UGM-109 Tomahawk - Polski Serwis Naukowy

UGM-109/RGM-109 Tomahawk – amerykański pocisk manewrujący przeznaczony do odpalania z wyrzutni umieszczonych w okrętach podwodnych (UGM-109) i nawodnych (RGM-109), w obu przypadkach określany także jako Tomahawk SLCM (Submarine Launched Cruise Missile i Ship Launched Cruise Missile). Pociski tego typu, przenosić mogą głowice jądrowe, odłamkowo-burzące, elektromagnetyczne oraz kasetowe, w celu atakowania celów lądowych lub nawodnych.

BGM-109G Ground Launched Cruise Missile (GLCM) – amerykański pocisk manewrujący klasy ziemia - ziemia, oparty na Tomahawk, systemowo zintegrowany z mobilną lądową wyrzutnią typu TEL na podwoziu samochodowym.

Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych (ang. United States Navy, US Navy) – jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych odpowiedzialny za działania na morzu.

Rozwój

Rozwój morskiego pocisku samosterującego rozpoczął się w 1972 roku, kiedy program marynarki Stanów Zjednoczonych zmierzał do zapewnienia flocie pocisków manewrujących dla okrętów nawodnych i podwodnych, w wariantach przeznaczonych do ataku na jednostki nawodne przeciwnika, oraz cele lądowe. Pierwsze podwodne testowe odpalenie pocisku miało miejsce w 1978 roku, wtedy też General Dynamics otrzymał kontrakt na opracowanie i rozwój systemu.

USS "New Jersey" (BB-62) (przezwisko to "Big J,") to amerykański pancernik typu Iowa. Jest drugim okrętem w United States Navy, który nosi nazwę pochodzącą od stanu New Jersey. Podobnie jak inne jednostki typu Iowa należy do ostatniego typu pancerników ukończonych w Stanach Zjednoczonych. Z czterech jednostek typu Iowa otrzymał najwięcej odznaczeń za walkę i był jedynym pancernikiem tego typu, który służył w czasie wojny wietnamskiej.

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

Oryginalnie zaplanowane trzy wersje pocisku, odpalane z okrętów nawodnych oraz podwodnych:

UGM-109A TLAM-N (Tomahawk Land Attack Missile - Nuclear);

UGM-109B TASM (Tomahawk Anti-Ship Missile);

UGM-109C TLAM-C (Tomahawk Land Attack Missile - Conventional) z głowicą konwencjonalną.

Czwarta wersja - UGM-109D TLAM-D - z konwencjonalną głowicą wyposażoną w subamunicję, weszła do służby w 1989 roku.

BGM-109 Tomahawk amerykański taktyczny pocisk manewrujący, w zależności od wersji - wystrzeliwany z okrętów nawodnych i podwodnych, a w przeszłości także wyrzutni lądowych.

Surrey – hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne w południowo-wschodniej Anglii, w regionie South East England, położone na południe od Londynu, będące jednym z tzw. Home Counties.

Pierwsze pociski odpalane z okretów nawodnych, które weszły do służby w US Navy w 1983 roku na pokładzie pancernika USS "New Jersey" (BB-62), znane były jako BGM-109 Tomahawk. Jednak trzy lata później dokonano podziału klasyfikacyjnego tych pocisków na odpalane z okrętów nawodnych RGM-109 oraz UGM-109 odpalane z zanurzonych okrętów podwodnych.

Zobacz też

BGM-109G GLCM

Przypisy

Kenneth P. Werrell: The evolution of the cruise missile. Wyd. drugie. Washington, D.C: Air University, Air University Press, s. 192-193. OCLC 12022079.

Bibliografia

RGM/UGM-109A TLAM-N (ang.). Claremont Institute. [dostęp 2010-03-02].

Duncan Lenox: Jane's Strategic Weapon Systems. Wyd. Issue Forty-nine. Coulsdon, Surrey: Jane's Information Group, 2008, s. 202-208. ISSN 0958-6032.