USS Constitution - Polski Serwis Naukowy

USS Constitution – amerykańska trójmasztowa fregata o kadłubie wykonanym z drewna dębowego. Jest najstarszym pływającym i pozostającym w czynnej służbie okrętem świata. Okręt nosi imię upamiętniające Konstytucję Stanów Zjednoczonych i obecnie pełni czynną służbę w US Navy.

Piraci berberyjscy byli muzułmańskimi rabusiami morskimi, którzy działali na akwenach Morza Śródziemnego i Atlantyku w oparciu o porty Afryki Północnej od końca XI do początków XIX wieku. Wyruszając z północnoafrykańskich portów jak Tunis, Trypolis, Algier, Sala, czy też innych od Maroka po Cyrenajkę, żeglowali głównie wzdłuż pasa lądu zwanego Berberią (jest to dawna nazwa Maghrebu, wywodząca się od zamieszkujących te ziemie Berberów). Napadali na statki i osady nadbrzeżne zarówno na Morzu Śródziemnym, jak i na Atlantyku wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, a nawet daleko na północy, docierając aż do Islandii. Głównym celem tych rejz było chwytanie chrześcijan obojga płci, celem sprzedania ich na targach niewolników w Algierii i Maroku.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Historia

USS "Constitution" był jedną z pierwszych sześciu fregat US Navy, które zostały zbudowane zgodnie z uchwaloną przez kongres w 1794 roku ustawą morską. Stępkę pod okręt położono w lecie 1795 roku w bostońskiej stoczni Edmunda Hartsa. Kadłub, przy budowie którego użyto 2000 pni dębowych, zwodowano 10 października 1797 roku. Okręt wszedł do służby 21 października 1797, a uzbrajanie jednostki zakończono 22 lipca 1798 roku, kiedy to udała się ona na patrol wzdłuż południowo-wschodnich wybrzeży USA.

Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.

Okręt-muzeum – okręt, zwykle zasłużony w pewien sposób podczas służby, który po wycofaniu ze służby liniowej pełni funkcję muzeum. Niekiedy są to również wydobyte z dna i wyremontowane wraki.

W roku 1803 USS "Constitution" został okrętem flagowym Eskadry Morza Śródziemnego, której celem było zapewnienie bezpiecznej żeglugi amerykańskiej wobec ataków pirackich ze strony państw berberyjskich. W 1809 roku powrócił do Bostonu, gdzie poddano go remontowi. Wkrótce wrócił do służby jako okręt flagowy eskadry północnoatlantyckiej. 20 czerwca 1812 roku wybuchła wojna pomiędzy Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi. 12 lipca, aby nie dopuścić do zablokowania okrętu w porcie, jego dowódca wyszedł w morze, a następnie, unikając brytyjskiego pościgu, udał się w bezpieczniejszy rejon.

Berberia lub Barbaria to termin używany przez Europejczyków od XVI do XIX wieku w odniesieniu do krajów Maghrebu, czyli środkowych i zachodnich nadmorskich regionów Afryki Północnej — dzisiejsze Maroko, Algieria, Tunezja i Libia. Nazwa pochodzi od koczowniczego plemienia Berberów, pierwotnych gospodarzy tych ziem. Pojęcie to kojarzyło się z piratami berberyjskimi, których ostoją były porty tego wybrzeża i skąd atakowali statki i osady nadmorskie Morza Śródziemnego oraz północnego i środkowego Atlantyku. Napady te miały cele rabunkowe, ale przede wszystkim miały dostarczać brańców z Europy i Afryki subsaharyjskiej, których następnie sprzedawano jako niewolników.

Wystawy światowe - nazwa zwyczajowo nadawana cyklicznym ekspozycjom prezentującym dorobek kulturalny, naukowy i techniczny krajów i narodów świata. Ciałem zajmującym się organizacją wystaw jest Międzynarodowe Biuro Wystaw Światowych (Bureau International des Expositions), powstałe w 1928 w wyniku umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez większość państw Ligi Narodów.

19 sierpnia brytyjskie okręty ponownie zlokalizowały pozycję USS "Constitution". Doszło do bitwy morskiej, w wyniku której "Constitution" ciężko uszkodził brytyjską fregatę HMS "Guerriere". Po tej bitwie, z uwagi na wyjątkową odporność kadłuba na brytyjski ostrzał, okrętowi nadano przydomek "Old Ironsides".

Wojna secesyjna – wojna domowa, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub "północą") i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub "południem"), które wystąpiły z Unii.

Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. Constitution of the United States of America), uchwalona 17 września 1787 i później ratyfikowana przez specjalne konwencje w każdym z 13 stanów. Wchodząc w życie 4 marca 1789, Konstytucja zastąpiła artykuły konfederacji i wieczystej unii, które obowiązywały w latach 1781-1788.

Po wojnie z Wielką Brytanią fregata nadal aktywnie służyła jako okręt flagowy eskadr Śródziemnomorskiej i Afrykańskiej, a w latach czterdziestych XIX wieku dokonała opłynięcia kuli ziemskiej. Podczas amerykańskiej wojny secesyjnej służyła jako okręt szkolny United States Naval Academy, a w roku 1878 zawiozła do Paryża eksponaty na wystawę światową. Wycofana z czynnej służby w roku 1881, używana była jako hulk mieszkalny, zanim nie zapadła decyzja o przekształceniu jej – w roku 1907 – w okręt-muzeum. W latach 1931-1934 odbyła rejs do 90 portów USA, a wreszcie, po kapitalnym remoncie, w roku 1997 wyszła pod pełnymi żaglami w morze, by uczcić swe 200. urodziny.

Pierwszych sześć fregat US Navy (ang. Original six frigates of the United States Navy) – sześć pierwszych dużych okrętów wojennych zbudowanych w Stanach Zjednoczonych. W roku 1794 Kongres Stanów Zjednoczonych postanowił, zgodnie z przyjętą 27 marca tego roku „Ustawą o Flocie” (Act to Provide a Naval Armament), zlecić budowę sześciu fregat, na co przeznaczył ogromną wówczas kwotę 688 888,82 USD. Konstruktor wszystkich sześciu okrętów, Joshua Humphreys (zgodnie z sugestią Benjamina Stodderta, pierwszego sekretarza Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych), zalecił budowę flotylli fregat wystarczająco odpornych, by mogły przeciwstawić się podobnym okrętom francuskim i brytyjskim, a jednocześnie na tyle szybkich, by móc uniknąć walki z okrętami liniowymi tamtych czasów.

Dąb (Quercus L.) – rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus robur L..

Dzisiejsza misja Constitution to przede wszystkim propagowanie wiedzy o dziejach US Navy i jej roli w kolejnych wojnach, a ponadto uczestniczenie w świętach państwowych i innych uroczystościach. Jej załoga, składająca się z 60 oficerów i marynarzy, aktywnie uczestniczy w programach edukacyjnych, przez cały rok udostępnia okręt zwiedzającym i oprowadza wycieczki. Cała załoga to zawodowy personel US Navy, a jej dowódca – zgodnie z tradycją – jest w stopniu komandora. Fregata dokuje na stałe przy pirsie nr 1 na końcu bostońskiego Szlaku Wolności.

Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych (ang. United States Navy, US Navy) – jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych odpowiedzialny za działania na morzu.

Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.

Zobacz też

inny okręt noszący nazwę USS "Constitution"

Bibliografia

Rear-Armiral W.J. Holland, Jr. (Ret.): The Navy. Washington, D.C.: Naval Historical Foundation/Barnes & Noble, Inc., 2004. ISBN 0-7607-6218-X.

Linki zewnętrzne

oficjalna strona USS Constitution (ang.)

Portal:
US Navy

Komandor (kmdr) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający pułkownikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Pirs – portowa budowla hydrotechniczna w postaci sztucznego półwyspu wysuniętego w głąb wody prostopadle lub skośnie do brzegu lub nabrzeża, lub w postaci sztucznej wyspy, a w przypadku pirsów największych - również w postaci pomostu stojącego dalej od brzegu i połączonego z lądem estakadą (podobnie jak sztuczna wyspa). Pirsy występują również w portach lotniczych. Są to przedłużenia hali głównej terminalu lotniczego, zazwyczaj węższe od niej. Od pirsów odchodzą rękawy, kryte przejścia, którymi można się bezpośrednio przedostać na pokład samolotu.