Tytus Brandsma - Polski Serwis Naukowy

Tytus Brandsma, właśc. Siard Brandsma, nid. Anno Sjoerd Brandsma (ur. 23 lutego 1881 w Oegeklooster koło Bolswardu we Fryzji, zm. 26 lipca 1942 w Dachau) – holenderski zakonnik, franciszkanin (OFM), karmelita (OCarm), filozof, nauczyciel akademicki, dziennikarz, tłumacz, ojciec duchowy holenderskich dziennikarzy, asystent kościelny czasopism wydawanych w ówczesnej Holandii, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego.

Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.

Urodził się jako syn hodowcy krów Tytusa Brandsma i Tjitsje Postma. W wieku jedenastu lat wstąpił do franciszkańskiego seminarium w Megen. Z uwagi na wątłe zdrowie i zbyt surową regułę życia zakonnego przeniósł się do opactwa karmelitów w Boxmeer (1898), założonego w 1652 w Brabancji Północnej. Tu przyjął imię ojca Tytus i złożył śluby zakonne (1899). W 1905 roku przyjął święcenia kapłańskie. Studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim i uzyskał doktorat z filozofii (1909). Był wykładowcą filozofii na uniwersytecie w Oss i Nijmegen (1923), przy czym w roku akademickim 1923/1924 był rektorem ostatniego. Założył katolicką bibliotekę publiczną i czasopismo o tematyce maryjnej, którego był redaktorem naczelnym.

Kanonizacja – (łac. canonizatio ogłoszenie świętym) to oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską świętości lub przez zatwierdzenie przez Święty Synod w Kościele prawosławnym danej zmarłej osoby z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji, papież uznaje ją za osobę godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Występował otwarcie (od 1934) przeciw faszyzmowi i ideologii nazistowskiej. W czasie II wojny światowej, po zajęciu Holandii przez Niemcy (1940) sprzeciwiał się antyżydowskim rozporządzeniom.

W styczniu 1942 roku Tytus Brandsma został aresztowany, przenoszony z więzienia do więzienia i osadzony w obozie koncentracyjnym w Dachau (kwiecień 1942). W celu złamania jego oporu moralnego przeciw nazistom, traktowany był w sposób brutalny, poniewierany i zmuszany do ciężkich robót. Opadłszy z sił został przeniesiony do szpitala na terenie obozu, gdzie podano mu zastrzyk z trucizną (fenolem), a ciało spalono w krematorium.

Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Kult

Tytus został beatyfikowany 3 listopada 1985 roku przez papieża Jana Pawła II.

W 2005 roku mieszkańcy Nijmegen uznali Tytusa Brandsmana za największego spośród ludzi żyjących w tym mieście i poświęcili kościół ku jego czci. Z kolei w Bolswardzie znajduje się muzeum jego imienia. Trwa jego proces kanonizacyjny.

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.

Zobacz też

Portal:
Święci

beatyfikowani i kanonizowani przez Jana Pawła II

kult świętych

modlitwa za wstawiennictwem świętego

święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

Bibliografia

bł. Tytus Brandsma na adonai.pl (autor: Wojciech Świątkiewicz) [opublikowano: 2009-11-01]

Tytus Brandsma na stronie Leo de Bondta i Fundacji Marypages, zarejestrowanej w Izbie Handlowej Flevoland pod numerem: 39100629. (wersja polska)