Transporter opancerzony - Polski Serwis Naukowy

Transporter opancerzony M113 produkcji amerykańskiej

Radzieckie transportery BTR-80 w Afganistanie

Brytyjskie pojazdy Universal Carrier podczas II wojny światowej

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Transporter opancerzony

Transporter opancerzony – opancerzony pojazd służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki, a w ograniczonym zakresie do jej wsparcia ogniowego. Jest słabiej uzbrojony i opancerzony od bojowego wozu piechoty, o podobnym przeznaczeniu, lecz służącego ponadto do wsparcia ogniowego piechoty w walce.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Broń strzelecka jest to broń palna przystosowana do amunicji strzeleckiej, której kaliber nie przekracza na ogół (z wyjątkiem wyspecjalizowanych środków np. granatników, rusznic przeciwpancernych) 20 mm. Do broni strzeleckiej zaliczamy także granaty ręczne.

Transportery opancerzone budowane są zarówno jako terenowe pojazdy kołowe oraz jako gąsienicowe; w okresie II wojny światowej budowano transportery półgąsienicowe. Liczne konstrukcje tego typu są pojazdami amfibijnymi, mogącymi pływać w wodzie. Wczesne transportery opancerzone były często odkryte od góry, od lat 60. budowane są jedynie konstrukcje zakryte, z reguły wyposażone także w systemy ochrony wnętrza przed bronią masowego rażenia (urządzenie filtrowentylacyjne). Pancerz transporterów opancerzonych chroni zwykle przed pociskami broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich. Transportery opancerzone zabierają zwykle oprócz załogi (kierowca i dowódca) od 8 do kilkunastu żołnierzy desantu. Najpowszechniejszym sposobem załadunku i wyładunku desantu są drzwi z tyłu kadłuba oraz włazy w dachu, rzadziej stosowane są drzwi lub włazy boczne.

Półgąsienicowy układ jezdny - rodzaj układu jezdnego pojazdów mechanicznych, będący połączeniem układu gąsienicowego i kołowego. Jest to w zasadzie klasyczny kołowy układ jezdny samochodu, w którym tylne koła zastąpiono gąsienicami. Układ półgąsienicowy składa się z przednich kół, które są kierowane oraz układu gąsienicowego z tyłu pojazdu. Napędzane są gąsienice, zwykle za pośrednictwem tylnego mostu napędowego, w niektórych konstrukcjach napędzane są także koła przednie. Skręt pojazdu dokonywany jest z reguły tylko za pomocą kierowanych kół przednich. Stosowano następujące konstrukcje gąsienic napędzających pojazdy półgąsienicowe:

Amfibia (pojazd amfibijny) – pojazd przystosowany konstrukcyjnie do poruszania się po powierzchni lądu i wody. Amfibią nazywa się także wodnosamoloty (śmigłowiec-amfibia).

Transportery opancerzone uzbrojone są zwykle w karabiny maszynowe, na stanowiskach otwartych lub chronionych tarczą pancerną albo w obrotowych wieżyczkach. Stosowany jest kaliber od 7,62 mm do 14,5 mm, najczęściej 12,7 mm. Często posiadają otwory w ścianach bocznych umożliwiające prowadzenie desantowi ognia karabinkami desantu z wnętrza pojazdu.

Opancerzony transporter rozpoznawczy - opancerzony pojazd służący do prowadzenia rozpoznania i transportu zwiadowców na polu walki. Jest to wyspecjalizowana odmiana transportera opancerzonego, różniąca się z reguły mniejszymi wymiarami.

Karabin maszynowy - samoczynna, zespołowa broń palna strzelająca amunicją karabinową o kalibrze do 20 mm. Karabiny maszynowe bardzo często są zasilane taśmą nabojową, gdzie umieszczona jest amunicja.

Transportery opancerzone uzbrojone w działka szybkostrzelne kalibru od 20 mm klasyfikowane są według traktatów międzynarodowych jako bojowe wozy piechoty.

Transportery opancerzone jako wyspecjalizowane pojazdy budowane seryjnie pojawiły się na początku II wojny światowej (niemieckie Sd.Kfz.251 i amerykańskie Halftrack). Po II wojnie światowej nasycenie armii transporterami opancerzonymi znacznie się zwiększyło. Podstawowe konstrukcje z tego okresu – to amerykański M113 (gąsienicowy) i radziecki BTR-60 (kołowy). W latach 70. i 80. ubiegłego wieku transportery opancerzone zostały w znacznej części wyparte przez bojowe wozy piechoty.

Bojowy wóz piechoty (BWP) – uzbrojony i opancerzony pojazd bojowy, zwykle gąsienicowy, przeznaczony do przewożenia żołnierzy piechoty zmechanizowanej na polu walki i jej wsparcia ogniowego.

Piechota (lub infanteria) – wojsko walczące pieszo. Dawniej przemieszczało się pieszo, dzisiaj wykorzystuje inne środki transportu. Znane i wykorzystywane od starożytności do czasów współczesnych jako jeden z podstawowych składników armii. Piechota zawsze walczyła w najbliższej odległości wroga.

Wyspecjalizowanymi odmianami transporterów opancerzonych są opancerzone transportery rozpoznawcze, o mniejszych rozmiarach, których przeznaczeniem jest przewożenie kilku zwiadowców.

Zobacz też

Zobacz hasło transporter opancerzony w Wikisłowniku

opancerzony transporter rozpoznawczy

Bibliografia

Brudny Stefan, Wspólczesne transportery opancerzone, Wyd. MON, Warszawa 1969

Kajetanowicz Jerzy, Prace nad rozwojem sprzętu pancernego w Polsce - przegląd lat 1955-1990, Poligon 2010, nr 5.