Tsukuba - 1907 - Polski Serwis Naukowy

"Tsukuba"

Ten artykuł dotyczy okrętu. Zapoznaj się również z: miasto Tsukuba.

Tsukuba (筑波) – japoński krążownik pancerny z okresu I wojny światowej typu Tsukuba. Okrętowi nadano imię góry Tsukuba, znajdującej się w prefekturze Ibaraki. Bliźniaczym okrętem był oddany do służby w 1908 "Ikoma".

Krążownik liniowy - klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników (duża prędkość) i pancerników (wielkość i uzbrojenie). Krążowniki liniowe zaliczane były obok pancerników do okrętów liniowych. W dawnym polskim piśmiennictwie nazywano je też "krążownikami bojowymi".

Wojna rosyjsko-japońska - wojna pomiędzy Imperium Rosyjskim a Imperium Japonii toczona w okresie od 8 lutego 1904 do 5 września 1905 na Dalekim Wschodzie zakończona Traktatem z Portsmouth i zwycięstwem Japonii, która dzięki temu awansowała do grona światowych potęg. Japońska armia o stosunkowo małym doświadczeniu bojowym uzyskała druzgocące zwycięstwo nad siłami Rosji, co było dużym zaskoczeniem dla wielu obserwatorów konfliktu. Poniżający szereg klęsk armii rosyjskiej w ogromnym stopniu przyczynił się do niezadowolenia społecznego w Rosji i był główną przyczyną Rewolucji w 1905. Wojna była jednym z lokalnych konfliktów wybuchających przed I wojną światową.

Historia

Osobny artykuł: Krążowniki typu Tsukuba.

Okręty typu Tsukuba miały być nowymi japońskimi krążownikami pancernymi, bazującymi na doświadczeniach wojny rosyjsko-japońskiej i zastępujące utracone podczas niej pancerniki "Hatsuse" i "Yashima". W porównaniu do dotychczasowych jednostek tej klasy miały wyjątkowo silna artylerię, w postaci 4 dział kalibru 305 mm, typowo przenoszonego przez pancerniki. O ich budowie zdecydowano w czerwcu 1904. Stępkę pod budowę pierwszego okrętu położono 14 stycznia 1905 w Stoczni Marynarki Wojennej w Kure. Budowę okrętu obserwowali amerykańscy obserwatorzy wojskowi, którzy byli zaskoczeni szybkim postępem prac. Wodowanie nastąpiło już 26 grudnia 1905, a wejście do służby miało miejsce 14 stycznia 1907. 28 sierpnia 1912 okręty typu Tsukuba zostały przeklasyfikowane na krążowniki liniowe, mimo, że miały słabsze uzbrojenie i mniejszą prędkość. Na próbach "Tsukuba" uzyskał prędkość 20,5 węzła i moc 20.736 indykowanych KM. Cierpiał jednak w toku służby na usterki związane z pośpieszną budową.

Prefektura Ibaraki (jap. 茨城県, Ibaraki-ken) - prefektura położona w północno-wschodniej części regionu Kanto, w Japonii. Jej stolicą jest miasto Mito.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Po wejściu do służby celem pierwszej podróży zagranicznej były Stany Zjednoczone, gdzie okręt wziął udział w obchodach 300 rocznicy założenia osady w Jamestown. W kolejnych latach "Tsukuba" brał udział w licznych ćwiczeniach i pokazach organizowanych przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną. Podczas I wojny światowej okręt działał w rejonie Oceanu Indyjskiego i południowego Pacyfiku, wspierając siły brytyjskie w ramach sojuszu angielsko-japońskiego.

Japońska Cesarska Marynarka Wojenna, formalnie Marynarka Wojenna Imperium Japońskiego, była . W operacjach powietrznych oraz nalotach wspierały ją Siły Powietrzne Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Była głównym przeciwnikiem Aliantów podczas wojny na Pacyfiku.

Ocean Indyjski – trzeci pod względem wielkości zbiornik wodny na świecie, zajmujący około 20% powierzchni Wszechoceanu. Od północy ograniczony jest przez Azję, od zachodu przez Półwysep Arabski i Afrykę, od wschodu przez Półwysep Malajski, Wyspy Sundajskie oraz Australię, a od południa przez Antarktydę. Umownymi granicami są południki: 20° i 147° długości geograficznej wschodniej.

14 stycznia 1917 na stojącym w porcie Yokosuka okręcie eksplodowały komory amunicyjne. Na okręcie wybuchł gwałtowny pożar, co doprowadziło do zatonięcia w płytkiej wodzie. Zginęło 305 marynarzy. Okręt został następnie podniesiony z dna i złomowany. Z listy floty skreślono go 1 września 1917. Warto zauważyć, że zatonięcie miało miejsce w rocznicę położenia stępki i wejścia do służby.

Krążownik pancerny (krążownik opancerzony) – klasa dużych okrętów artyleryjskich, powstała pod koniec XIX wieku, zanikła po I wojnie światowej. Jedna z dwóch podklas krążowników istniejących na przełomie XIX i XX wieku (obok krążowników pancernopokładowych).

Krążowniki typu Tsukuba – seria dwóch krążowników pancernych japońskiej marynarki wojennej z pierwszej połowy XX wieku – "Tsukuba" i "Ikoma". W 1912 zostały przeklasyfikowane na krążowniki liniowe.

Przypisy

↑ R. Gardiner, op.cit.
↑ Hiroshi Nishida, Imperial Japanese Navy [dostęp 8-4-2010]

Źródła

Robert Gardiner (red.): Conway's All the World's Fighting Ships: 1906-1921. Annapolis: US Naval Institute Press, 1985, s. 233. ISBN 0-87021-907-3.

Linki zewnętrzne

(en) www.hazegrey.org