Totmes IV - Polski Serwis Naukowy

Granitowe popiersie Totmesa IV

Totmes IV (gr. Tutmosis) - faraon - władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Syn Amenhotepa II i królowej Tia. Panował prawdopodobnie w latach 1397-1388 p.n.e. lub 1401-1391 p.n.e. Według Manethona panował 9 lat i 8 miesięcy. Starał się prowadzić politykę pokojową. Odziedziczył tron prawdopodobnie w wyniku przedwczesnej śmierci swego brata, następcy tronu. Po objęciu władzy nakazał dokonanie renowacji Wielkiego Sfinksa w Gizie, a po jej zakończeniu kazał umieścić między jego łapami, stelę upamiętniającą ten akt. Był to akt dziękczynny za objęcie władzy, którą otrzymał za sprawą Sfinksa - Wielkiego Boga.

Nubia - kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie. Zajmuje środkowy bieg Nilu pomiędzy Asuanem a Chartumem (między VI a I kataraktą). W starożytności zwana Kusz, zamieszkana była przez lud spokrewniony z Egipcjanami, który w połowie II tysiąclecia p.n.e. uległ wymieszaniu z napływającymi od południa plemionami.

Mitanni – starożytne państwo założone przez Hurytów w północnej Mezopotamii i północnej Syrii w II tysiącleciu p.n.e. ze stolicą w Waszuganni (dotąd nie zidentyfikowana).

...pewnego dnia młody królewicz wybrał się na przechadzkę, a około południa zasiadł w cieniu Wielkiego Boga i ogarnął go sen, a marzenie senne nadeszło gdy słońce stało w zenicie. Ujrzał majestat Wielkiego Boga, a ten przemówił doń własnymi ustami. "Popatrz na mnie, spójrz na mnie o mój synu Totmesie - to ja twój ojciec; Harmachis-Chepri-Re-Atum. Dam ci moje królestwo na ziemi na czele żywych, będziesz nosił koronę białą i koronę czerwoną na tronie Geba, dziedzica, a cały kraj jak długi i szeroki będzie należał do ciebie, podobnie jak wszystko co oświeca oko pana wszechświata(...)Popatrz jestem jak człowiek cierpiący, a całe moje ciało legło w ruinie. Piasek pustyni, na którym leżę zbliża się do mnie....

Istnieje opinia, mówiąca, że renowacja sfinksa oraz stela, umieszczona na nim, były sposobem jakim Totmes uprawomocnił swoją, niespodziewaną sukcesję.

XVIII dynastia tebańska – dynastia władców starożytnego Egiptu panujących w Dolnym i Górnym Egipcie, w latach 1550-1292 p.n.e., rezydujących w Tebach.

Artatama I (przypuszczalnie z sanskr. rta-dhâman "on, który mieszka w świątyni prawa") – władca huryckiego królestwa Mitanni pod koniec XV wieku p.n.e. (panował w okresie 1410 p.n.e. - 1400 p.n.e.).

W ósmym roku panowania odbył ekspedycję wojskową do Nubii, aby stłumić powstanie, jakie tam wybuchło. Kontynuował politykę swych poprzedników; Totmesa III i Amenhotepa II. Uważany za władcę pokojowego. Zawarł traktat z Mitanni, a jedna z córek Artatamy I została jego żoną. Inna jego żona, Mutemuje była matką Amenhotepa III, jego następcy.

Wielki Sfinks w Gizie - wykuty z ogromnego bloku skalnego pozostawionego w wyrobisku z czasów Cheopsa, długi na ponad 70 m i wysoki na 20 posąg leżącego lwa z głową władcy w chuście nemes, prawdopodobnie wizerunek Chefrena. Wielokrotnie zasypywany przez piasek i odkopywany już za czasów starożytnych (m.in. za Totmesa IV). Ostatnio pod kierunkiem Zahi Hawassa przeprowadzono prace zabezpieczające rzeźbę.

Dolina Królów Biban al-Muluk (ar. Wadi el-Muluk, وادي الملوك) – część nekropoli tebańskiej, dolina położona na terenie Teb Zachodnich będąca miejscem spoczynku królów Egiptu w okresie od XVIII do XX dynastii. Pierwszym faraonem, który nakazał budowę swojego grobowca w dolinie, z dala od znanych nekropoli, był Totmes I , ostatnim - Ramzes XI.

Został pochowany w Dolinie Królów w grobowcu KV43. Jego mumię znaleziono w sekretnej części grobu Amenhotepa II (KV35) dokąd została przeniesiona w czasach rabunków za XXI dynastii.

Zarys genealogii XVIII dynastii

Bibliografia

Grimal N. – Dzieje starożytnego Egiptu, PIW, Warszawa 2004, ISBN 83-06-02917-8.

Kwiatkowski B. – Poczet faraonów, Iskry, Warszawa 2002, ISBN 83-207-1677-2.

Schneider Th. – Leksykon faraonów,PWN, Kraków Warszawa 2001, ISBN 83-01-13479-8.

Desroches-Noblecourt Ch. - Hatszepsut Tajemnicza królowa Egiptu, Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7391-856-6 Nr 5126.