Tradycjonalizm katolicki - Polski Serwis Naukowy

Tradycjonalizm katolicki - termin określający nurt katolicyzmu, charakteryzujący się zamiłowaniem do starych zwyczajów Kościoła i pielęgnowaniem liturgii rzymskiej w jej formie tradycyjnej. W swojej skrajnej formie jest sprzeciwem wobec decyzji papieży o zmianach w Kościele i przeobraża się w schizmę - separację od Kościoła katolickiego, uznawanego wówczas za "nieprawowierny".

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Tradycjonalizm wewnątrz Kościoła katolickiego

Tradycjonalizm katolicki to treść nauczania wspólnot "tradycyjnokatolickich" (pozostających, mimo reform, w jedności z papieżem) oraz całość przyjętych w nich zasad odnoszących się do wiary, moralności, życia religijnego (m. in. praktyk liturgicznych i pobożnościowych) i funkcjonowania Kościoła (np. praktykowanie zniesionych postów).

Ultramontanizm (łac. ponad górami) – kierunek pod koniec XVIII i w I połowie XIX wieku, powstały we Francji, postulujący podporządkowanie polityki lokalnych kościołów rzymskokatolickich różnych krajów decyzjom papieża.

Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri, FSSP) zgromadzenie zrzeszające katolickich księży tradycjonalistycznych. Zostało założone 18 lipca 1988 r. w opactwie cysterskim Hauterive w Szwajcarii. Kapłani zakładający to bractwo wywodzili się ze środowiska abpa Lefebvra (należeli do Bractwa Świętego Piusa X), który m.in. krytykował decyzje Soboru Watykańskiego II, a także odrzucał nowy ryt Mszy świętej Pawła VI. Gdy w 1988 r. Jan Paweł II uznał, że abp Lefebvre zaciągnął na siebie ekskomunikę wyświęcając biskupów bez mandatu Stolicy Apostolskiej, przyszli założyciele FSSP opuścili abpa Lefebvra.

Grupy tradycjonalistów, zatwierdzone przez papieża, i uznające jego zwierzchnictwo:

Instytut Chrystusa Króla

Instytut Dobrego Pasterza

Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (nauczanie tej wspólnoty jest całkowicie zgodne z nauczaniem Soboru Watykańskiego II, które zostało oficjalnie przyjęte w jej statutach. Umieszczanie jej zatem wśród wspólnot tradycjonalistycznych jest błędnym przyporządkowaniem z punktu widzenia naukowego - jest to organizacja, która wpisuje się w nurt tzw. "kościoła posoborowego", z tą jedynie zewnętrzną różnicą, iż zachowuje starą Mszę, akceptując równocześnie nową)

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (nieuregulowany status prawny)

Tradycjonalizm poza Kościołem katolickim

Tradycjonalizm w swojej skrajnej postaci doprowadził część katolików do poglądów sedewakantystycznych lub sedeprywacjonistycznych, i w konsekwencji, do zerwania łączności z Kościołem rzymskokatolickim. Ma on swoje korzenie w sprzeciwie części duchowieństwa i wiernych wobec zmian w niektórych praktykach Kościoła katolickiego, zaprowadzonych po Soborze Watykańskim II. Przedstawiciele tego nurtu krytykują w szczególności zmiany w obrzędach liturgicznych, wprowadzone po Vaticanum Secundum.

Konklawizm - odłam tradycjonalizmu katolickiego, wywodzący się z sedewakantyzmu, którego wyznawcy twierdzą, że ze względu na upadek posoborowej hierarchii mogą wybrać swego własnego papieża.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Wśród rzekomych błędów Kościoła posoborowego, tradycjonaliści wskazują m.in.: uznanie przez Kościół wolności religijnej, fałszywe pojmowanie ekumenizmu (tzw. irenizm) oraz prowadzenie dialogu z religiami niechrześcijańskimi (judaizmem, islamem itd.). Według nich te działania i wynikające z nich konsekwencje doktrynalne opacznie interpretują dogmatyczną definicję Kościoła Chrystusowego oraz prymatu papieskiego.

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa V (łac. Societas Sacerdotalis Sancti Pii Qunti, SSPV) - stowarzyszenie księży o poglądach sedwakantystycznych, powstałe w 1983. Jego siedziba znajduje się w Nowym Jorku.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Tradycjonaliści ci oskarżają hierarchów Kościoła o głoszenie poglądów modernistycznych, potępionych przez papieża św. Piusa X w encyklice Pascendi Dominici Gregis w 1907 roku, a także o liberalizowanie Kościoła Chrystusowego. Tradycjonaliści za lub jedyną właściwą formę Mszy św. uważają ryt rzymski w formie sprzed reform Pawła VI, twierdząc, iż posoborowa reforma liturgii sprotestantyzowała obrzędy Mszy św. i usunęła z niej wiele istotnych elementów.

Instytut Dobrego Pasterza – stowarzyszenie życia apostolskiego podlegające bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, powołane 8 września 2006. Jego przełożonym jest ksiądz Philippe Laguerie.

Wiara jest terminem wieloznacznym. W mowie potocznej oznacza przekonanie o czymś. Stanowisko, pogląd, w danym momencie (przy obecnym stanie wiedzy ). Jest też nierozerwalnie związana z religią, a zbyt daleko posunięta prowadzić może do powstania dogmatów.

Wśród grup tradycyjnych pozostających poza Kościołem rzymskokatolickim, warto wymienić:

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa V

Kościół Palmariański

Prawdziwy Kościół Katolicki

Kościół Rzymskokatolicki Michała I

Zobacz też