Turybiusz de Mogrovejo - Polski Serwis Naukowy

Święty Turybiusz (ur. 16 listopada 1538 w Mayorga w Hiszpanii, zm. 23 marca 1606 w Saña w Wicekrólestwie Peru) – święty Kościoła katolickiego, arcybiskup Limy, prymas Peru.

Życie

Turybiusz urodził się w szlacheckiej rodzinie w Maygora w prowincji Léon. W dzieciństwie i młodości wyróżniał się pobożnością, nigdy jednak nie myślał o zostaniu księdzem. Studiował prawo na uniwersytetach w Salamance i Valladolid. Jego umiejętności prawnicze i błyskotliwość zwróciły uwagę króla Hiszpanii Filipa II, który w 1573 roku mianował Turybiusza głównym sędzią inkwizycji w Grenadzie. Postanowienie króla było szokujące i niezwykłe, gdyż Turybiusz był człowiekiem świeckim.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Salamanka (hiszp. Salamanca) - miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, liczy około 160 331 mieszkańców (2005). Stolica prowincji Salamanca w regionie Kastylia i León. Ośrodek handlowy, przemysłowy oraz naukowy i turystyczny.

Pięć lat później, król mianował go arcybiskupem Limy w Peru, które było wówczas hiszpańską kolonią. Zszokowany Turybiusz próbował odwołać się od tej decyzji, jednak żadne z jego odwołań nie zostało uwzględnione. W końcu przyjął święcenia kapłańskie, został wyświęcony na arcybiskupa i przybył do Limy w 1581 roku.

Dialekt (gr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp. Każdy posiada pewną liczbę wyrazów nie znanych innym odmianom, różnice leksykalnie mogą wynikać z odmiennych warunków przyrodniczych i kulturowych.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Praca w Peru

Zadanie, które powierzono Turybiuszowi, nie było łatwe. Jego arcybiskupstwo było bardzo rozległe i w dodatku opanowane przez hiszpańskich gubernatorów, których wspomagało duchowieństwo.

Przez następne siedem lat Turybiusz wizytował całą swoją diecezję, starając się naprawić nadużycia popełniane przez duchownych. Napotkał jednak silny opór ze strony gubernatorów, których władzę podważył. Nauczył się również miejscowych dialektów, by móc lepiej porozumiewać się z rdzenną ludnością. Bronił również ich praw.

Król – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo Król w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego. Czeski Král, litewski karalius, ros Король itd.

Wicekrólestwo Peru – kolonia hiszpańska założona w 1544 roku ze stolicą w Limie, początkowo obejmowała wszystkie hiszpańskie zdobycze w Ameryce Południowej z wyjątkiem wybrzeży dzisiejszej Wenezueli. Nazywana też Wicekrólestwem Nowej Kastylii. Wicekrólestwo podzielone było na audiencje z siedzibami w Panamie, Bogocie, Charcas (obok La Paz w Boliwii), Quito, Santiago (w Chile) i Buenos Aires. W latach 1569-1581 wicekrólestwem rządził wicekról Francisco de Toledo, który usprawnił administrację, nadał pozbawionym dotąd wszelkich praw Indianom ograniczoną autonomię, doprowadził do unowocześnienia metod eksploatacji srebra, największego bogactwa kolonii. W 1717 (niektóre źródła podają rok 1718) z północnej części Wicekrólestwa Peru wyodrębniono Wicekrólestwo Nowej Granady, obejmujące dzisiejsze terytoria: Kolumbii, Ekwadoru, Panamy i Wenezueli. W 1776 wyodrębniono Wicekrólestwo La Platy, obejmujące tereny dzisiejszej Argentyny, Urugwaju, Paragwaju i części Boliwii. Wyzysk Indian doprowadził do zaostrzenia sytuacji wewnętrznej. W 1780 roku wybuchło powstanie pod wodzą Túpaca Amarú. Mimo iż w 1781 Hiszpanie pojmali i zabili Túpaca, walki trwały aż do 1783, powodując ogromne zniszczenia w całym wicekrólestwie. W 1821 generał José de San Martin zajął Limę i ogłosił niepodległość Peru. W 1824 interweniująca armia hiszpańska została pokonana przez powstańców pod wodzą Antonio José de Sucre.

W 1583 roku zwołał synod prowincjonalny, na którym wytyczył kierunki rozwoju Kościoła w Ameryce Południowej. Kilka lat później, w roku 1591 założył w Limie pierwsze w Ameryce seminarium duchowne.

Zmarł w 1606 roku w Saña.

W katolicyzmie

Turybiusz został kanonizowany w 1726 roku przez papieża Innocentego XIII.

Wspomnienie świętego Turybiusza jest w Kościele katolickim obchodzone 23 marca.

Turybiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od nazwy rodowej o nieznanym znaczeniu. Jednym z patronów tego imienia jest św. Turybiusz, biskup Limy z XVI wieku.

Święty – stosowane przez chrześcijan określenie człowieka w sposób wybitny realizującego określone specyficzne dla nich wartości - często pełniący funkcję wzorca osobowego lub wręcz otaczany kultem.

Początkowo był czczony tylko w Ameryce Południowej. Obecnie kut tego świętego jest bardziej rozpowszechniony.

Jest patronem walki o prawa ludności rdzennej.

Zobacz też

Portal:
Święci

Portal:
Katolicyzm

modlitwa za pośrednictwem świętego

Turybiusz (imię)

Bibliografia

Hallam E., Święci w naszym życiu. Patroni spraw trudnych, radosnych i zwyczajnych., wyd. KDC, Warszawa 2005.