|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Zofia - takie imię wybrano dla jednego z 27 satelitów europejskiego systemu Galileo. Imienia satelicie użyczy 11-letnia Zosia Ćwir z Krasnegostawu, laureatka polskiej edycji konkursu plastycznego dla dzieci, którego wynik ogłoszono w poniedziałek w Wars... Międzynarodowy zespół naukowców właśnie rozpoczął analizę rdzeni lodowych, które mogą być pierwszymi udanymi odwiertami z lodowca w Alpach Wschodnich.
Rdzenie pochodzą z lodowca w wysokich partiach góry Ortler, szczytu o wysokości 3.905 metrów w północno-wschodnich Włoszech. Długość 3 z 4 ... Czy masz wystarczająco dużo lat, aby pamiętać czas, gdy telefony komórkowe były zjawiskiem futurystycznym, lub gdy panowało powszechne przekonanie, że "nigdy się nie przyjmą"? Patrząc na rok 2012, stwierdzamy, że rzadko zastanawiamy się nad tym, jak mocno te małe urządzenia zespoliły się ze wszystkimi aspek... Skutki globalnego ocieplenia mogą w przyszłości zmieniać się w zależności od lokalnych prądów powietrza na obszarach górskich. Prawdopodobnie podwoi lub nawet potroi się tempo wzrostu temperatur w rejonach grzbietów górskich - informują naukowcy na ł... Zwrócenie uwagi na wszechstronną obecność geologii w różnych dziedzinach życia to cel konkursu fotograficznego "Geologia w obiektywie", ogłoszonego przez Muzeum Ziemi PAN. Zdjęcia zrobione na terenie Polski i niepoddane obróbce cyfrowej można zgłaszać ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
TurniaCzy wiesz że...? Tatrologia lub tatroznawstwo – stosowany powszechnie w wydawnictwach poświęconych Tatrom termin na określenie całokształtu wiedzy o Tatrach, obejmujący zarówno aspekty topograficzne, geograficzne, jak też przyrodnicze, etnograficzne, kulturoznawcze i inne. Specjalistów z tej dziedziny wiedzy określa się mianem tatrologów lub tatroznawców. Terminów tych używa się co najmniej od 1985 roku. Wybitnymi tatrologami w Polsce są: Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Józef Nyka, Władysław Cywiński, a na Słowacji Ivan Bohuš. Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego. Turnia – rodzaj skalistego, ostrego szczytu lub skałki o stromych lub nawet pionowych ścianach. Charakterystyczna jest dla gór o rzeźbie alpejskiej, przekształconych w wyniku działania lodowca, albo powstała w skałach wapiennych w wyniku działania procesów krasowienia. Niewielką turnię nazywa się zdrobniale turniczką (w gwarze podhalańskiej turnicka). W dawniejszej literaturze tatrzańskiej słowo turnia używano też dla określenia po prostu skalistego terenu. Np "wspinać się po turniach" oznaczało tyle, co chodzić po skałach. Topografia (łac. topographia, gr. topographein) – konfiguracja powierzchni uwzględniająca jej kształt (rzeźbę terenu) oraz obecność i wzajemne położenie obiektów i punktów charakterystycznych.
Raptawicka Turnia – wapienna turnia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach, po zachodniej stronie Kościeliskiego Potoku. Jej północne stoki zbiegają do Polany Pisanej i Żlebu Żeleźniak, a południowe do niewielkiego żlebu zaczynającego się przy najwyższej części Raptawickiej Grani i uchodzącego do głównej gałęzi Doliny Kościeliskiej, od Doliny Smytniej oddzielonego niewyraźnym grzbietem. Stoki wschodnie to widoczne z Doliny Kościeliskiej skalne urwisko porośnięte częściowo lasem i murawą. Raptawicka Turnia wchodzi w skład grzbietu górskiego zwanego Raptawicką Granią. Ciągnie się on na zachód, stanowiąc część grani Kominiarskiego Wierchu. W Raptawickiej Turni znajdują się liczne jaskinie, z których trzy – Jaskinia Mylna, Raptawicka i Obłazkowa – są udostępnione turystycznie. Prowadzi do nich czarny i czerwony szlak turystyczny wychodzący z głównej drogi biegnącej Doliną Kościeliską, na zachód, ok. 100 m powyżej Skały Pisanej. Słowo turnia i turniczka pochodzą z gwary podhalańskiej i używane są w topografii, tatrologii i taternictwie. Wywodzi się je zaś od niemieckiego słowa Turm oznaczającego wieżę, turnię. Lodowiec jest wolno płynącą rzeką lodu, powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi, i drugim po oceanach wody na świecie. W górnej części lodowca powstaje cyrk lodowcowy, z którego wypływający lodowiec rzeźbi U-kształtną dolinę lodowcową, zaś z niesionego materiału odkładana jest morena. Badaniem lodowców zajmuje się glacjologia.
Władysław Szafer (ur. 23 lipca 1886 w Sosnowcu, zm. 16 listopada 1970 w Krakowie) – polski botanik, profesor UJ (w latach 1936-1938 rektor), dyrektor krakowskiego Ogrodu Botanicznego, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki UJ. Przypisy
Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe i wulkaniczne.
Czy wiesz że...? beta Ściana górska – zwykle stromy, pionowy lub nawet przewieszony (urwisko) stok góry o podłożu skalnym lub lodowcowym o w miarę jednolitej wystawie, będący jedną z największych formacji terenowych rozpoznawanych we wspinaczce. Ściana górska może mieć wiele setek metrów wysokości, ale wspinacze tą nazwą określają także znacznie mniejsze, ledwie kilkunastometrowe skałki lub ostańce.
Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej.
Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.
Kras (procesy krasowe, krasowienie) – procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają skały krasowiejące: przede wszystkim wapienie, a także dolomity, margle, gips, anhydryt, halit (potocznie sól kamienna).
Szczyt – w ścisłym znaczeniu: najwyższy punkt wypukłej formy terenu: góry, grzbietu, grani, wzgórza, wydmy itp. Powszechnie jednak stosuje się określenie "szczyt" jako synonim całej góry, zwłaszcza o dużej wysokości względnej i stromych stokach. W fachowej literaturze dla określenia najwyższej części, czyli czubka góry, czy turni, stosuje się określenie wierzchołek. I tak np. przez pojęcie Śnieżnica rozumie się całą górę Śnieżnica mającą 3 wierzchołki: Na Budzaszowie, Wierchy i Nad Stambrukiem.
Skałka, skałki – naturalna, wypukła forma terenu zbudowana z litej skały (formacja skalna) o wysokości zwykle od kilku do kilkudziesięciu metrów, występująca na szczytach lub zboczach gór i wąwozów.
Gwara podhalańska – jedna z gwar dialektu małopolskiego, występująca na terenie Podhala. Spośród wszystkich gwar małopolskich najbardziej znana i najlepiej zachowana po dzień dzisiejszy. Posiada ona wiele cech wspólnych z innymi gwarami południowej Małopolski, np. z gwarą żywiecką czy sądecką. Najbardziej zbliżone do niej są sąsiednie gwary spiska i orawska. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |