Trzęsienie ziemi w Asam - Polski Serwis Naukowy

Trzęsienie ziemi w Indiach (1950) - jedno z największych historycznie odnotowanych trzęsień ziemi. Wydarzyło się 15 sierpnia 1950 roku na pograniczu stanu Asam w północno-wschodnich Indiach i Tybetu. Jego siłę ocenia się na 8,6 magnitudy. W wyniku wstrząsu zginęło co najmniej 1526 ludzi.

Zdarzenie

Trzęsienie ziemi wystąpiło o godzinie 19:39 czasu lokalnego, a jego epicentrum znajdowało się w górskim regionie miejscowości Rima, w okręgu Zayu, w granicach Tybetu. Wstrząsy odczuł cały wschodni i południowy Tybet (m.in. Lhasa), południowe prowincji Chin: Syczuan i Yunnan, a nawet odległa Kalkuta.

Tama – to rodzaj budowli regulacyjnej stosowanej w hydrotechnice, służącej wytworzeniu i utrwaleniu nowego brzegu na cieku wodnym. Ten rodzaj budowli jest więc stosowany przy regulacji rzek, celem wytworzenia nowego brzegu oraz jego utrwalenia, tzn. zabezpieczenia przed niszczącym działaniem przede wszystkim przepływającej w cieku wody powodującej erozję boczną, ale i równocześnie także innych czynników powodujących erozję.
Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń, nagromadzonych w skorupie ziemskiej w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych, poruszających się wzdłuż linii uskok Uwalniająca się przy tym energia w około 20% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.

Początkowo magnitudę zdarzenia określono na 8,7. Po latach, bardziej specjalistyczne analizy zapisów utrwalonych na sejsmogramach zrewidowały tę wartość do 8,6 magnitudy.

Wibracje o największej intensywności (XI-X stopień w skali Mercallego-Cancaniego-Sieberga) zarejestrowano w indyjskim stanie Asam - w regionie miast: Sibsagar i Sadija. Tam doszło do największych zniszczeń i przekształceń krajobrazu. Prawdopodobnie właśnie dlatego - mimo, że samo epicentrum mieściło się już po stronie tybetańskiej - trzęsienie to częściej utożsamiane jest z Indiami. Intensywność stopnia X zarejestrowano też w miejscowościach: Passighat, Dum Duma, Dibrugarh i Północny Lakhimpur. W Digboi i Galaghat był to IX stopień, w Shillong i Tezpur - VIII, a Darjeeling i Kalkucie - VI.

Muł (szlam) – niezlityfikowana skała klastyczna, tworząca się w naturalnych zbiornikach wodnych, zbudowana z mieszaniny pyłu i iłu o różnym składzie mineralnym (ziarna o średnicy od 0,01 do 0,1 milimetra) z dodatkiem substancji organicznych. Muł zlityfikowany nosi nazwę mułowca, gdy zaś diageneza doprowadzi do powstania oddzielności łupkowej, mówimy o łupku mulastym.
Epicentrum - miejsce na powierzchni skorupy ziemskiej położone w najbliższej odległości (prostopadle) nad ogniskiem trzęsienia ziemi (hipocentrum). Obszar położony wokół epicentrum, zwany obszarem epicentralnym jest miejscem największych zniszczeń.

Obszar makrosejsmiczny objął obszar o powierzchni 1,794 miliona kilometrów kwadratowych, przy czym region rozciągający się na powierzchni 49,7 tysiąca kilometrów kwadratowych odczuł najbardziej destruktywne drgania.

Trzęsienie wygenerowało liczne - bardzo duże i obejmujące rozległe powierzchnie zboczy gór - osuwiska; zaobserwowano m.in. osuwanie (denudację) piaszczystych gleb. W gruncie otworzyło się wiele szczelin. W regionie Mendog, w wyniku jednego z takich procesów, do rzeki Brahmaputra osunęła się cała wioska Yedong.

Część z wstrząsów wtórnych (magnituda wielu sięgała lub przekraczała 6,0 stopnia) była odczuwalna na obszarze znacznie większym, niż zasadnicze trzęsienie ziemi, co wielu ówczesnych dziennikarzy wprawiło w błąd merytoryczny, wedle którego (w gazetach z tamtego okresu pojawiają się nawet stwierdzenia o "największym trzęsieniu ziemi w historii świata"). W rzeczywistości podobne różnice mogły wynikać chociażby z różnej głębokości ognisk wstrząsów wtórnych i nieco odmiennego układu skał, w którym nastąpiły.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.
Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)