotel New Hampshire (The Hotel New Hampshire, 1984)

Błękit nieba (Blue Sky, 1994)

Linki zewnętrzne

Tony Richardson w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Tony Richardson w bazie filmweb.pl

Przypisy

John Heilpern (2006), John Osborne: A Patriot for Us, str. 142, wyd. Chatto & Windus. ISBN 978-0-70116-780-6.
Źródło: spiritus.temporis.com, dostęp 2009-09-17 (ang.)
Źródło: glbtq.com, dostęp 2009-09-17 (ang.)