USS San Francisco - SSN-711 - Polski Serwis Naukowy

USS San Francisco (numer taktyczny SSN-711) — amerykański okręt podwodny o napędzie atomowym, należący do typu Los Angeles, określanego też jako "688" (od numeru taktycznego SSN 688 pierwszego okrętu serii). Zwodowany 27 października 1979, wszedł do służby 24 kwietnia 1981 roku.

USS Honolulu (SSN-718) – amerykański wielozadaniowy okręt podwodny z napędem atomowym typu Los Angeles, należący pierwszej grupy okrętów 688 - bez pionowych wyrzutni pocisków manewrujących typu VLS. Jako okręt najstarszej generacji jednostek 688 dysponował możliwością wystrzeliwania torped mk.48 i pocisków manewrujących UGM-109 Tomahawk, a także stawiania min wyłącznie poprzez wykorzystanie czterech zainstalowanych dziobowych wyrzutni torpedowych. Jednostka o długości 110 metrów i wyporności w zanurzeniu wynoszącej 6927 długich ton, dzięki napędowi atomowemu zapewnianemu przez siłownię o mocy 30000 KM z reaktorem wodnociśnieniowym S6G, zdolna była do pływania podwodnego z prędkością 33 węzłów.

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).

Okręt służył na Pacyfiku i bazował w Pearl Harbor. W 2002 został przebazowany na wyspę Guam.

Zderzenie z górą podmorską

USS "San Francisco" w suchym doku po zderzeniu

8 stycznia 2005 okręt zderzył się z górą podmorską około 350 mil na południe od Guam. W momencie zderzenia okręt był na głębokości 160 m i płynął z maksymalną prędkością 35 węzłów (65 km/h). Uszkodzenia spowodowane zderzeniem były tak poważne, że okręt o mało nie zatonął. Większość marynarzy ze 137-osobowej załogi odniosło obrażenia, jeden z nich potem zmarł, a 23 skorzystało z pomocy medycznej lekarzy marynarki, którzy weszli na okręt następnego dnia. Pomimo zderzenia reaktor jądrowy okrętu nie został uszkodzony i okręt zdołał o własnych siłach dopłynąć do Guam pod eskortą okrętów pomocniczych.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Reaktor jądrowy – urządzenie, w którym przeprowadza się z kontrolowaną szybkością reakcje jądrowe; na obecnym etapie rozwoju nauki i techniki (rok 2011) są to przede wszystkim reakcje rozszczepienia jąder atomowych. Reakcje te mają charakter łańcuchowy - produkty reakcji (w tym głównie neutrony) mogą zainicjować kilka następnych. Aby uniknąć lawinowego wzrostu szybkości reakcji, reaktor dzieli się na strefy wypełnione na przemian paliwem, chłodziwem oraz moderatorem, czyli substancją spowalniającą neutrony. Szybkość reakcji kontrolowana jest m.in. przez zmianę wzajemnego położenia lub proporcji tych składników, a także przez wprowadzanie dodatkowych substancji pochłaniających lub spowalniających neutrony, zawartych w tzw. prętach regulacyjnych (służących do normalnej regulacji parametrów reakcji) oraz prętach bezpieczeństwa (stosowanych do awaryjnego wyłączania reaktora). Substancjami używanymi do pochłaniania neutronów termicznych są m.in. bor i kadm, natomiast jako moderatorów używa się m.in. berylu, grafitu, a także wody, pełniącej równocześnie rolę chłodziwa.

Komisja badająca wypadek orzekła, że dowódca okrętu komandor porucznik Kevin Mooney, był odpowiedzialny za niewypełnienie kilku krytycznych procedur nawigacyjnych na okręcie. Za karę otrzymał list naganny i został pozbawiony dowództwa, jednak nie oskarżono go o popełnienie przestępstwa i nie pociągnięto do odpowiedzialności przed sądem wojennym. Sześciu innych członków załogi również otrzymało listy naganne, natomiast 20 innych oficerów i marynarzy odznaczono i przyznano wyróżnienia za działania podczas ratowania okrętu.

Joint Base Pearl Harbor-Hickam (JBPHH) – amerykańska morsko-lotnicza baza wojskowa, powstała w wyniku przemianowania z dotychczasowej bazy morskiej Naval Station Pearl Harbor na Hawajach i jej połączenia 31 stycznia 2010 roku z bazą lotniczą Hickam Air Force Base. Jako jednostka organizacyjna marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, baza nieprzerwanie funkcjonuje od 1899 roku do dnia dzisiejszego. 7 grudnia 1941 roku, baza ta stała się celem skombinowanego ataku zespołu uderzeniowego floty Cesarstwa Japonii, co postawiło Stany Zjednoczone wobec konieczności otwartego przystąpienia do II wojny światowej i rozpoczęło zasadniczą część wojny na Pacyfiku. Współcześnie, baza stanowi największą terytorialnie i o największym znaczeniu strategicznym instalację United States Navy na Pacyfiku poza terytorium kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, mieszczącą siedziby siedmiu dowództw US Navy, w tym dowództwa amerykańskiej Floty Pacyfiku. 26 maja 1939 roku, rozkazem numer 8143, cały rejon Pearl Harbor został ustanowiony "Obronnym Obszarem Morskim" (Defensive Sea Area).

Paliwo jądrowe jest to substancja zawierająca materiał rozszczepialny wykorzystywana do uzyskiwania energii w reaktorach jądrowych. Zawiera najczęściej wzbogacony uran (tj. uran charakteryzujący się większą od naturalnej względną zawartością izotopu U, mieszczącą się w granicach od kilku do 90%), w różnych formach fizyko-chemicznych: jako ciało stałe (tlenek, węglik, stop metaliczny, metal; w postaci prętów, pastylek itp.), w postaci ciekłej (jako roztwór siarczanu, lub azotanu uranylu), lub jako gaz (sześciofluorek uranu). Drugim materiałem wykorzystywanym jako paliwo jądrowe jest izotop plutonu Pu. Rodzaj paliwa dopasowany jest do danego typu reaktora. Paliwo powinno składać się z materiałów, które w czasie pracy reaktora nie reagują między sobą ani z chłodziwem.

Góra podmorska w którą uderzył okręt nie była zaznaczona na mapie używanej przez załogę do nawigacji, ale była zaznaczona na innych mapach dostępnych na okręcie jako rejon "wody o innym kolorze", jeden ze znaków płytszej wody. Marynarka orzekła że informacja o obecności góry powinna była być naniesiona na wszystkich mapach używanych do nawigacji - szczególnie dla tej części oceanu która była niezbyt dokładnie zbadana - i że nieuczynienie tego było złamaniem prawidłowej procedury.

Węzeł (ang. knot), w skrócie w. (ang. kn lub kt albo kts) - jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę, stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a także samolotów, helikopterów, szybowców i balonów powietrznych, ponadto w meteorologii - do określania prędkości wiatrów i prądów morskich. W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.

Ponadto, wykonywane przez okręt w odstępach kilkunastu minut pomiary głębokości dna przed zderzeniem wykazywały nieco inną (lecz wciąż znaczną) głębokość niż tą zaznaczoną na mapach nawigacyjnych. Zamiast sprawdzić przyczynę niezgodności, załoga zignorowała ją, przyjmując, że jest spowodowana wysoką prędkością okrętu. Poza tymi prostymi pomiarami głębokości dna bezpośrednio pod okrętem, nie było praktycznej możliwości wykrycia zbliżającej się góry. Jako że odstępy między pomiarami były znaczne, traf chciał że zbliżająca się stroma góra nie została wykryta przed zderzeniem. Choć okręt był wyposażony w silny aktywny sonar zdolny do wykrywania otaczających go obiektów, ten jest z reguły używany tylko w rzadkich przypadkach, gdyż wysyłane przez niego fale dźwiękowe zdradzają obecność okrętu na ogromne dystanse. Prawdopodobnie ta sama obawa przed wykryciem była powodem długich odstępów między pomiarami głębokości dna, które również w pewnym stopniu zdradzały pozycję okrętu.

Jako że okręt stosunkowo niedawno przeszedł skomplikowaną operację wymiany paliwa jądrowego i miał służyć do 2017, Marynarka uznała że naprawienie go jest opłacalne. Okręt został naprawiony przez usunięcie całej uszkodzonej sekcji dziobowej i zamontowanie na jej miejscu takiej samej sekcji z okrętu USS "Honolulu" (SSN-718), wycofanego ze służby w 2006 i powrócił do służby w kwietniu 2009 roku.

Zobacz też inne okręty noszące nazwę USS "San Francisco"