Trytyl - Polski Serwis Naukowy

Grupa trytylowa

Grupa trytylowa - projekcja przestrzenna

Grupa trifenylometylowa (grupa trytylowa, trytyl, Tr) – aromatyczna grupa funkcyjna pochodząca od trifenylometanu (Ph3CH, TrH). Grupa trytylowa stanowi dużą zawadę przestrzenną ponieważ do jednego atomu węgla przyłączone są trzy również sporych rozmiarów grupy fenylowe. Jest to zatem trzeciorzędowa grupa alkilowa z trzema podstawnikami arylowymi. W strukturze grupy trytylowej atom węgla łączący trzy grupy fenylowe jest połączony z czwartą dowolną grupą funkcyjną (alkilową, halogenkiem, aminową itd.) czyli jest czterowiązalny co nadaje mu hybrydyzację sp. Rodnik trytylowy oraz karbokation trytylowy to jedne z najtrwalszych znanych rodników i karbokationów. Ich trwałość wynika z delokalizacji ładunku na trzy grupy fenylowe oraz mezomerii, a środkowy atom węgla przyjmuje hybrydyzację sp. W przypadku rodnika niesparowany elektron znajduje się na niezhybrydyzowanymi orbitalu p, w przypadku karbokationu orbital ten pozostaje nieobsadzony elektronami.

Grupa aminowa, -NH2 jest to organiczna grupa funkcyjna występująca w aminach i aminokwasach. Ma właściwości zasadowe, gdyż atom azotu jest zasadą Lewisa (ma wolną parę elektronową). W roztworach wodnych ulega jonizacji według równania :

Grupa alkilowa (alkil) – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją literą R (symbol "R" nie jest jednak jednoznaczny i może też oznaczać dowolną resztę chemiczną), a wzór ogólny to: CnH2n+1.

Grupa trytylowa oraz jej p-metoksylowe pochodne (monometoksytrytyl MMTr, dimetoksytrytyl DMTr, rzadziej trimetoksytrytyl TMTr) są powszechnie stosowane jako kwasolabilne grupy blokujące reszty hydroksylowe, tiolowe i aminowe w syntezie organicznej, m.in. podczas otrzymywania modyfikowanych nukleozydów oraz w chemicznej syntezie oligonukleotydów. Grupy te wprowadza się zazwyczaj w reakcji alkilowania za pomocą chlorku trytylu lub odpowiedniej pochodnej, a usuwa działaniem kwasu protonowego lub Lewisa. Każda grupa p-metoksylowa (CH3O-) zwiększa labilność danej grupy trytylowej ok. 10×. Wytworzone pod wpływem kwasu kationy trytyliowe mają intensywne zabarwienie, od żółtego dla Tr, poprzez pomarańczowe dla MMTr i DMTr, do czerwonego dla TMTr. Wprowadzenie innych podstawników pozwala na uzyskiwanie kationów trytylowych koloru zielonego, niebieskiego, fioletowego, czarnego i in., umożliwiając kolorymetryczne kodowanie związków.

Grupa arylowa – w chemii organicznej grupa funkcyjna, której struktura odpowiada dowolnemu węglowodorowi aromatycznemu, po odjęciu od niego jednego atomu wodoru. Najprostszą taką grupą jest fenyl.

Hybrydyzacja - w chemii kwantowej to matematyczne przekształcenie funkcji orbitalnych, polegające na "skrzyżowaniu" dwóch lub więcej orbitali atomowych, na skutek czego powstają nowe orbitale, posiadające inny kształt i energię. W istocie hybrydyzacja jest operacją matematyczną ułatwiającą skonstruowanie teorii orbitali walencyjnych, a nie rzeczywistym zjawiskiem fizycznym.

Zobacz też

alkohol trytylowy

trifenyloamina

Przypisy

Andrey Semenyuk, Matilda Ahnfelt, Camilla Estmer Nilsson, Xiao Yong Hao, Andras Földesi, Yu-Shu Kao, Hong-Huei Chen, Wei-Chen Kao, Konan Peck, Marek Kwiatkowski. Cartridge-based high-throughput purification of oligonucleotides for reliable oligonucleotide arrays. „Analytical Biochemistry”. 356 (1), s. 132-141, 2006. doi:10.1016/j.ab.2006.05.008.
Serge L. Beaucage, Radhakrishman P. Iyer. Advances in the Synthesis of Oligonucleotides by the Phosphoramidite Approach. „Tetrahedron”. 48 (12), s. 2223-2311, 1992. doi:10.1016/S0040-4020(01)88752-4.
EF. Fisher, MH. Caruthers. Color coded triarylmethyl protecting groups useful for deoxypolynucleotide synthesis.. „Nucleic Acids Res”. 11 (5), s. 1589-99, 1983. PMID 6828388.

Linki zewnętrzne

The trityl group - acid-labile protecting group for a lot of heteroatoms

Trityl Group in the 3rd Millenium: New Perspectives for Oligonucleotide Chemistry and Beyond

Contribution of the trityl group to magnetic asymmetry in N-trityl amino acid benzyl esters

Modyfikacje w pozycjach 1', 2' i 4' szkieletu cukrowego

Eter metylowo-trytylowy