Tu-16 (ros. Ту-16) – radziecki odrzutowy samolot bombowy, skonstruowany w latach 50. w biurze konstrukcyjnym Tupolewa, w kodzie NATO oznaczany jako "Badger". Używany w wielu wariantach, w tym jako bombowiec strategiczny, bombowiec morski, samolot rozpoznawczy i walki radioelektronicznej. Tu-16 służyły około 50 lat na uzbrojeniu ZSRR i kilku innych państw, zbudowano ich 1507. Produkowano je też na licencji w Chinach jako Xian H-6.

Podłoże

Pierwszym radzieckim powojennym bombowcem dalekiego zasięgu był Tu-4 – bezlicencyjna kopia amerykańskiego B-29 Superfortress, napędzany 4 silnikami tłokowymi. Jednakże już w drugiej połowie lat 40. było oczywiste, że przyszłość lotnictwa bombowego dalekiego zasięgu leży w samolotach odrzutowych lub turbośmigłowych. Zwłaszcza doświadczenia wojny koreańskiej ukazały potrzebę konstruowania szybszych bombowców w celu przełamania obrony powietrznej, mających większe szanse na uniknięcie starć z odrzutowymi samolotami myśliwskimi. Oprócz lotnictwa strategicznego, bombowca dalekiego zasięgu do zwalczania celów morskich potrzebowała radziecka marynarka wojenna. Stało się widoczne, że droga do polepszenia osiągów bombowców wiedzie przez zastosowanie w konstrukcji silników odrzutowych i skośnych skrzydeł. W drugiej połowie lat 40. biuro konstrukcyjne OKB-156 Andrieja Tupolewa pracowało m.in. nad frontowym bombowcem model „82” (Tu-82) ze skośnymi skrzydłami, który jednak przegrał w konkurencji z bombowcem Ił-28 Iliuszyna oraz nad rozwinięciem średniego bombowca o prostych skrzydłach „73” (prototyp Tu-14).

Z uwagi na sukces Ił-28, już w 1947 prace nad bombowcem dalekiego zasięgu zlecono biuru Iliuszyna, gdzie powstał następnie projekt Ił-46. Jednakże, biuro Tupolewa kontynuowało prace nad projektowaniem bombowców strategicznych z własnej inicjatywy. W 1949 opracowano projekty „86” i „87”, będące powiększonym rozwinięciem samolotu „73” ze skośnymi skrzydłami i mocniejszymi silnikami (dwa silniki AM-02 lub TR-03 o ciągu 4500 kg), umieszczonymi pod skrzydłami. Ich możliwości ograniczał jednak brak odpowiednich silników, w związku z czym z uwagi na niewystarczający zasięg (4000 km) i udźwig bomb (od 2 do 6 ton), prace nad tymi projektami przerwano.