Tyczyn - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w woj. podkarpackim. Zapoznaj się również z: Tyczyn – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin.

Tyczyn – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, graniczące bezpośrednio z Rzeszowem. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tyczyn. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Rzeszów (łac. Resovia, czes. Řešov, jid. רײַשע, ros. Жешув, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego.

Przez miasto przepływa Strug, niewielka rzeka dorzecza Sanu.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 3252 mieszkańców. Miasto zabudowane jest głównie na terenie zwartym, szeregowym budownictwem mieszkaniowym, znajduje się w nim kilka niskich bloków.

Dodatkowo można wyróżnić następujące części miasta: Księży Lasek, Lasek, Łany, Łany Tyczyńskie, Mokra Strona, Potoki, Pułanek, Tyczyńskie Potoki, Zagrody.

Nowy cmentarz żydowski w Tyczynie - został założony w przypuszczalnie w XIX wieku i zajmuje powierzchnię 0,03 ha na której - wskutek dewastacji z okresu III Rzeszy - nie zachowały się żadne nagrobki. Znajduje się na przedmieściu zwanym Niwa.

Województwo podkarpackie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało poprzez scalenie ziem dawnego województwa rzeszowskiego sprzed 1975 roku (za wyjątkiem powiatu gorlickiego), tj. województw przemyskiego i rzeszowskiego, oraz części krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego.

Historia

Pierwsze dokumenty dotyczące osadnictwa na tym terenie pochodzą już z 1340 r. Tyczyn założony został na mocy dokumentu króla Kazimierza Wielkiego, wystawionego w Niepołomicach, datowanego 14 marca 1368 roku. Król zezwolił Bartoldowi Tycznerowi na lokację nowego miasta w lasach królewskich nad rzeką Białą (dziś jest to Strug), w pobliżu wsi o tej samej nazwie, w ziemi sanockiej. Pod lokację miasta król przeznaczył znaczny obszar, bo 112 łanów frankońskich, czyli 2464-2912 ha.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Powiat rzeszowski - powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Rzeszów. Powiat ten wchodzi w skład obszaru metropolitarnego miasta Rzeszowa.

Związani z Tyczynem;

Jerzy z Tyczyna (przed 1510-1591) – poeta humanistyczny sekretarz królewski, polski dyplomata na papieskim dworze. Urodzony w Tyczynie w rodzinie mieszczańskiej.

W Tyczynie urodziła się Kasia Sobczyk (1945-2010), piosenkarka, solistka Czerwono-Czarnych.

Zabytki

Kościół św. Katarzyny i Świętej Trójcy – z 2 połowy XV w., przebudowany za czasów Jana Klemensa Branickiego w latach 1720-30, 1735-45 i 1759-63 w stylu barokowym. Dobudowano wtedy kaplicę św. Trójcy i dwie wieże wg projektu Jana Henryka Klemma. Sztukaterie wykonał Gottfried Schulz, a freski malował Antoni Perliczka.

Kościół jest siedzibą parafii św. Katarzyny, należącej do dekanatu Tyczyn, diecezji rzeszowskiej.

Katarzyna Sobczyk (Kasia Sobczyk), właściwie Kazimiera Sawicka (ur. 21 lutego 1945 w Tyczynie, zm. 28 lipca 2010 w Warszawie) – polska piosenkarka muzyki rozrywkowej, popularna głównie w okresie bigbitu.

Kazimierz III Wielki[2] (ur. 30 kwietnia 1310 w Kowalu, zm. 5 listopada 1370 w Krakowie) – król Polski w latach 1333-1370, ostatni władca z dynastii Piastów na polskim tronie i ostatni przedstawiciel kujawskiej linii Piastów.