Totila - Polski Serwis Naukowy

Obraz przedstawiający spotkanie Totila z św. Benedyktem

Totila (zwany również Totila Baudila, Nieśmiertelny) - (zm. 552) król Ostrogotów w latach 541-552.

Na monetach bitych przez niego występuje pod imionami Badvila, Badua. Urodził się w Treviso, a na króla został wybrany przez Gotów z Pawii w 541. Zimą tego samego roku cesarskie wojska wyruszyły z Rawenny w celu odebrania Gotom terenów leżących na północ od Padu. Wiosną 542 Totila odniósł nad tymi wojskami wspaniałe zwycięstwo w bitwie pod Faventia (Faenza). Po tym zwycięstwie Totila na czele liczniejszej już armii oblegał Florencję. Oddziały Justyniana pozamykały się w twierdzach, a Totila wypadem na południe zajął Brindisi i Cumae i po oblężeniu Neapol (543). W czasie podbijania południa półwyspu Apenińskiego jak głosi św Grzegorz Wielki w swoich dialogach około roku 542 Totila spotkał się w Cassinum (Monte Casino) z świętym Benedyktem, który przepowiedział mu rychły koniec jego panowania.

Iliria (łac. Illyria , Illyricum) to starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii.

Pop Duklanin – (Presbyter Diocleatis) XII wieczny kronikarz z księstwa Dukli (obecnie Czarnogóra), autor najstarszej kroniki serbskiej zwanej Latopisem Popa Duklanina.

W następnym roku w Rawennie wylądował wódz Justyniana Belizariusz. Wojna toczyła się po myśli Gotów, którym się udało zająć opuszczone przez Ilirów miasta Asyż, Ascoli, Fermo i Osimo, co groziło przecięciem połączenia Rzymu z Rawenną. W grudniu 545 Totila rozpoczął oblężenie Rzymu, które się zakończyło wkroczeniem do miasta 17 grudnia 546. Silny sławą zdobywcy Rzymu i sojuszem z Frankami Teudeberta wyruszył w kwietniu 547 ku Rawennie. Belizariusz wykorzystał osłabienie załogi pozostawionej w Rzymie i zdołał odbić Wieczne Miasto. Kiedy Belizariusza odwołano do Konstantynopola, Totila próbował dwukrotnie odzyskać Rzym. Udało się to ponownie dokonać w styczniu 550. Zginął 12 czerwca 552 roku w bitwie pod Busta Gallorum, prowadząc ciężką jazdę Ostrogotów do ataku. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską Gotów. Jego następcą został Teja, ostatni król Ostrogotów.

Rawenna (wł. Ravenna) – miasto i gmina w północnych Włoszech w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 151 055 osób, 228 os./km².

Benedykt z Nursji, łac. Benedictus de Nursia, scs. Prepodobnyj Wieniedikt Nursijskij (ur. ok. 480, zm. 21 marca 547) – święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, zakonnik (mnich), autor zachodniego modelu reguły zakonnej, zaliczany do pisarzy starochrześcijańskich. W 1964 roku papież Paweł VI ogłosił go głównym patronem Europy. Uważany jest za duchowego ojca wszystkich mnichów Zachodu.

Totila według Popa Duklanina

Przedstawiony wyżej król ostrogocki, zdaje się być realnym, choć zniekształconym, podłożem postaci legendarnego władca Gotów o tym samym imieniu u Popa Duklanina. Według kronikarza miał on być synem Swewlada I, bratem Brusa i Ostroila. Za radą najstarszego brata Brusa, wraz z Ostroilem podbił Panonię i "Teutonię". Po zwycięstwie nad chrześcijańskimi królami Dalmatyńczyków i Istrii, wojska obu braci rozdzieliły się. Totila udał się do Italii, zaś Ostroil do Ilirii.

Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii i Czarnogóry.

Teja, Tejas ( ? - ok. 553) – ostatni król Ostrogotów, następca Totili, którego w 552 roku pokonał wódz bizantyjski Narses. Teja kontynuował walkę przeciw Narsesowi stosując masowe represje wobec rzymskiej ludności cywilnej. W Pawii kazał zamordować trzystu zakładników z rodzin senatorskich. Uciekając przed przeważającymi siłami Bizancjum przedarł się na południe Italii, gdzie założył obóz warowny u stóp Wezuwiusza. Otoczony przez Narsesa, zginął w niezwykle krwawej bitwie pod Wezuwiuszem. Jego śmierć położyła kres Królestwu Ostrogotów w Italii.

Przypisy

Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona, 2005, Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. , ISBN 83-85719-85-7.
Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007. ISBN 978-83-7301-973-7.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Totila

Ostroil - legendarny władca Gotów. Według Duklanina (c. 1-2) jeden z trzech synów Swewlada I. Za radą najstarszego brata Brusa, wraz z Totilem podbił Panonię i "Teutonię". Po zwycięstwie nad chrześcijańskimi królami Dalmatyńczyków i Istrii, wojska obu braci rozdzieliły się. Totila udał się do Italii, zaś Ostroil do Ilirii, gdzie stoczył krwawe bitwy zajmując Dalmację i rejony nadmorskie, "aż doszedł i osiadł w kraju Prewalitana". Po jego śmierci, kiedy to Ostroil poległ w bitwie z wojskami cesarza Konstantynopola, władze przejął jego syn - Swewlad II.

Istria (słń. i chor. Istra, wł. Istria) - półwysep w południowej Europie, w północnej części Morza Adriatyckiego. Zdecydowana jego większość należy do Chorwacji, tylko niewielka północna część do Słowenii, a najbardziej na północ wysunięte miasteczko Muggia do Włoch. Leży między zatokami Triesteńską, Kvarner i Rijecką. Za północno-wschodnią granicę półwyspu uznaje się zazwyczaj pasmo górskie Ćićarija i dolinę rzeki Rosandra (słń. Glinščica). Powierzchnia: ok. 3,5 tys. km². Ludność ok. 330 tys. (z tego ok. 235 tys. w Chorwacji, ok. 80 tys. w Słowenii, ok. 15 tys. we Włoszech).