Towarzystwo Biblijne w Polsce - Polski Serwis Naukowy

Towarzystwo Biblijne w Polsce (wcześniej znane jako Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Warszawie) – towarzystwo działające na terenie Polski, które za swój cel przyjmuje rozpowszechnianie Pisma Świętego wśród wiernych różnych wyznań. Towarzystwo Biblijne w Polsce jest członkiem stowarzyszonym Polskiej Rady Ekumenicznej.

Magno et acerbo (łac. wielki i gorzki) - list apostolski papieża Piusa VII do arcybiskupa Mohylewa Stanisława Bohusza Siestrzeńcewicza z dnia 3 września 1816 roku, potępiający rozpowszechnianie przekładów Biblii w jezykach narodowych na terenach podległych arcybiskupowi.
Pius VIII, (Francesco Saverio Castiglioni), (ur. 20 listopada 1761 w Cingoli - zm. 30 listopada 1830 w Rzymie) - papież od 31 marca 1829 do 30 listopada 1830.

Tło historyczne

W październiku 1810 roku Biblie w języku polskim wydrukowało Towarzystwo Biblijne w Berlinie. Rozpowszechnianie tych Biblii powierzono Komitetowi Towarzystwa w Królewcu, który starał się zaopatrzyć w Biblie i Nowe Testamenty możliwie jak najwięcej polskich szkół. Pomimo trudnej sytuacji politycznej (okres wojen napoleońskich) i ograniczonych funduszy, w ciągu kilku lat udało się rozprowadzić łącznie 15 000 Biblii lub Nowych Testamentów w języku polskim i czeskim.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
Polska Rada Ekumeniczna (PRE) − organizacja ekumeniczna zrzeszająca polskie Kościoły protestanckie, starokatolickie i prawosławne; działająca od czasów II wojny światowej, zarejestrowana w 1946. PRE opowiada się za wolnością religijną.

W 1814 roku podjęto pierwsze próby założenia Polskiego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie, jednak sprzeciwiał się temu zdecydowanie arcybiskup gnieźnieński i poinformował o tych planach papieża. 29 czerwca 1816 papież Pius VII skierował do arcybiskupa Gniezna list apostolski, w którym potępił te plany jako "zgubną zarazę, która podważa fundamenty religii", pochwalając jednocześnie arcybiskupa za gorliwe działania przeciwko tej "zarazie".

Papież Pius VII, (Luigi Barnaba Chiaramonti), (ur. 14 sierpnia 1742 w Cesena - zm. 20 sierpnia 1823 w Rzymie) – papież w okresie od 14 marca 1800 do 20 lipca 1823.
Syllabus Errorum to dokument wydany przez papieża Piusa IX w 1864 roku jako dodatek do encykliki Quanta cura. W dokumencie tym zostały potępione między innymi idee wolności religijnej oraz rozdziału państwa od Kościoła . Potępiono także socjalizm, komunizm, tajne stowarzyszenia, towarzystwa biblijne i liberalne towarzystwa duchownych .

Jednak agenci Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego nie ustawali w wysiłkach utworzenia Towarzystwa Biblijnego w Polsce, starając się przekonać do tych planów wpływowe osobistości z kręgów arystokracji oraz otoczenia cara.

Pius VII podejmował dalsze działania w celu niedopuszczenia do powstania Towarzystwa Biblijnego w Polsce i w tym celu 3 września 1816 roku skierował list apostolski Magno et acerbo do arcybiskupa Mohylewa (po rozbiorze Polski archidiecezji mohylewskiej, erygowanej przez Piusa VI w dniu 15 kwietnia 1783 roku, podporządkowane były diecezje leżące na terenach dawnej wschodniej Polski).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Encyklika (gr. ἐγκύκλιος okólnik, pismo wędrujące) – orędzie, pismo napisane przez papieża, patriarchów prawosławnych lub biskupów anglikańskich, skierowane do biskupów i do wiernych. Tematy poruszane w encyklikach odnoszą się do spraw doktrynalnych i organizacyjnych o charakterze ogólnokościelnym. Za pierwszą encyklikę, w nowożytnym rozumieniu, należy uznać Ubi primum Benedykta XIV z 3 grudnia 1740 roku.

Listy te nie przyniosły spodziewanych efektów, ponieważ dzięki interwencji cara w październiku 1816 roku powstało Towarzystwo Biblijne w Polsce.

Prezesem Towarzystwa został książę Adam Jerzy Czartoryski. Na pierwszym posiedzeniu postanowiono o wydaniu 10 tys. egzemplarzy Biblii w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka. W sumie, w pierwszym roku działalności rozpowszechniono około 18 000 egz. Pisma Świętego.

Leon XII (łac. Leo XII), właściwie Annibale della Genga, (ur. 22 sierpnia 1760 - zm. 10 lutego 1829) – papież w okresie od 28 września 1823 do 10 lutego 1829.
Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)