Trzęsienie ziemi w Palestynie - 1927

Trzęsienie ziemi w Palestynie (1927) – trzęsienie ziemi, jakie dotknęło region Palestyny w dniu 11 lipca 1927 roku, zabijając około pół tysiąca osób i raniąc ponad siedemset. Było ostatnim tak niszczycielskim trzęsieniem ziemi w tej części systemu Wielkiej Doliny Ryftowej, biegnącej tu doliną rzeki Jordan. Duże zniszczenia zanotowano także w Transjordanii.

Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.

Zdarzenie

Wstrząs oceniany na 6,3 magnitudy (w części źródeł można spotkać się z wartością: 6,25), z epicentrum w okolicach miejscowości Damidżana dzisiejszej granicy Izraela i Jordanii uderzył cztery minuty po godzinie trzeciej popołudniu i został odczuty na całym Bliskim Wschodzie (czas zarejestrowany przez służbę meteorologiczną w Jerychu podaje godzinę wstrząsu na 15:08 przy okresie trwania wibracji określonym na piętnaście sekund).

Magnituda – parametr stosowany w pomiarach wielkości trzęsienia ziemi, wprowadzony w 1935 roku przez Charlesa Richtera wraz z opracowaniem przez niego skali nazwanej później skalą Richtera.

Jordania (الأردن Al-Urdunn, pełna nazwa: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – arabska monarchia konstytucyjna na Bliskim Wschodzie.

Trzęsienia nie poprzedziły żadne inne oznaki aktywności sejsmicznej.

Było to największe zdarzenie sejsmiczne w tym regionie świata od dziewięćdziesięciu lat i najsilniejsze w XX wieku.

W strefie najbardziej intensywnych wibracji (X stopień w skali Mercallego-Cancaniego-Sieberga) znalazło się m.in. miasto Nablus i miejscowość Er-Reina koło Nazaretu. Pas nizin nadbrzeżnych oraz region Negewu, Liban i wschodnia część Transjordanii odczuły drgania o intensywności ocenianej na VI-VIII stopień w skali MSC.

Skala Mercalliego (skala Mercalliego-Cancaniego-Sieberga, skala MCS) - 12-stopniowa skala stosowana przy określaniu wielkości trzęsienia ziemi, gdzie intensywność wstrząsu określana jest na podstawie wartości przyspieszenia drgań gruntu, a także opisie skutków trzęsienia na powierzchni Ziemi.

Transjordania (czyli "kraj za Jordanem") - emirat utworzony w 1921 we wschodniej części terytorium mandatowego Palestyny na Bliskim Wschodzie. Terytorium to pozostawało pod administracją Wielkiej Brytanii do roku 1946, gdy ogłosiło ono niepodległość jako Królestwo Transjordanii. Od 1949 jego oficjalna nazwa brzmi Jordańskie Królestwo Haszymidzkie.

W ogólnym ujęciu wstrząsy mogące powodować zniszczenia zarejestrowano w całej Judei i Dolinie Jordanu. Fale sejsmiczne spowodowały powstanie sejsz na wodach północnego basenu Morza Martwego, a także zjawisko przypominające lub rzeczywiście będące lokalną falą tsunami (z relacji świadków wynika, że tuż po trzęsieniu, w centrum północnego basenu powstała fala, która po uderzeniu w północne wybrzeża jeziora liczyła około metra wysokości).

Wielkie Rowy Afrykańskie to jedna z charakterystycznych form w ukształtowaniu Afryki – doliny o stromych ścianach, znajdujące się we wschodniej części kontynentu. Przedłużeniem Wielkich Rowów Afrykańskich jest Morze Czerwone i Rów Jordanu. Długość całego systemu Wielkich Rowów Afrykańskich od Syrii do Mozambiku wynosi 6 000 km. Powstały one w wyniku potężnych ruchów tektonicznych i wylewów lawy – są formą doliny ryftowej. Ich rozwój zaczął się ok. 35 mln lat temu w rejonie Morza Czerwonego - odsuwania się kontynentu afrykańskiego od Półwyspu Arabskiego i reszty Azji i postępował stopniowo ku południowi, gdzie wschodnia Afryka zaczęła się oddzielać przed ok. 15 mln lat. Rowy powodują oddalanie się Afryki od Azji oraz rozpad kontynentu afrykańskiego.

Palestyna (łac. Syria Palæstina, hebr. פלשתינה lub פַּלֶסְטִינָה- [Palestina], arab. فلسطين - [Filasţiinu]) - kraina w Azji, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Skutki

Bezpośrednio w regionie epicentrum doszło do licznych pęknięć i przesunięć warstw skalnych w podłożu, a także osuwisk skalnych. Jedno z nich - blisko osady Jisr ed-Damidża - na 21,5 godziny zablokowało nurt rzeki Jordan. W czterech miejscach zablokowana została osuwiskami skalnymi droga prowadząca z Jerozolimy do Jerycha. Runął również most Allenby'ego na samej rzece - szesnaście kilometrów na wschód od Jerycha.

Rów Jordanu (Ryft Morza Martwego) – dolina ryftowa, najbardziej na północ wysunięta część Rowu Abisyńskiego, który należy do Wielkich Rowów Afrykańskich u brzegów Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej. Jest to rów tektoniczny, w którym płynie rzeka Jordan.

Morze Martwe (arab. ألبَحْر ألمَيّت, Al-Bahr al-Majit, hebr. יָם הַ‏‏מֶ‏ּ‏לַ‏ח, Jam haMelach, Morze Soli) – słone jezioro bezodpływowe położone w tektonicznym Rowie Jordanu, na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii.

Najbliżej epicentrum trzęsienia znajdowało się miasto Nablus. Runęło tam około trzystu domostw, pod gruzami których zginęło 69 osób; około stu ludzi odniosło obrażenia.

Dokładna liczba ofiar zdaje się być nieustalona. W zależności od źródeł pojawiają się informacje o 250 lub 268 ofiarach śmiertelnych na obszarze samej Palestyny.

Źródła

Informacja o sejsmice obszaru Palestyny - wyciąg z katalogu Magazynu Eksploracji Izraela

Zbiór informacji na temat opisywanego trzęsienia ziemi na prywatnej stronie użytkownika

Historia aktywności sejsmicznej na terytoriach dzisiejszego państwa Izrael w bazie N.O.A.A.