Tournai - Polski Serwis Naukowy

Centrum Tournai z lotu ptaka. Pośrodku widoczna bryła Katedry.

Tournai (nid.: Doornik, niem.: Dornick) – miasto w Belgii, w prowincji Hainaut. Zajmuje powierzchnię 213.75 km². Na początku 2006 zamieszkiwało je 67 534 osób.

Historia

Istniało już w czasach Imperium Rzymskiego. Od około 432 w rękach Franków salickich (Klodian, Childeryk, Chlodwig), od czasów rządów Klodiana przez około 50 lat jako ich stolica. Po przeniesieniu jej do Paryża, miasto zostało siedzibą diecezji. Pierwszym biskupem był mieszkaniec Tournai, Eeuterius. Do XVI w. pozostawało pod wpływami Francji, choć w 1513 zostało podbite przez króla Anglii, Henryka VIII i pozostawało częścią tego kraju - jako jedyne belgijskie miasto - aż do 1519. W tym czasie w mieście znacząco rozwinął się handel i produkcja wysokiej jakości tekstyliów.

Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii od 22 kwietnia 1509 do końca życia, lord Irlandii w latach 1494-1542, następnie król Irlandii 1542-1547. Drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Słynny z powodu założenia Kościoła Anglikańskiego i swoich sześciu żon.

Niderlandy Hiszpańskie – potoczna nazwa holenderskich i belgijskich posiadłości Hiszpanii w latach 1556-1581; od abdykacji cesarza Karola V Habsburga do momentu rewolty w Holandii, gdzie powstała wówczas niepodległa holenderska Republika Zjednoczonych Prowincji. Pozostałe przy Hiszpanii i zamieszkane przez katolików tereny belgijskie zwano odtąd Niderlandami Południowymi.

W 1521 Tournai znalazło się pod panowaniem Karola V. Na te lata przypadają też ostre konflikty religijne w mieście. W latach 1581-1668 - Niderlandy Hiszpańskie, następnie do 1713 - w granicach Francji. Po tej dacie, na mocy traktatu w Utrecht Tournai znalazło się pod rządami Habsburgów (Niderlandy Austriackie). Po krótkim epizodzie francuskim, związanym z rewolucją i okresem napoleońskim - od 1815 weszło w skład Królestwa Zjednoczonych Niderlandów, a od 1830 - niepodległej Belgii.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

W 1940 duże zniszczenia dokonane przez wojska niemieckie.

Katedra i inne zabytki

Bardzo dobrze zachowane średniowieczne Stare Miasto. Zbudowana w latach 1110-1325 romańska katedra Notre-Dame jest wpisana na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Wzniesiona w pierwszej połowie XII w., ma obszerną nawę romańską, a zarazem bogatą dekoracją kapiteli. Oryginalność architektury tego zabytku wyróżnia transept, zwieńczony pięcioma wieżami. W czystym stylu gotyckim został przebudowany chór w XIII w.

Klodion (łac. Clodio lub Chlodio), zwany Długowłosym lub Włochatym (ur. ok. 395, zm. 447/449) – jeden z przypuszczalnych pierwszych królów Franków salickich.

Architektura romańska rozwijała się w X-XIII wieku w nowo powstających, samodzielnych krajach Europy. Termin "romańska" został wprowadzony dopiero w XIX wieku, naprzód w filologii dla określenia grupy języków wywodzących się z łaciny, później dla sztuki i architektury powstałej po ponownym zainteresowaniu się sztuką starożytnego Rzymu. Okres trwania architektury romańskiej jest umowny i przyjmowany różnie w poszczególnych państwach. Najtrudniej jest określić moment przejścia od architektury wczesnego chrześcijaństwa do romańskiej we Włoszech. Przyjmuje się, że pod tym względem Francja i Niemcy wyprzedziły Włochy. Tak samo mało precyzyjnie określa się moment zakończenia epoki romańskiej. Najwcześniej, bo już w połowie XII wieku, od tego stylu odeszli budowniczowie we Francji, w innych krajach Europy okres romański trwał jeszcze przez prawie cały wiek.

Warto zwrócić uwagę także na wieżę strażniczą tj beffroi, najstarszą w Belgii, sukiennice w stylu renesansowym, (obydwa te obiekty przy rynku tj Grand'Place) oraz XII-wieczny most na rzece Skaldzie, zwany Pont-des-Trous.

Urodzeni w Tournai

Gilles Li Muisis, francuski kronikarz i poeta (XIII w.)

Gilbert z Tournai, teolog franciszkański i kaznodzieja (XIII w.)

Roger van der Weyden, flamandzki malarz (XV w.)

Jacques Daret, flamandzki malarz (XV w.)

Pierre de La Rue, kompozytor (XV wiek)

Perkin Warbeck, oszust, pretendent do trony Anglii (XV w.)

Charles Blount, piąty Baron Mountjoy, dworzanin i patron nauki XVI w.)

Donat Casterman, wydawca (XVIII w.)

Louis Gallait, malarz (XIX w.)

Jean-Baptiste Moëns, filatelista (XIX wiek)

Jules Bara, statesman (XIX wiek)

Georges Rodenbach, symbolista, poeta i pisarz (XIX w.)

Hélène Dutrieu, rowerzysta, kaskader (XIX i XX w.)

Marc Quaghebeur, pisarz (XX w.)

Xaveer De Geyter, architekt (XX w.)

Przypisy

Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Wędrówka ludów - Merowingowie. T. 15. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 279. ISBN 83-7425-025-9.

Linki zewnętrzne

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Tournai

Strona internetowa miasta