UNOSOM I

Śmigłowiec Bell 212 nad Mogadiszu podczas lotu patrolowego w trakcie operacji „Przywrócić Nadzieję”

UNOSOM I (United Nations Operation in Somalia I) - misja pokojowa ONZ - misja tzw. „czynienia pokoju” (peacemaking).

Przyczyny

Bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia operacji był wybuch wojny domowej w Somalii, od listopada 1990 roku.18 listopada 1991 władzę w kraju przejął Mohamed Farrah Aidid. Skutkiem walk był wybuch klęski głodu, potęgowanej przez niemożliwość udzielenia pomocy przez Czerwony Krzyż. 18 marca 1992 Rada Bezpieczeństwa ONZ podjęła decyzję o wysłaniu misji obserwacyjnej do Somali, złożonej z 200 obserwatorów. Wraz z misją pojawiła się pomoc z ramienia Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i Organizacji Jedności Afrykańskiej. Pomimo wynegocjowanego zawieszenia broni (30 maja 1992), pomoc humanitarna była w większości przejmowana przez somalijskie gangi.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Operacja Przywrócić Nadzieję

Z końcem listopada 1992 Boutros Ghali zaproponował rozwiązanie patowej sytuacji przez wysłanie do Somali sił pokojowych, pod przywództwem USA. 9 grudnia 1992 roku rozpoczęła się w Somalii, operacja Przywrócić Nadzieję. W stolicy kraju Mogadiszu wylądowało 38 tys. żołnierzy. Po kilku dniach od rozpoczęcia operacji, udało się zaprowadzić porządek na ulicach Mogadiszu. Kłopotliwa pozostawała sytuacja na prowincji, gdzie nadal nie docierała pomoc humanitarna. Kolejna faza operacji miała na celu przywrócenie sprawnego funkcjonowania państwa somalijskiego. Dzięki temu możliwe było utworzenie rządu tymczasowego. Umożliwiło to wycofanie większości jednostek amerykańskich, i zastąpienie ich jednostkami międzynarodowymi UNOSOM.

Tworzenie pokoju (ang. peacemaking) - to działania mające doprowadzić do porozumienia walczących stron, przede wszystkim za pomocą środków przewidzianych w rozdziale VI Karty Narodów Zjednoczonych. Działania te w pewnych przypadkach mogą wymagać zastosowania także środków przewidzianych w rozdziale VII, czyli operacji wymuszania pokoju (ang. peace enforcement).

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Misja ta trwała od listopada 1992 do marca 1993. Jednostki ONZ uczestniczące w tej operacji liczyły 893 żołnierzy i 54 obserwatorów wojskowych. Obecności jednostek pokojowych sprzeciwiał się generał Aidid. Dyplomatom ONZ udało się jednak doprowadzić do podpisania zawieszenia broni pomiędzy stronami konfliktu, w dniu 26 marca po negocjacjach w Addis Abeba. Wraz z wygaśnięciem mandatu, misja została zastąpiona przez misję UNOSOM II. W toku operacji śmierć poniosło 6 żołnierzy.

Rada Bezpieczeństwa – jeden z sześciu organów głównych ONZ powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych (jej istnieniu i kompetencjom poświęcono rozdział V, VI i VII KNZ)

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Kraje uczestniczące w misji UNOSOM

Australia, Austria, Bangladesz, Belgia, Czechosłowacja, Egipt, Fidżi, Finlandia, Indonezja, Jordania, Kanada, Maroko, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Zimbabwe

Zobacz też

Operacja w Mogadiszu

Wojna w Somalii (2006)

Bibliografia

Józef Kukułka: Historia współczesna stosunków międzynarodowych 1945-2000 Wyd Naukowe SCHOALR Warszawa 2007 s.658,659 ISBN 978-83-7383-265-7
Strona ONZ poświęcona operacji UNOSOM
Stepan Tanner Wojny Bushów Ojciec i syn jako zwierzchnicy sił zbrojnych Wyd Dolnośląskie ISBN 978-83-7384-622-7 s.127-131