Tramwaje w Gliwicach - Polski Serwis Naukowy

Gliwice – Tramwaj na ulicy Wieczorka (dawnej Klosterstraße) na wysokości przystanku Park Mickiewicza

Gliwice – Linia numer 4 – Konstal 111N na wiadukcie wzdłuż ulicy Chorzowskiej

Tramwaje w Gliwicach – system komunikacji tramwajowej działający na terenie miasta Gliwice, będąca częścią sieci należącej do Tramwajów Śląskich, licząca aktualnie 2 linie i działająca nieprzerwanie od 1894.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.
Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Obecnie jest to najkrótsza czynna miejska sieć tramwajowa w Polsce. Czynny jest wyłącznie około 75 metrowy odcinek od granic Gliwic do zajezdni tramwajowej w Gliwicach, na którym znajduje się jeden przystanek. Na odcinku od zajezdni tramwajowej do pętli tramwajowej tramwaje zostały zlikwidowane (zawieszone) 1 września 2009 i zastąpione przez autobusy.

Pętla (pętlica) – element infrastruktury służący do zmiany kierunku ruchu pojazdu w postaci odcinka trasy (toru, jezdni) zakrzywionego w planie o 180°.
Rynek Kolejowy - miesięcznik, wydawany przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., zajmujący się tematyką transportu szynowego (kolej, tramwaje, metro).

Informacje ogólne

Długość torów od pętli tramwajowej na terenie dzielnicy Wójtowa Wieś do granicy Gliwic wynosiła około 8,5 kilometra. Gliwicki odcinek linii zawierał 3 odcinki jednotorowe.

Historia

Historia tramwajów w Gliwicach sięga drugiej połowy XIX wieku.

24 kwietnia 1892 została podpisana umowa pomiędzy miastem Bytom, a firmą Kramer & Co., na mocy której miała zostać wybudowana pierwsza linia tramwajowa na Śląsku. Umowa zakładała, że linia miała przebiegać z Gliwic przez Zabrze, Chebzie, Królewską Hutę, Bytom do Piekar Śląskich. W tym samym czasie zostały zawarte podobne umowy z miastem Zabrze i Gliwice.

Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).
Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Gliwicki odcinek linii tramwajowej uruchomiono 26 sierpnia 1894. Cała linia z Piekar Śląskich do Gliwic liczyła 34,5 km. W tym okresie powstała również pierwsza zajezdnia w Gliwicach w obok tak zwanego Lasku Miejskiego, przy ulicy Chorzowskiej.

W pierwszych latach do prowadzenia wagonów stosowano parowozy specjalnie przystosowane do poruszania się po ulicach miast. Jednak po protestach mieszkańców Gliwic i Bytomia narzekających na hałas przejeżdżających tramwajów, wiosną 1895 wprowadzono w centrach Gliwic i Bytomia tramwaje konne. Lokomotywa dojeżdżała na granic miasta, a od dworca kolejowego do obecnego Placu Inwalidów Wojennych kursowały tramwaje konne.

Tramwajada – polski film obyczajowy z 1989, zrealizowany wg scenariusza i w reżyserii Bolesława Pawicy z muzyką Tomasza Lipińskiego, lidera zespołu rockowego Tilt. W filmie wykorzystano m.in. piosenkę Tak jak ja kocham cię, która w roku 1988 znajdowała się w pierwszej dziesiątce Listy Przebojów Trójki.
Piekary Śląskie (niem. Deutsch Piekar, śląs. Pjekary Ślůnske) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Jest jednym z członków Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (GZM). Należy do Związku Miast Polskich.

1 września 2009 mimo protestów mieszkańców na wniosek Prezydenta Miasta Gliwice Zygmunta Frankiewicza, zawieszono kursowanie linii 1 i 4 w Gliwicach na odcinku od zajezdni tramwajowej do pętli znajdującej się na terenie dzielnicy Wójtowa Wieś.

Kalendarium

1892

24 kwietnia – podpisanie umowy pomiędzy śląskimi miastami, między innymi z Gliwicami, Bytomiem i Zabrzem, a firmą Kramer & Co. na wybudowanie pierwszej linii tramwajowej na Śląsku

1894

26 sierpnia – uruchomienie gliwickiego odcinka linii tramwajowej

1893/1894 – budowa zajezdni tramwajowej w Gliwicach obok tak zwanego Lasku Miejskiego przy ulicy Chorzowskiej

1898

3 października – elektryfikacja gliwickiego odcinka linii tramwajowej

1928

17 września – przekucie torów (zmiana szerokości) z 785 mm na 1435 mm na gliwickim odcinku

1971 – budowa pętli tramwajowej na terenie dzielnicy Wójtowa Wieś w Gliwicach

1972

1 lutego – budowa nowej zajezdni tramwajowej w Gliwicach przy ulicy Chorzowskiej, przy granicy z Zabrzem

1972

maj – likwidacja zajezdni tramwajowej przy tak zwanym Lasku Miejskim

1985 – likwidacja starej linii 2 w ciągu ulic: Pszczyńska, Mikołowska, Dworcowa

1986 – likwidacja starej linii 1 w ciągu ulic: Zygmunta Starego, Kościuszki, Nowy Świat, Jana Pawła II, Dworcowa

1995 – likwidacja torów w ciągu ulic: Konstytucji, Dworcowa, Dolnych Wałów

2009

maj – wystąpienie Prezydenta Miasta Gliwice do KZK GOP z wnioskiem o likwidację komunikacji tramwajowej na terenie miasta Gliwice

26 maja – pozytywne rozpatrzenie wniosku Prezydenta Miasta Gliwice przez KZK GOP w sprawie likwidacji komunikacji tramwajowej na terenie miasta Gliwice

17 czerwca – rozpoczęcie zbierania podpisów pod referendum w sprawie odwołania Prezydenta Miasta Gliwice i Rady Miejskiej

20 czerwca – dzień otwarty zajezdni w Gliwicach połączony z paradą tramwajów na ulicach Gliwic oraz kursowaniem jubileuszowej linii tramwajowej o numerze 115, który symbolizował 115 lat tramwajów w Gliwicach i na Górnym Śląsku

1 września – zawieszenie kursowania tramwajów w mieście po 115 latach ich obecności na gliwickich ulicach

8 listopada – odbyło się referendum, które okazało się nieważne ze względu na brak odpowiedniej frekwencji (minimalny próg to około 33 tysiące mieszkańców), jednak prawie 90% z około 20 tysięcy mieszkańców biorących w nim udział, opowiedziało się przeciwko władzom miasta, a tym samym za powrotem tramwajów do Gliwic

2010

27 kwietnia – pojawiają się informacje w lokalnych gliwickich mediach o prawdopodobnej likwidacji torowisk

18 czerwca – rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na ulicy Wieczorka

2 lipca – rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na ulicy Dolnych Wałów

20 lipca – rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na wiadukcie w ciągu ulicy Zabrskiej

2011

luty - demontaż tramwajowych przewodów trakcyjnych od połowy ulicy Zwycięstwa do pętli tramwajowej

kwiecień - demontaż tramwajowych przewodów trakcyjnych od wiaduktu w ciągu ulicy Zabrskiej do połowy ulicy Zwycięstwa

29 kwietnia – rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na skrzyżowaniu ulic Zwycięstwa i ul. Stefana Wyszyńskiego

8 lipca - rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na pętli tramwajowej na terenie dzielnicy Wójtowa Wieś

13 października – rozpoczęcie demontażu torów tramwajowych na skrzyżowaniu ulic Ignacego Daszyńskiego i Tadeusza Kościuszki

Gliwice (śl. Glywicy, łac. Glivitium, niem. Gleiwitz, czes. Glivice albo Hlivice) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.
System komunikacji tramwajowej funkcjonujący na terenie trzynastu gmin Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego: Katowic, Będzina, Bytomia, Chorzowa, Czeladzi, Dąbrowy Górniczej, Gliwic (na terenie Gliwic czynny jest wyłącznie odcinek od granic miasta do zajezdni tramwajowej w Gliwicach, na którym znajduje się jeden przystanek), Mysłowic, Rudy Śląskiej, Siemianowic Śląskich, Sosnowca, Świętochłowic oraz Zabrza. Licząca sobie 200,6 km torowisk sieć jest obecnie największą na terenie Polski i obejmuje obszar zamieszkały przez 2 miliony ludzi. Eksploatowana jest przez spółkę Tramwaje Śląskie S.A. na zlecenie KZK GOP.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)