U2 - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy irlandzkiego zespołu rockowego. Zapoznaj się również z: inne znaczenia wyrażenia U2.

U2 – irlandzki zespół rockowy, powstały w Dublinie w roku 1976, pod nazwą U2 występujący od 1978. W jego skład wchodzą: Bono (frontman – wokal i gitara), The Edge (gitara, instrumenty klawiszowe, drugi głos), Adam Clayton (gitara basowa) i Larry Mullen Jr. (perkusja).

Krwawa niedziela (ang. Bloody Sunday, irl. Domhnach na Fola) – określenie wydarzeń, z 30 stycznia 1972 roku, kiedy to w Derry w Irlandii Północnej żołnierze brytyjscy z 1 Regimentu Spadochroniarzy zabili 13 uczestników (czternasty zmarł wkrótce potem w wyniku odniesionych ran) pokojowego marszu protestacyjnego przeciwko prawu umożliwiającemu internowanie każdego Irlandczyka podejrzanego o terroryzm oraz przeciwko zakazowi organizowania demonstracji i zgromadzeń publicznych.
Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.

W 2005 zespół został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.

Zespół sprzedał ponad 150 milionów płyt na całym świecie i plasuje się aktualnie na 16. miejscu wszech czasów w tej dziedzinie.

Historia

Zespół powstał w 1976 r. z inicjatywy młodego perkusisty Larry'ego Mullena Jr, który w ogłoszeniu wywieszonym na tablicy ogłoszeń szkoły Mount Temple Comprehensive School w Dublinie (do której sam uczęszczał) napisał, że poszukuje chętnych do założenia zespołu rockowego. Na spotkanie założycielskie, które odbyło się w domu Larry'ego, przyszło sześć osób, przy czym jedna z nich – Ivan McCormick – pomimo posiadania własnego sprzętu (gitara i wzmacniacz) od razu zrezygnowała: okazało się, że nie potrafi grać. Początkowo zespół stanowił zatem kwintet pod nazwą Feedback, jednak już po dwóch koncertach grupa zmieniła nazwę na The Hype. Po odejściu jednego z gitarzystów (brata The Edge'a – Dicka Evansa), w 1978 roku zespół przyjął nazwę U2.

Brian Eno (właściwie Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno, ur. 15 maja 1948) – angielski kompozytor muzyki ambient, producent muzyczny i muzyk rockowy grający na instrumentach klawiszowych i wielu innych. Znany z występów w grupie Roxy Music oraz z kariery solowej. Twórczość Briana Eno zaliczana jest do progresywnego rocka i progresywnego popu, ale także do muzyki awangardowej, elektronicznej, ambient, world – w szerokim pojęciu, eksperymentalnej. Artysta znany jest z awangardowych, multimedialnych realizacji.
Harmonijka ustna to instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych blaszanych. Dźwięk wydobywa się podczas ruchu powietrza w szczelinach, przy których znajdują się metalowe blaszki zwane stroikami (pot. języczki), które wprawione w drgania wydają dźwięki zależne od ich długości. Harmonijka ustna była pierwszym instrumentem Jimiego Hendriksa.

Do połowy lat 80. zespół zyskał międzynarodowy rozgłos, przede wszystkim za sprawą pełnego pasji wokalu Bono (tenor, baryton, lekki falset, ponad 3 oktawy), oryginalnego stylu gitarowego The Edge'a i repertuaru, składającego się głównie z melodyjnych, chwytliwych, a jednocześnie przepełnionych emocjami utworów, z których część stała się wielkimi światowymi przebojami (m.in. Sunday Bloody Sunday, New Year's Day, Bad, Pride (In the Name of Love), With or Without You, Angel of Harlem, One czy Beautiful Day). Single zdobyły Nagrody Grammy i nagrody MTV Video Music Awards. Największy sukces U2 odnieśli w roku 1987, kiedy to ukazał się album "The Joshua Tree", z którego już pierwszy singel, "With or Without You", stał się zarazem pierwszym nr 1 zespołu po obu stronach Atlantyku. "The Joshua Tree" do dziś pozostaje najlepiej sprzedającą się płytą grupy.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.
The Sweetest Thing to piosenka rockowej grupy U2, oryginalnie wydaną jako dodatkowy utwór na singlu "Where the Streets Have No Name". Po pewnym czasie zmieniono jej nazwę (na prostszą: "Sweetest Thing"), a także ponownie nagrano i wydano na kompilacyjnym albumie The Best of 1980-1990, w 1998 roku. Piosenka uplasowała się na miejscach: #1 w Irlandii i Kanadzie, #3 w Wielkiej Brytanii, #6 w Australii, #9 na liście Modern Rock Tracks, #31 na liście Mainstream Rock Tracks i #63 na liście Billboard Hot 100 w Stanach Zjednoczonych.

Lata 90. muzycy przywitali albumem "Achtung Baby" (1991), na którym bardzo wyraźnie zmienili stylistykę, oraz towarzyszącą wydaniu płyty trasą "Zoo TV Tour". Była to odpowiedź na groźbę ich własnej muzycznej stagnacji (podczas słynnego koncertu noworocznego w Dublinie na przełomie 1989/1990 Bono stwierdził ze sceny, że zespół "musi wymyślić się na nowo"), rewolucje dance i rocka alternatywnego oraz krytykę zbyt "amerykańskiego" wizerunku zespołu. Podobne eksperymenty kontynuowane były przez całe lata 90.

Magnificent - singel zespołu U2. Drugi z płyty No Line on the Horizon. Został wydany 4 maja 2009 roku. Pierwotna nazwa utworu brzmiała "French Disco". Została jednak zmieniona podczas nagrań.
The Killers - amerykański alternatywny zespół rockowy pochodzący z Las Vegas w Nevadzie. Tworzą go: Brandon Flowers – wokalista, instrumenty klawiszowe, David Keuning – gitarzysta, Mark Stoermer – basista, Ronnie Vannucci – perkusista. Zespół został założony przez Brandona Flowersa, a inspiracją do tego było obejrzenie występu Oasis. Niedługo potem odpowiedział na ogłoszenie Davida Keuninga i tak powstał rdzeń zespołu. Nazwa została zapożyczona z klipu New Order pt. "Crystal". Wkrótce potem do Brandona i Davida dołączyli Mark Stoermer i Ronnie Vanucci i w czwórkę szybko rozpoczęli prace nad materiałem na album.

W roku 1995 muzycy U2, razem z Brianem Eno, utworzyli zespół pod nazwą "Passengers". Jak twierdził Bono: "chodziło o stworzenie zespołu, w którym to Brian Eno byłby szefem". Pod szyldem Passengers muzycy wydali tylko jedną płytę: Original Soundtracks 1, zawierającą muzykę dość odległa od "normalnej" twórczości U2, bliższą natomiast temu, co tworzył Eno.

Rock alternatywny (ang. alternative rock) – grupa stylów muzyki rockowej powstałych w latach osiemdziesiątych i połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku, głównie na terenie Stanów Zjednoczonych. Wspólną cechą większości odmian muzyki popularnej lat osiemdziesiątych było użycie cukierkowych brzmień syntezatorów i sterylna produkcja nagrań, natomiast gitarowy, niekomercyjny i często nagrywany bez przejmowania się jakością dźwięku rock alternatywny był jej dokładnym przeciwieństwem.
Stadion Śląski (inna nazwa Stadion Narodowy) – wielofunkcyjny stadion sportowy, położony na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku (WPKiW) w Chorzowie (przy granicy z Katowicami) i administrowany przez jednostkę budżetową województwa śląskiego pod nazwą Wojewódzki Ośrodek Kultury i Sportu "Stadion Śląski" w Chorzowie.

Od roku 2000 U2 powrócili do bardziej tradycyjnych brzmień, ale bez wyraźnego pozbywania się wpływu wcześniejszych muzycznych doświadczeń. 5 listopada 2009 roku zagrali pod Bramą Brandenburską w Berlinie specjalny koncert z okazji 20. rocznicy upadku muru berlińskiego.

Muzyka

U2 to kwartet należący do tych, które zdefiniowały brzmienie rocka lat osiemdziesiątych. Grupa zyskała światową popularność około roku 1983, podczas światowego tournée promującego płytę "War". Jako jeden z nielicznych zespołów zdołali podtrzymać ten status aż po dziś dzień. Brzmienie grupy oparte jest na wibrującym, elektronicznie podrasowanym dźwięku gitary elektrycznej z zastosowaniem wielokrotnego pogłosu, melodyjnym śpiewie i typowej dla nowej fali solidnie grającej sekcji rytmicznej.

Mount Temple Comprehensive School - szkoła w północnym Dublinie w Irlandii. Uczył się tam Bono, Adam Clayton, Larry Mullen i The Edge. Właśnie tam, w 1976 roku Larry Mullen na tablicy ogłoszeń przyczepił karteczkę, na której napisał, że poszukuje ludzi do zespołu. W ten sposób w tej szkole został założony zespół U2. Była to w tamtych latach jedna z pierwszych irlandzkich szkół, w których panowała całkowita tolerancja religijna
Electrical Storm to piosenka rockowej grupy U2, pochodząca z jej drugiego kompilacyjnego albumu, The Best of 1990-2000. Została wydana jako jedyny singel promujący tę płytę i była jednym z dwóch nowych utworów, które zostały umieszczone na tym albumie (drugim był "The Hands That Built America"). W teledysku pojawiają się perkusista zespołu, Larry Mullen, Jr. oraz aktorka Samantha Morton. Piosenka opowiada o parze kochanków i napięciach między nimi.

Zespół U2 na swojej płycie "War" zamieścił utwór pt. "Sunday Bloody Sunday" (Krwawa niedziela) odnoszący się do wydarzeń w Derry 30 stycznia 1972. Pomimo licznych zapewnień członków zespołu, iż piosenka jest pacyfistyczna i nie ma na celu nawoływania do walki, część radykałów z Irlandzkiej Armii Republikańskiej posługuje się nią jak hymnem.

Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy z Etiopią, Somalią, Sudanem, Tanzanią i Ugandą. Stolicą Kenii jest Nairobi.
U2 3D jest niespełna półtoragodzinnym zapisem koncertu w technice 3D, nagranym podczas 7 występów w Ameryce Południowej w ramach trasy koncertowej Vertigo Tour. Premiera na świecie miała miejsce 25 stycznia 2008 roku, a w Polsce 4 kwietnia 2008 roku. Produkcją zajęło się National Geographic. 13 maja 2007 roku, podczas Festiwalu Filmowego w Cannes został wyemitowany trwający 56 minut zwiastun, obejmujący 9 z 14 piosenek, które znalazły się w pełnej wersji filmu. Film nagrywano przez 9 par kamer 3D, Sony CineAltea.

Dokonania muzyczne U2 można podzielić na trzy okresy, wyznaczane przez trzy dekady istnienia zespołu. Pierwszy trwał zatem przez całe lata 80., od wydania debiutanckiej płyty "Boy" w 1980 aż do częściowo koncertowego "Rattle and Hum" w 1988. Muzyka zespołu w tym okresie odznaczała się bardzo prostymi brzmieniami, opierającymi się na wibrującym brzmieniu gitary elektrycznej The Edge'a. Teksty z płyt wydanych w latach osiemdziesiątych traktowały głównie o sprawach wiary ("October"), sytuacji politycznej i sposobie życia ("War") czy choćby pojęciu miłości i codzienności ("The Joshua Tree").

"Pride (In the Name of Love)" – singel i piosenka zespołu U2 pochodzącą z albumu The Unforgettable Fire, wydana na singlu we wrześniu 1984. Piosenka była ważnym w historii grupy pierwszym wielkim przebojem
Brama Brandenburska – zabytkowa budowla w Berlinie, jeden z charakterystycznych punktów miasta, zaprojektowana przez niemieckiego architekta, pochodzącego z Kamiennej Góry Carla Gottharda Langhansa.

Drugi okres rozpoczął się w 1991 roku poprzez wydanie singla "The Fly" z płyty "Achtung Baby" i charakteryzował się diametralnie różnym brzmieniem i charakterem. Bono określił "The Fly" jako ścinanie przez czterech facetów Drzewa Jozuego (ang. The Joshua Tree) i jest to bardzo trafna charakterystyka tamtego okresu w muzyce U2. Członkowie zespołu zerwali z tym, co ich wyróżniało w latach osiemdziesiątych, stawiając na pierwszym miejscu eksperymentalne, pełne elektroniki utwory. Na lata dziewięćdziesiąte przypada też okres największych tras koncertowych U2, takich jak "Zoo TV Tour" czy "PopMart". Fani charakteryzują albumy wydane w latach dziewięćdziesiątych jako "Trylogię" (Achtung Baby, Zooropa i Pop), jako że wszystkie trzy albumy były pełne nowych rozwiązań, poszukiwań miłości w zmaterializowanym świecie. "Pop", wydany w 1997 jest uznawany za najbardziej mroczną i ponurą płytę U2, choć Bono sam przyznał, że album był próbą przebicia się przez technologiczną otoczkę do sedna życia. Po zakończeniu trasy koncertowej "PopMart" w 1998 roku U2 zniknęli na dwa lata z życia publicznego.

Get On Your Boots – pierwszy singiel z najnowszego albumu irlandzkiej grupy U2 zatytułowanego No Line on the Horizon. Utwór ukazał się w postaci cyfrowej 23 stycznia 2009, a w formie płyty CD 16 lutego 2009.
Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.

Ostatni z wyżej wymienionych i trwający do dziś okres stanowi swojego rodzaju powrót do prostych melodii z lat osiemdziesiątych, czego zapowiedzią była wydana w 2000 roku płyta "All That You Can't Leave Behind", przez część krytyków uznana wręcz za zbyt "prostą". U2 odrzucili charakteryzującą zespół w latach 90. ironię, pastisz i elektronikę, stawiając na autentyzm i prostotę przekazów. Kolejnym krokiem w tę stronę przemiany była wydana cztery lata później płyta "How to Dismantle an Atomic Bomb", uznana za najbardziej osobisty album w historii zespołu. W listopadzie 2006 r. wydano kompilację 16 najpopularniejszych utworów U2 + 2 nowych ("Window in the Skies" oraz "The Saints Are Coming" – cover grupy The Skids nagrany razem z zespołem Green Day) pod tytułem U218 Singles (nie była to pierwsza składanka największych przebojów zespołu – w 1998 r. ukazał się album "The Best of 1980-1990", zawierający przeboje U2 z lat 80. i promowany singlem "The Sweetest Thing", jego kontynuacją był wydany w 2002 "The Best of 1990-2000", skupiający się na latach 90. i promowany singlem "Electrical Storm"). 9 grudnia 2006 r. , podczas koncertu w Honolulu, U2 zakończyło trwająca od 2005 roku trasę koncertową "Vertigo Tour". W marcu 2009 ukazał się najnowszy album grupy pt. "No Line on the Horizon", promowany utworem "Get on Your Boots".

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
"With or Without You" – utwór rockowej grupy U2, pochodzący z jej wydanego w 1987 roku albumu, The Joshua Tree. Jest on jednym z najbardziej popularnych utworów zespołu. W marcu 1987 roku piosenka została wydana jako singel i stała się pierwszym utworem grupy, który uplasował się na pierwszym miejscu w Stanach Zjednoczonych i utrzymywał się na nim przez trzy tygodnie. W Wielkiej Brytanii singel zajął czwarte miejsce.

Grupa znana jest ze spektakularnych, multimedialnych występów prezentujących ich tematyczne albumy. Muzycy U2 znani są ze stanowczych wypowiedzi o treści politycznej, społecznej i religijnej, a równocześnie zaangażowania w różne ruchy społeczne i charytatywne. W 2005 otrzymali od Amnesty International tytuł "Ambasadora sumienia".

Amnesty International – międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie – od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.
Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.

U2 w Polsce

Zespół trzy razy wystąpił w Polsce. Pierwszy raz na warszawskim Służewcu 12 sierpnia 1997, podczas trasy "PopMart", kiedy to w trakcie wykonywania kojarzonego z Polską utworu "New Year's Day" zespół wyświetlił na olbrzymim ekranie zdjęcia manifestacji Solidarności i Lecha Wałęsy (jego historia, zgodnie ze słowami Bono, stanowiła inspirację piosenki), wywołując entuzjazm wśród publiczności. Dwa kolejne występy miały miejsce przed 70-tysięczną widownią zgromadzoną na Stadionie Śląskim w Chorzowie. 5 lipca 2005 występ poprzedziły formacje The Killers oraz The Magic Numbers. Przed koncertem polscy fani zorganizowali akcję "Flaga", polegającą na stworzeniu olbrzymiej polskiej flagi na trybunach stadionu, która miała się pojawić w trakcie wykonywania przez zespół utworu "New Year's Day". Za sprawą oryginalnej i widowiskowej inicjatywy polskiej publiczności koncert w Chorzowie został przez Bono wspomniany w książce "U2 o U2" jako najwspanialszy moment na trasie, stał się on również inspiracją dla podejmowania podobnych akcji ze strony fanów z całego świata. 6 sierpnia 2009, w ramach tournée o nazwie "U2 360° Tour", zespół odwiedził Polskę po raz trzeci, również w Chorzowie (jako support wystąpiła grupa Snow Patrol) – doszło wtedy do powtórzenia akcji "Flaga", na co zespół odpowiedział wyświetleniem polskiej flagi na ekranie stanowiącym element secenografii.

Nagrody Grammy - przyznawane corocznie przez amerykańską Narodową Akademię Sztuki i Techniki Rejestracji, honorują wyróżniające się osiągnięcia w muzyce. Ceremonie rozdania nagród uświetniają występy cenionych artystów, zaś sama Grammy uważana jest poniekąd za muzycznego Oscara.
"Sunday Bloody Sunday" – piosenka rockowej grupy U2, pochodząca z jej wydanego w 1983 roku albumu, War. Utwór jest pierwszym na tej płycie, a w marcu 1983 roku został wydany jako trzeci singel ją promujący. Piosenka jest jednym z utworów zespołu o tematyce politycznej. Jej tekst odnosi się do wydarzeń Krwawej niedzieli z 30 stycznia 1972, mających miejsce w Londonderry podczas kryzysu w Irlandii Północnej.

4 kwietnia 2008 r. w Polsce miała miejsce premiera filmu "U2 3D" wykonanego w nowoczesnej technologii 3D, zawierającego nagrania koncertów U2 z tournée Vertigo w Ameryce Południowej. Film wyreżyserowali Catherine Owens – odpowiedzialna za oprawę wizualną koncertów U2 przez ponad 15 lat i Mark Pellington – autor wideo "One" zespołu.

Dance (ang. taniec) – potoczna, jednak powszechnie przyjęta wspólna nazwa kilku spokrewnionych gatunków elektronicznej muzyki tanecznej (klubowej), wywodzących się z muzyki house oraz jednego z podgatunków muzyki trance.
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków masowego ruchu oporu przeciw socjalistycznym rządom Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997-2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)