Tytania - księżyc - Polski Serwis Naukowy

Tytania nie powinna być mylona z Tytanem, księżycem Saturna, albo planetoidą 593 Titania

Tytania (Uran III) – największy księżyc Urana. Została ona odkryta przez Williama Herschela, wraz z innym księżycem Oberonem. Później doniósł o jeszcze 4 innych satelitach, ale okazały się one pozornymi.

Voyager 2 - (pl. Podróżnik 2) bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Z początku jej zadaniem było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Sonda spisała się bardzo dobrze i przesłała obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego Voyager 2 jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna.

Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach - od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną (w Układzie Słonecznym - Słońce), posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku asteroid mniejszych i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Nazwa

Nazwy Tytanii i pozostałych czterech wówczas znanych księżyców Urana zostały zaproponowane przez syna odkrywcy, Johna Herschela, w 1852, na prośbę Williama Lassella, który rok wcześniej odkrył księżyce Ariel i Umbriel. Lassell przyjął wcześniej (1848) schemat nazewnictwa Herschela dla księżyców Saturna, gdy odkrył ósmy jego księżyc, Hyperion.

Tetyda (też: Tethys; Saturn III) – piąty co do wielkości księżyc Saturna. Jest prawie pięć razy mniejsza od Tytana. Mała gęstość Tetydy pozwala przypuszczać, że składa się ona prawie w całości z lodu wodnego, podobnie jak Dione i Rea.

Saturn – szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca. Jest to gazowy olbrzym, drugi pod względem masy i wielkości po Jowiszu, a przy tym paradoksalnie o najmniejszej gęstości ze wszystkich planet całego Układu Słonecznego. Saturn znany był już w świecie starożytnym. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie składające się głównie z lodu i (w mniejszej ilości) z odłamków skalnych. Obecnie znamy 61 naturalnych satelitów Saturna (3 niepotwierdzone ostatecznie). Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga – Saturna.

Wszystkie księzyce Urana otrzymały nazwy po postaciach z utworów Shakespeare'a lub Alexandra Pope'a. Tytania została nazwana po królowej elfów Tytanii, z komedii Sen nocy letniej.

Charakterystyka

Jedyne zbliżenia powierzchni Tytanii pochodzą z materiału fotograficznego zebranego przez amerykańską sondę Voyager 2 w styczniu 1986. Obejmują one tylko południową półkulę księżyca, która właśnie wtedy była skierowana w kierunku Słońca.

Dokładny skład i budowa powierzchni Tytanii pozostają nieznane. Zebrane dane sugerują, że Tytania składa się z lodu wodnego (50%), krzemianów (30%), związków organicznych - pochodnych metanu (20%). Charakterystyczną cechą powierzchni księżyca jest kanion, porównywalny rozmiarami z marsjańskim Valles Marineris, czy Ithaca Chasma na księżycu Saturna, Tetydzie.

John Frederick William Herschel (ur. 7 marca 1792 w Slough (Anglia), zm. 11 maja 1871 w Collingwood w hrabstwie Kent) – angielski astronom, chemik i fizyk, syn Mary Pitt i Williama Herschela.

Oberon (Uran IV) - drugi co do wielkości, najbardziej zewnętrzny satelita spośród pięciu głównych księżyców Urana. Został odkryty 11 stycznia 1787 przez Williama Herschela.

8 września 2001 Tytania zakryła słabą gwiazdę, co było okazją do określenia średnicy księżyca i sprawdzenia, czy ma on atmosferę. Zebrane dane pokazały, że Tytanii najpewniej brak atmosfery (ciśnienie przy powierzchni: około 0,03 mikrobara). Jeśli istnieje, to jest cieńsza niż na Trytonie czy Plutonie.

Naturalny satelita (księżyc) – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę lub planetoidę. Słowo "Księżyc" pisane wielką literą oznacza tylko i wyłącznie naturalnego satelitę Ziemi.

Pluton (oznaczenie oficjalne: 134340 Pluton) – planeta karłowata, najjaśniejszy obiekt pasa Kuipera. Został odkryty w 1930 roku przez amerykańskiego astronoma Clyde’a Tombaugha. Od odkrycia do 2006 r. Pluton był uznawany za dziewiątą planetę Układu Słonecznego. 24 sierpnia 2006 r. Zgromadzenie Generalne Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pradze odebrało Plutonowi status planety, co oznacza, że w Układzie Słonecznym jest teraz tylko 8 planet. Pluton należy do szerszej grupy obiektów transneptunowych. Płaszczyzna, po której się porusza, jest mocno nachylona do płaszczyzny ekliptyki, z silnie ekscentryczną orbitą, która częściowo przebiega wewnątrz orbity Neptuna. Pluton posiada cztery obiegające go księżyce, z których jeden, Charon, jest tylko o połowę mniejszy od niego. Nazwa została zapożyczona od rzymskiego boga Plutona, zaś jego symbol – złożenie liter P i L – pochodzi od inicjałów Percivala Lowella, amerykańskiego astronoma.

Przypisy

"An Account of the Discovery of Two Satellites Revolving Round the Georgian Planet", W. Herschel, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, tom 77, str. 125-129, 1787
"On George's Planet and its satellites", W. Herschel, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, tom 78, str. 364-378, 1788
"On the Discovery of Four Additional Satellites of the Georgium Sidus; The Retrograde Motion of Its Old Satellites Announced; And the Cause of Their Disappearance at Certain Distances from the Planet Explained", W. Herschel, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, tom 88, str. 47-79, 1798
http://adsabs.harvard.edu//full/seri/AN.../0034//0000169.000.html Adsabs.harvard.edu (dostęp 19 maja 2007)

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Tytania (księżyc)

Ukształtowanie powierzchni Tytanii

Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym