Uchwała Sejmu o detronizacji Mikołaja I

François de Villain, Detronizacja cara Mikołaja przez sejm 25 stycznia 1831 r.

Uchwała sejmu o detronizacji Mikołaja I – uchwała Sejmu Królestwa Polskiego pozbawiająca tronu polskiego króla Polski i cesarza Rosji Mikołaja I, podjęta 25 stycznia 1831 r.

Okoliczności uchwalenia

W czasie powstania listopadowego, pod wpływem manifestacji ulicznych, jakie miały miejsce w trzeciej dekadzie stycznia 1831, jak i niepowodzenia misji mediacyjnej ks. Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego wysłanej do Petersburga, zebrany w Warszawie Sejm Królestwa Polskiego pod przewodnictwem marszałka Władysława Ostrowskiego, na wniosek Romana Sołtyka podjął, 25 stycznia 1831 uchwałę o złożeniu z polskiego tronu króla Mikołaja I. Uchwała utrzymana była w możliwie najbardziej wyważonym tonie, co było efektem starań skrzydła umiarkowanego, któremu przewodził prezes Rządu Narodowego, ks. Adam Czartoryski. Ten ostatni, podpisując dokument, miał rzec: Zgubiliście Polskę!. Poseł Jan Ledóchowski wybiegł wówczas na środek izby krzycząc: Wyrzeknijmy więc wszyscy: nie ma Mikołaja!.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Symbolicznie uznaje się, iż od daty przyjęcia tej uchwały rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska 1831 roku.

Kronika powstań polskich 1794-1944, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, ISBN 83-86079-02-9, s. 104.