Tramwaje w Igławie - Polski Serwis Naukowy

Portal:
Komunikacja tramwajowa

Jedyna pozostałość po igławskich tramwajach – dawna zajezdnia przy ul. Havlíčka.

Wjazd do dawnej zajezdni tramwajowej

Tramwaje w Igławie – nieistniejący system komunikacji tramwajowej w Igławie w południowych Czechach działający w latach 1909–1948. System stanowiła jedna linia o długości 2,7 km łącząca centrum miasta z dworcem kolejowym. Po likwidacji została zastąpiona przez trolejbusy.

Fiakr, fiakier, dorożka (fr. fiacre) – lekki 1- lub 2-konny pojazd służący do wynajmu w celach zarobkowych. Pojazd wyposażony był w składany dach nad tylną (pasażerską) częścią. Przednie siedzenie (kozioł) przeznaczone dla powożącego (fiakra) było zwykle odkryte. Nazwa fiakr pochodzi od gospody pod św. Fiakriuszem w Paryżu. W gospodzie tej, w latach 40. XVII wieku, znajdowało się biuro wynajmu powozów. Nazwa fiakier odnosi się również do powożącego tym pojazdem.

Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Historia

Jeżeli nie podano inaczej, nazwy ulic i placów w tekście odnoszą się do czasów współczesnych

Podobnie, jak i w wielu innych miastach, główną przyczyną powstania linii tramwajowej w Igławie była konieczność połączenia miasta z dworcem kolejowym, położonego ok. 2 km na północny wschód od śródmieścia. Dyskusje na ten temat prowadzono od roku 1904. Wówczas na odcinku Dworzec – Śródmieście kursowały fiakry i omnibusy o pojemności od sześciu do piętnastu osób, obsługiwane głównie przez igławskich hotelarzy.

AEG (niem. Allgemeine Elektrizitäts-Gesellschaft) - niemiecki koncern elektrotechniczny z siedzibą w Berlinie, założony przez przemysłowca niemieckiego Emila Rathenau, na bazie istniejącej od 1883 spółki akcyjnej Deutsche Edison-Geselschaft fūr angewandte Elektrizität, która zajmowała się produkcją urządzeń dla przemysłu elektrotechnicznego na bazie kilku patentów Thomasa Edisona.

Omnibus - pojazd wieloosobowy, przeważnie kryty, utrzymujący regularną komunikację. Od XVII do XIX wieku konny, a następnie z napędem. Poprzednik autobusów.

Decyzję o uruchomieniu linii tramwajowej podjęto ostatecznie we wrześniu 1906, jednak do prac budowlanych przystąpiono dopiero w 1908. Eksploatację linii rozpoczęto 26 sierpnia 1909, przy czym niezbędne koncesje wydano do 15 września. Igławska sieć tramwajowa składała się z jednej linii wiodącej z pl. T. Masaryka przez ul. Komeńskiego, pl. Wolności i ul. Havlíčka do dworca kolejowego. Był to odcinek jednotorowy, z mijankami, o rozstawie toru 1000 mm, mający długość 2,7 km. Igława posiadała trzecią najmniejszą sieć tramwajową w całych Czechach (po Cieszynie i Mariańskich Łaźniach).

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Rozstaw szyn, inaczej, rozstaw toru, prześwit toru - odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyny. W Polsce, mierzona 14 mm poniżej górnej powierzchni szyn, wynosi na liniach normalnotorowych 1435 mm. Czym innym jest odległość między osiami główek szyn (wynosi 1500 mm).

Przez cały okres istnienia, kształt linii tramwajowej nie ulegał zmianom, przy czym w latach 40. XX wieku pojawiły się propozycje rozbudowy sieci. Po II wojnie światowej zadecydowano o likwidacji przestarzałej i niewygodnej komunikacji tramwajowej i zastąpieniu jej trolejbusami. W 1947 linię skrócono o odcinek od zajezdni do dworca, a 12 listopada 1948 był ostatnim dniem kursowania tramwajów. Miesiąc później uruchomiono komunikację trolejbusową (trasa pierwszej linii była identyczna z linią tramwajową).

Język czeski (cs. čeština lub český jazyk) – język z grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, śląskim, polskim, kaszubskim oraz dwoma językami łużyckimi.

Tabor

W początkach istnienia igławskich tramwajów po mieście jeździły trzy wagony silnikowe i dwa doczepne z wytwórni w Grazu, z wyposażeniem elektrycznym z koncernu AEG. W następnych latach tabor był uzupełniany jeszcze dwukrotnie – w 1912 zakupiono doczepny wóz pocztowy i wagon silnikowy identycznego typu, jak te z 1909, natomiast w latach 30. dodano jeden nowoczesny wagon silnikowy wyprodukowany w fabryce Vagónka Studénka.

Bibliografia

Iglau.cz: Historie jihlavských tramvají... (cz.). [dostęp 11 czerwca 2009].

Společnost pro veřejnou dopravu: Jihlava – historie (cz.). [dostęp 11 czerwca 2009].