Trzy Dzieła - Polski Serwis Naukowy

Trzy Dzieła lub Trzy rozdziały – prace trzech teologów ze szkoły antiocheńskiej: Teodora z Mopsuestii, Teodoreta z Cyru i Ibasa z Edessy. Na temat ich doktrynalnej prawowierności toczył się jeden z największych sporów dogmatycznych VI wieku. Autorzy ci uważani byli za protoplastów nestorianizmu przez aleksandryjską tradycję interpretacji jedności dwóch natur w Chrystusie, wyrosłą z pism Cyryla Aleksandryjskiego oraz przez, powstały z niej, heterodoksyjny nurt monofizytów. Spór ten bezpośrednio wywołany został przez cesarza Justyniana, który, chcąc pozyskać poparcie monofizytów, wydał około roku 544 dekret potępiający wymienionych teologów i ich dzieła jako niezgodne z nauką Kościoła. Przeciw temu dekretowi wystąpili biskupi Zachodu, zyskując poparcie papieża Wigiliusza. Ostatecznie jednak, pod presją cesarza, papież ten podpisał akta Soboru Konstantynopolitańskiego II, na którym dokonano potępienia Trzech Dzieł, jako zawierających błędne ujęcia. Stanowisko tego Soboru potwierdził papież Grzegorz Wielki, broniąc ujęcia unii hipostatycznej w Chrystusie nauczanego przez szkołę Cyryla Aleksandryjskiego.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Grzegorz I zwany: Wielki, Dialog lub Dwojesłow (ur. ok. 540 w Rzymie, zm. 12 marca 604 w Rzymie) – z pochodzenia Rzymianin, papież (od 3 września 590 do śmierci), pierwszy mnich (benedyktyn) będący papieżem, święty katolicki i prawosławny (jako Grzegorz Dialogos). Zaliczony przez papieża Bonifacego VIII do grona czterech doktorów Kościoła, reformator Kościoła.

Przypisy

(...) Szanuję również piąty synod, na którym odrzucono tzw. list Ibasa, pełny błędów, potępiono Teodora, który rozdzielając osobę pośrednika między Bogiem a ludźmi na dwie subsystencje popadł, jak mu wykazano, w wiarołomną bezbożność, tam także [odrzucono] wydane w szale zapamiętania pisma Teodoreta, potępiające wiarę błogosławionego Cyryla. (Grzegorz Wielki, List do czterech patriarchów wschodu, cytat za: Ks. Marek Starowieyski, Sobory Kościoła niepodzielonego, Tarnów 1994, s. 154).

Emil Stanula, Trzy Dzieła [w:] César Vidal Manzanares, Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., wyd. Verbinum, Warszawa 2001.