U-9 - 1910 - Polski Serwis Naukowy

SM U-9 − niemiecki okręt podwodny (U-Boot) z okresu I wojny światowej.

Okręt podwodny U-9 został zamówiony przez Kaiserliche Marine w stoczni Stoczni Cesarskiej w Gdańsku w 1908 roku, jako jedna z czterech jednostek typu U-9. Wodowanie odbyło się 22 lutego 1910 roku, zaś podniesienie bandery wojennej 18 kwietnia tegoż roku. Okręty typu U-9, wraz z czterema podobnymi, należącymi do typu U-5, tworzyły pierwszy trzon powstających sił podwodnych Cesarskiej Marynarki Wojennej.

Otto Eduard Weddigen (ur. 15 września 1882 w Herford, zm. 18 marca 1915 w zatoce Pentland Firth) – niemiecki oficer, dowódca U-Bootów z okresu I wojny światowej wsławiony zatopieniem w niespełna godzinę trzech brytyjskich krążowników pancernych w 1914.

Kaiserliche Marine (Cesarska Marynarka Wojenna) − marynarka wojenna Cesarstwa Niemieckiego, powstała w 1871 roku z przekształconej floty Związku Północnoniemieckiego. Początkowo przewidywana głównie do obrony własnych wybrzeży i szlaków handlowych, wkrótce została zaangażowana we wspieranie niemieckich interesów imperialnych, a od lat 90. XIX wieku była sukcesywnie rozbudowywana. Wielkie zasługi dla jej rozwoju położył admirał Alfred von Tirpitz, od 1897 roku minister marynarki. W wyniku promowanych przez niego a wspieranych przez cesarza Wilhelma II programów rozbudowy floty, Kaiserliche Marine stała się w latach poprzedzających I wojnę światową drugą potęgą morską świata, ustępując jedynie Royal Navy.

W sierpniu 1914 roku dowódcą okrętu został Kapitänleutnant Otto Weddigen. Pod jego komendą załoga U-9 wsławiła się zatopieniem trzech brytyjskich krążowników pancernych 22 września 1914 roku. Za ten wyczyn okręt i jego dowódca zostali odznaczeni Krzyżami Żelaznymi przez cesarza Wilhelma II. 15 października 1914 roku, podczas kolejnego patrolu, U-9 zatopił krążownik pancernopokładowy HMS "Hawke", co przyniosło Ottonowi Weddigenowi odznaczenie orderem Pour le Mérite.

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).

Krążownik pancernopokładowy - historyczna klasa okrętów, podklasa krążowników, budowana w latach 1880-1914. Z klasy tej następnie wywodziły się krążowniki lekkie, z którymi czasami jest mylnie utożsamiana.

Pod komendą następnego dowódcy, Kapitänleutnanta Johannesa Spießa, U-9 odnosił sukcesy w ciągu kolejnych patroli na Morzu Północnym i Bałtyku w 1915 roku, by od kwietnia 1916 roku zostać, jako przestarzały, przesunięty do zadań treningowych. Po rozejmie w Compiègne został poddany aliantom. Przeznaczony do złomowania, został rozebrany w Morecambe w 1919 roku.

HMS "Hawke" − brytyjski krążownik pancernopokładowy typu Edgar, zbudowany w latach 1889−1993 w stoczni w Chatham. Dotrwał w służbie do wybuchu I wojny światowej. 15 października 1914 roku został storpedowany i zatopiony przez niemiecki okręt podwodny U-9.

Rozejm w Compiègne − kończący I wojnę światową traktat rozejmowy pomiędzy Ententą i Cesarstwem Niemieckim, uzgodniony 11 listopada 1918 roku o godzinie 5:00 rano w wagonie kolejowym w lesie pod Compiègne. Rozejm wszedł w życie tego samego dnia o godzinie 11:00.

Opis techniczny

SM U-9 miał kadłub o długości całkowitej 57,4 m, szerokości 6 m i zanurzeniu w położeniu nawodnym 3,1 m. Napęd podczas pływania na powierzchni zapewniały cztery silniki gaźnikowe Körtinga, napędzane naftą, dwa o mocy 350 i dwa 250 KM (łącznie 1200 KM), zaś w zanurzeniu dwa silniki elektryczne o mocy po 580 KM. Prędkość maksymalna w położeniu nawodnym wynosiła 14,2 węzła, w zanurzeniu 8,1 węzła. Zapas 52 ton paliwa pozwalał przepłynąć 3250 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 9 węzłów lub 1800 mil morskich przy prędkości maksymalnej. W zanurzeniu okręt miał zasięg 80 mil morskich przy prędkości 5 węzłów.

U-Boot (niem.: Unterseeboot = okręt podwodny, dosłownie podmorski) – skrótowe oznaczenie niemieckich okrętów podwodnych. Poszczególne okręty nosiły oznaczenie w formie litery U z numerem (w okresie I wojny światowej istniały ponadto serie małych okrętów UB i podwodnych stawiaczy min UC).

Stocznia Cesarska w Gdańsku (niem. Die Kaiserliche Werft Danzig) – była jedną z pierwszych nowoczesnych stoczni produkujących okręty wojenne w Niemczech.

Uzbrojenie U-9 stanowiły cztery wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm, umieszczone po dwie w części dziobowej i na rufie. Okręt przenosił również dwie torpedy zapasowe dla wyrzutni dziobowych.

Bibliografia

Robert Gardiner (red.): Conway's All the World's Fighting Ships 1906-1921. London: Conway Maritime Press, 1986. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)

Andrzej Perepeczko: Wojenne szczęście U-9. "Nowa Technika Wojskowa" 5/2000. ISSN 1230-1655

Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-362-4. (ang.)

Mila morska (NM, nautical mile – NM, International Nautical Mile – INM) – jest jednostką odległości stosowaną w nawigacji morskiej. Jest to długość łuku południka ziemskiego odpowiadająca jednej minucie kątowej koła wielkiego. W rzeczywistości ze względu na kształt kuli ziemskiej (Geoida) długość łuku 1 minuty kątowej jest różna w zależności od szerokości geograficznej, dlatego umownie przyjęto długość uśrednioną.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Linki zewnętrzne

U-9 na uboat.net