Trzciana - Orawa - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°21′42″N 19°36′38″E / 49.36167, 19.61056

Trzciana (słow. Trstená, węg. Trsztena, niem. B[r]ingenstadt) – miasto przygraniczne w północnej Słowacji, niedaleko granicy z Polską. Do Trzciany należy od 1975 roku dawna wieś Ujście nad Zaporą (słow. Ústie nad Priehradou). W 2004 roku Trzciana liczyła 7579 mieszkańców.

Targ - sprzedaż i kupno towarów odbywające się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie oraz związane pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce gdzie odbywa się targ nazywane jest targowiskiem lub również targiem.

Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.

Historia

Miasteczko założył w 1371 roku, pod nazwą Bingenstadt, niemiecki osadnik Wismer. Miało ono prawa targowe, prawo miecza, prawo połowu ryb w Orawie i in. Należało do "państwa feudalnego"z siedzibą na Zamku Orawskim. W 1424 roku król Zygmunt uwolnił mieszkańców od obowiązków płacenia cła i niektórych innych opłat, jednak Trzciana pozostała miasteczkiem poddańczym. W 1609 roku od króla Macieja II uzyskała ona przywilej organizowania 4 jarmarków rocznie, a wkrótce i pełne prawa miejskie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Portal – architektoniczne, ozdobne obramienie drzwi wejściowych w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach, czasami także drzwi wewnętrznych.

Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, hodowlą i rzemiosłem: płóciennictwem, kożusznictwem, a zwłaszcza garncarstwem. W szczytowych okresach pracowało tu do 30 warsztatów garncarskich, a tradycje te przetrwały aż do II wojny światowej. W XIX w. powstała tu rafineria ropy naftowej, funkcjonująca do 1927 roku Po II wojnie powstała tu fabryka specjalnych traktorów do prac leśnych (LKT) i jeden z zakładów "Tesli".

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.

Na północny wschód od miasta znajdowało się polsko-czechosłowackie (później polsko-słowackie) graniczne przejście drogowe Trstená - Chyżne.

Zabytki

kościół katolicki, trójnawowy, pierwotnie gotycki, przebudowany w duchu renesansowym w 1641 roku, a następnie zbarokizowany w latach 1743 - 1747, restaurowany w 1945 roku, otoczony murem z kaplicą św. Krzyża, wejście renesansowym portalem;

kościół i klasztor franciszkanów przy Rynku, z lat 1706 i 1776, barokowy.

Bibliografia

Hencovský Ján a kolektív: Orava. Turistický sprievodca ČSFR, č. 29, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1990, ISBN 80-7096-090-6;

Medzihradský Vlado: Orava. Turistický sprievodca, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1982;

Orava. Beskid Żywiecki. Turistická mapa 1:50000, 3. vydanie, wyd. Vojenský Kartografický Ústav, š. p., Harmanec, 2001.

Rynek z kościołem franciszkanów