Pomnik Turguta w Stambule

Turgut albo Turgut Reis (ur. ok. 1485 - zm. 23 czerwca 1565 roku) – turecki korsarz i admirał floty osmańskiej, jak również dej Algieru; bejlerbej obszaru Śródziemnomorza; a także bej (później pasza) Trypolisu.

Początki kariery

Turgut urodził się w pobliżu Bodrum, na egejskim wybrzeżu Turcji, jako syn rolnika nazwiskiem Veli. Już w wiekiu lat 12 został, z powodu jego nadzwyczajnych zdolności w miotaniu oszczepem i strzałami, zauważony przez osmańskiego dowódcę armii i – za przyzwoleniem rodziców – przyjęty do terminu jako kanonier, a w przyszłości specjalista w dziedzinie artylerii oblężniczej, co miało odegrać niepoślednią rolę w przyszłości i pozwolić Turgutowi na zdobycie reputacji znakomitego taktyka. Turgut towarzyszył swemu mistrzowi w czasie osmańskiego podboju Egiptu w 1517 roku, a po jego śmierci udał się do Aleksandrii, gdzie zaciągnął się do floty Sinana Paszy.

Ze względu na swą wiedzę w dziedzinie artylerii natychmiast stał się faworytem sławnego korsarza, a wkrótce po zdobyciu wiedzy żeglarskiej objął dowodzenie brygantyną, której (po kilku zwycięskich eskapadach) został właścicielem. Nieco później Turgut został kapitanem galeoty, którą uzbroił w najnowocześniejsze działa owej epoki. Operował głównie na wschodnich akwenach Śródziemnomorza, atakując szlaki żeglugowe łączące Wenecję z egejskimi wyspami będącymi częścią Republiki.

W roku 1520 przyłączył się do Hajraddina Barbarossy, który został jego opiekunem i najlepszym przyjacielem. Turgut wkrótce awansował obejmując stanowisko zastępcy Barbarossy i dowódcy flotylli 12 galeot. W 1526 zdobył forteczkę na przylądku Passero na Sycylii. W latach 1526–1533 kilkakrotnie napastował wybrzeża sycylijskie i neapolitańskie, gdzie atakował statki utrzymujące łączność pomiędzy Hiszpanią i Włochami. W maju 1533, dowodząc czterena fustami i osiemnastoma barkami, Turgut Reis zagarnął u wybrzeży Eginy dwie weneckie galery.

W czerwcu i lipcu 1538, gdy współdziałał z Barbarossą przeciw Andrea Dorii na Adriatyku, zdobył kilka fortec nadmorskich w dzisiejszej Albanii, a także w Zatoce Ambrakijskiej i na wyspie Leukada. W sierpniu tego samego roku Turgut Reis zdobył Kandię na Krecie i kilka innych posiadłości weneckich na Morzu Egejskim.

We wrześniu 1538, z 20 galerami i 10 galeotami, Turgut dołączył do floty osmańskiej, która pokonała siły Ligi Świętej dowodzone przez Andrea Dorię w bitwie pod Prewezą. W czasie bitwy zdobył galerę papieską zagarniając do niewoli całą załogę z Giambattistą Dovizim, rycerzem, który był jednocześnie opatem klasztoru w Bibbienie.

W roku 1539, dowodząc 36 galerami i galeotami, Turgut Reis odbił z rąk Wenecjan Castelnuovo. W trakcie bitwy zatopił dwie weneckie galery i zdobył trzy dalsze.

czytaj dalej: [2], [3]