Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi

Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi – stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego, które ma na celu otaczanie niewidomych i ociemniałych wszechstronną opieką w zaspokajaniu ich potrzeb edukacyjno-wychowawczych, rehabilitacyjnych, socjalnych i religijnych.

Towarzystwo prowadzi Zakład dla Niewidomych w Laskach.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.
Organizacja pożytku publicznego (OPP) − termin wprowadzony w Polsce 1 stycznia 2004 przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Powstanie Towarzystwa

Pomysł założenia stowarzyszenia, które zajmowałoby się pomocą niewidomym, podsunął ociemniałej hrabiance Róży Czackiej warszawski okulista dr Bolesław Ryszard Gepner. Pierwsze zebranie w tej sprawie miało miejsce 19 listopada 1908 roku w Pałacu Czackich w Warszawie przy ul. Nowozielnej 49. Statut przyszłej organizacji ułożył w roku 1910 prawnik i działacz polityczny, wtedy już ociemniały, Stanisław Bukowiecki. W październiku tego roku złożono wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia pod nazwą "Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim" do carskiego Urzędu Gubernialnego do spraw Stowarzyszeń w Warszawie. Towarzystwo wpisane zostało do rejestru stowarzyszeń 11 maja 1911 roku pod numerem 281. Członkami założycielami byli: Róża Maria hr. Czacka, Bolesław Ryszard Gepner – dr okulista, Antoni Górski – właściciel ziemski, Wanda z Badenich hr. Krasińska, Stanisław Bukowiecki – adwokat przysięgły, Aleksander Jackowski – adwokat przysięgły.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Towarzystwo ukonstytuowało się powołując Zarząd i Komisję Rewizyjną w dniu 22 listopada 1911 roku. Na zebraniu organizacyjnym w tym dniu przyjęto także 73 nowych członków. 25 maja 1927 roku Walne Zgromadzenie Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim podjęło uchwałę o korekcie statutu oraz zmianie nazwy na obecną. Złożono także wniosek o ponowny wpis do rejestru stowarzyszeń, tym razem już w odrodzonej Rzeczypospolitej Polskiej. Stosowny wpis w rejestrze został dokonany 24 marca 1928 roku pod numerem 130.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
Władysław Emil Korniłowicz (ur. 5 sierpnia 1884 w Warszawie, zm. 26 września 1946 w Laskach), polski ksiądz katolicki, współtwórca i kierownik duchowy Dzieła Lasek.

Działalność w okresie międzywojennym

Róża Czacka już w 1910 roku wynajęła mieszkanie przy ulicy Dzielnej 37 w Warszawie, które przeznaczyła na przytułek dla 10 niewidomych dziewcząt. Miały one tam zapewnione całkowite utrzymanie, opiekę oraz naukę czytania i pisania alfabetem Braille'a, naukę śpiewu, koszykarstwa, trykotarstwa ręcznego i wyplatania krzeseł.

Trójca Święta, Święta Trójca – dogmatyczne określenie w chrześcijaństwie, stwierdzające, że Bóg jest Bogiem Troistym, istnieje jako trzy Osoby - po grecku hypostazy [1] - pozostając jednocześnie jednym Bytem.[2] Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę, a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku[3] doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest "jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec, Syn, i Duch Święty".[4] Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, oraz wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej” [5]. Formuła Trójcy zatwierdzona została w 325 roku podczas soboru nicejskiego. Uznanie wiary w Trójcę Świętą jest pierwszym koniecznym warunkiem wstąpienia do Światowej Rady Kościołów [6].
Puszcza Kampinoska – kompleks leśny leżący w centralnej Polsce, na północny zachód od Warszawy. Zajmuje fragment pradoliny Wisły na Nizinie Mazowieckiej, ograniczony korytem Wisły (od północy i wschodu), korytem Bzury (od zachodu) oraz skarpą tarasu Równiny Łowicko-Błońskiej (od południa).

W 1911 roku rozpoczął działalność Patronat Towarzystwa – opieka otwarta dla niewidomych mieszkających w rodzinach. Objęto opieką pięćdziesiąt pięć rodzin osób niewidomych, rok późnej otrzymało ją już stu dziesięciu niewidomych i ich rodziny. W 1913 roku przeniesiono zakład dla dziewcząt z ulicy Dzielnej 37 na ulicę Złotą 76. Tam też powstała ochronka dla ośmiorga dzieci. Na ulicy Dzielnej 37 pozostał przytułek dla ośmiu starych niewidomych kobiet (istniał do 1917 roku) i warsztaty koszykarskie. Natomiast przy ulicy Pięknej 22 Towarzystwo założyło w 1913 roku szkołę dla niewidomych chłopców z językiem wykładowym polskim, gdzie uczono metodami specjalnymi dla niewidomych i po raz pierwszy w Polsce wprowadzono naukę czytania i pisania pismem Braille'a po polsku. Powstał też warsztat koszykarski i internat dla mężczyzn i chłopców. Do 1914 roku Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi zarządzało także przytułkiem dla niewidomych starców w Żyrardowie.

Polonia amerykańska – Polacy oraz Amerykanie pochodzenia polskiego mieszkający w Stanach Zjednoczonych. Stany Zjednoczone to kraj z największą Polonią na świecie. Główne miejsca zamieszkiwania Polonii w USA to miasta: Chicago, Denver, Detroit, Los Angeles, Nowy Jork i Seattle. Szacuje się że mieszka w Stanach Zjednoczonych 10,6 mln ludzi pochodzenia polskiego, a około 667 tys. z nich używa języka polskiego w życiu codziennym. Chicago, miasto w środkowych USA, jest drugim na świecie, po macierzystej Warszawie, miastem pod względem liczby Polaków.
Zakład dla Niewidomych w Laskach – Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych im. Róży Czackiej w Laskach, w gminie Izabelin, koło Warszawy.

Do wybuchu pierwszej wojny światowej w placówkach Towarzystwa mieszkało, uczyło się i pracowało sześćdziesięciu czterech niewidomych podopiecznych w różnym wieku. Opieka Patronatu obejmowała czterdzieści trzy osoby, stu dwunastu niewidomych i ich rodziny otrzymywały skromny zasiłek miesięczny. W 1915 roku w pałacyku przy Nowozielnej zamieszkały niewidome dzieci i dziewczęta. Niewidomi chłopcy znaleźli miejsce na ulicy Złotej 36. Staruszki pozostały na Dzielnej 37. Biuro i Biblioteka Brajlowska mieściły się przy ulicy Pięknej 22.

Reforma rolna w Polsce. 6 września 1944 r. PKWN wydał dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1944 r. Nr 4, poz. 17). Dekret ten został wydany niezgodnie z ówcześnie obowiązującą Konstytucją Polski. Jednak o dobrach majątku martwej ręki (związków wyznaniowych) zadecydował Sejm Uchwałodawczy (Art. 2 część (1), podpunkt e) Dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej) mówi o tym Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. z 1950 r. Nr 9, poz. 87). Został powołany Państwowy Fundusz Ziemi, któremu przekazano bez odszkodowania grunty wraz z inwentarzem oraz budynkami należące do Skarbu Państwa, obywateli niemieckich, zdrajców narodu oraz wszystkie majątki przekraczające 50 ha użytków rolnych bądź 100 ha powierzchni ogólnej. Na terenie województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego konfiskowano wszystkie gospodarstwa powyżej 100 ha bez względu na ilość gruntów użytkowanych rolniczo.
I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Przez okres wojny opieką objęto czterdziestoosobową grupę dzieci starszych i jedenaścioro małych dzieci. W 1918 roku Towarzystwo wynajęło na ulicy Polnej 40 trzy lokale dwupokojowe i jeden czteropokojowy dla niewidomych dziewcząt (21 podopiecznych) i na ochronkę (9 dzieci). Chłopcy (12 wychowanków) i dorośli niewidomi mężczyźni (10 szkolących się w koszykarstwie) zostali przeniesieni na ul. Emilii Plater 7. Biuro i Patronat powróciły na Nowozielną 49. W 1920 roku Towarzystwo udzielało pomocy pięćdziesięcioosobowej grupie dzieci i młodzieży; Patronat opiekował się pięćdziesięcioma osobami niewidomymi i ich rodzinami.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.
Kraśniczyn – wieś (1564-1824 miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn, nad rzeką Wojsławką (prawy dopływ Wieprza). Miejscowość jest siedzibą gminy Kraśniczyn.

W [1921 roku rozpoczyna się budowa zakładu w Laskach – instytucji centralnej Towarzystwa dającej ociemniałym przygotowanie do pracy, warsztat pracy i schronienie, szkoły dla dzieci, internaty, wytwórnie, szpital i schronienie dla starców i niezdolnych do pracy. W 1922 roku przeniesiono z Warszawy do Lasek jedenaścioro dzieci, nauczycielkę i siedem sióstr zakonnych, a w 1926 roku – wszystkie działy opieki zamkniętej. Przy ulicy Polnej 40 pozostały biuro Towarzystwa i Patronat. W 1930 roku Towarzystwo kupiło posesję pofabryczną na ulicy Wolność 4, składającą się z kilku budynków – piętrowego murowanego domu, budynku piętrowego murowanego, parterowego drewnianego baraku i drewnianej szopy. Przeniesiono tam biuro i Patronat.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.
Róża Maria Czacka, znana także jako Matka Elżbieta Czacka (ur. 22 października 1876 w Białej Cerkwi na Ukrainie - zm. 15 maja 1961 w Laskach), założycielka Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, opiekunka niewidomych, Służebnica Boża.

W 1918 r. Jadwiga Poletyło zapisała testamentem na rzecz Towarzystwa 200 tys. rubli w srebrze, zabezpieczonych hipotecznie na majątku Kraśniczyn Lubelski, na cele i potrzeby dzieła pomocy niewidomym. Jej spadkobierca Karol Raczyński, nie mogąc spłacić wartości tego legatu, zwrócił go w 1934 r. w postaci 812 ha gruntów ornych i lasu, z siedzibą administracji w Żułowie. Matka Elżbieta Czacka planowała urządzić tam dom dla starszych niewidomych kobiet. Udało się zrealizować ten plan dopiero po wojnie.

Stanisław Bukowiecki (ur. 27 kwietnia 1867, zm. 9 lutego 1944 w Warszawie) – adwokat, ekonomista, publicysta, działacz polityczny i społeczny, współzałożyciel Związku Młodzieży Polskiej "Zet", minister sprawiedliwości w latach 1917-1918, prezes Prokuratorii Generalnej RP w latach 1919-1939, współzałożyciel Związku "Wolność i Lud" (późniejszego Związku Syndykalistów Polskich) w okresie okupacji niemieckiej
Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża (FSK) powstało 1 grudnia 1918 roku w Warszawie. Założycielką była Sługa Boża Matka Elżbieta Czacka.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)