Trybuna Ludu - Polski Serwis Naukowy

Trybuna Ludu – gazeta codzienna wydawana w PRL, o jednym z największych nakładów w Polsce – ok. 1,5 mln egz. w połowie lat 70. (większy nakład miewała tylko „Trybuna Robotnicza”, wychodząca na Górnym Śląsku i zachodniej Małopolsce).

Historia czasopisma

Bolesław Bierut z egzemplarzem "Trybuny Ludu"

Plakat XIV edycji Wyścigu Pokoju współorganizowanego przez czasopismo

Powstała z połączenia dwóch gazet: „Głosu Ludu”, organu PPR oraz „Robotnika”, organu PPS. Zaczęto ją wydawać w 1948 jako oficjalny organ KC PZPR, a jej pierwszy numer ukazał się 16 grudnia w czasie kongresu zjednoczeniowego PPS i PPR, w wyniku którego powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Nakład Trybuny Ludu w 1949 wynosił ok. 250 000 egzemplarzy („Trybuna Śląska” w tym czasie 500 000 egz.).

Lewica – zwyczajowe określenie sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównymi założeniami lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.

Gazeta była w pełni podporządkowana PZPR. Traktowała kolejnych I sekretarzy PZPR całkowicie bezkrytycznie i była główną tubą propagandy partii. Znaczenie gazeta spadło nieznacznie od lat 70. XX wieku, kiedy główną rolę propagandy PRL przejęła Telewizja Polska.

Do zadań „Trybuny Ludu” należało:

Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KC PZPR) – organ kierowniczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948–90; najwyższa władza PZPR między zjazdami, kierująca całokształtem pracy partii.

Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

prezentowanie stanowiska PZPR wobec wydarzeń w kraju i sytuacji międzynarodowej,

publikacja materiałów partyjnych i przemówień,

wspieranie działań PZPR w sprawach gospodarczych (np. plan 6-letni, kolektywizacja wsi),

inicjowanie kampanii skierowanych przeciwko wrogom ludu czyli Kościołowi katolickiemu, imperializmowi, reakcji i wrogowi klasowemu,

informowanie o zmianach personalnych w partii oraz komentowanie jej polityki.

Redaktorzy naczelni

Leon Kasman – 1948-1953

Władysław Matwin – 1953-1957 (z krótką przerwą w 1956, w tym czasie: Roman Werfel, Jerzy Morawski, Walenty Titkow)

Leon Kasman – 1957-1967

Stanisław Mojkowski – 1967-1972

Józef Barecki – 1972-1980

Wiesław Bek – 1980-1985

Jerzy Majka – 1985-1990

„Trybuna Ludu” patronowała od 1949 wraz z czechosłowacką Rudé právo i enerdowską Neues Deutschland kolarskiemu Wyścigowi Pokoju.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Józef Barecki (ur. 22 listopada 1926 w Krakowie, zm. 29 maja 1999 w Warszawie) – polski dziennikarz i działacz PZPR, poseł na Sejm PRL VII, VIII i IX kadencji.

W Warszawie od 1972 organizowała z ogromnym rozmachem doroczne „Święto Trybuny Ludu”.

W czasie ostatniego zjazdu PZPR gazeta 28 stycznia 1990 po raz ostatni ukazała się pod swoim tytułem. Następnego dnia doraźnie zmieniła tytuł na „Trybuna Kongresowa”, jej redaktorem naczelnym zaś został Marek Siwiec. Po przemianach demokratycznych w Polsce (1989) i likwidacji PZPR gazetę w 1990 oficjalnie zlikwidowano. Jednocześnie zaczęła się ukazywać „Trybuna”, która nie była formalnie organem żadnej partii (wydawana przez prywatną spółkę AdNovum) i uchodziła za nieoficjalny dziennik polskiej lewicy postkomunistycznej.

Niemiecka Republika Demokratyczna w skrócie NRD (niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) - państwo powstałe 7 października 1949 na terenie byłej sowieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). 3 października 1990 NRD przyłączyła się do RFN.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Przypisy

Media w PRL – wykład WSiZ w Rzeszowie.
W 1948 polskim patronem medialnym wyścigu był Głos Ludu.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Trybuna Ludu

Skany „Trybuny ludu” i „Życia Warszawy” z marca 1968