U-20 - 1912 - Polski Serwis Naukowy

U-20 po wejściu na mieliznę

U-20 – niemiecki okręt podwodny (U-Boot) typu U-19 z okresu pierwszej wojny światowej, niechlubnie wsławiony zatopieniem liniowca RMS "Lusitania".

Historia

Okręt zamówiony został 25 listopada 1910 w stoczni Kaiserliche Werft w Gdańsku. Stępkę położono 7 listopada 1911, wodowanie miało miejsce 18 grudnia 1912. Wcielony do służby 5 sierpnia 1913. Pierwszym dowódcą był Kptlt. Otto Dröscher, 16 grudnia 1914 zastąpił go Kptlt. Walther Schwieger.

Peryskop to przyrząd optyczny służący do obserwacji przedmiotów znajdujących się poza polem widzenia obserwatora lub zakrytymi przeszkodami . Pierwotna koncepcja opiera się na systemie luster umocowanych na wysięgniku. Jest zbudowany z zagiętej rury i dwóch zwierciadeł. Wynalazcą peryskopu jest gdański astronom Jan Heweliusz.

Burta – strona na statku wodnym, każda z połówek jednostki pływającej, rozdzielonych płaszczyzną symetrii kadłuba. Termin ten ma wiele pokrewnych znaczeń począwszy od całości jednej z połówek kadłuba, poprzez poszycie jednej z połówek (lub część poszycia nad obłem), aż do litej bariery na dużej jednostce, otaczającej odkryty pokład, będącej de facto nadburciem, a nie burtą. Jednak o tym, że coś znajduje się na jednej z burt, mówi się także wtedy, gdy to coś znajduje się nawet znacznie powyżej najwyższego pokładu (np. światła na masztach mogą być w osi jednostki, lub na jednej z burt).

Podczas 7 patroli bojowych U-20 zatopił 37 statków o łącznej pojemności 145.829 BRT i uszkodził dwa (2.643 BRT).

4 listopada 1916 U-20 wpadł na mieliznę u wybrzeży Danii; następnego dnia został wysadzony przez swoją załogę.

Zatopienie Lusitanii

7 maja 1915 U-20 patrolował wody u południowych wybrzeży Irlandii. Dowódca Walther Schwieger dostrzegł za pomocą peryskopu duży statek, który zidentyfikowano jako RMS "Lusitania". Wystrzelono w jego kierunku jedną torpedę, która uderzyła w sterburtę na wysokości mostku. Chwilę potem nastąpiła kolejna, silna eksplozja. Statek zaczął szybko tonąć – zniknął z powierzchni morza po 18 minutach.

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).

Statek pasażerski – statek przeznaczony do przewozu osób. Statkami pasażerskimi mogą być także statki zarabiające przede wszystkim przewozem towarów. Już w 1948 r. w przepisach Konwencji Londyńskiej określono, że statkiem pasażerskim jest każdy statek handlowy zabierający na pokład i mający miejsca kabinowe dla ponad 12 pasażerów. Przez następne lata utarł się podział na statki pasażerskie zabierające powyżej 100 pasażerów oraz pasażersko-towarowe mogące pomieścić od 12 do 100 osób. Coraz bardziej upowszechniała się żegluga promowa, pojawiły się też nowe typy statków np. poduszkowce, szybkie statki pasażerskie (tzw. HSC). Sam czas podróży zaczął się skracać i statkami pasażerskimi już są dzisiaj statki zabierające na pokład, a nie do kabin 12 pasażerów.

W wyniku zatonięcia liniowca śmierć poniosło ok. 1.200 pasażerów i członków załogi, w tym 139 obywateli neutralnych wówczas Stanów Zjednoczonych.

Bibliografia

www.uboat.net: U-20 (ang.). [dostęp 2 marca 2008].