Ujazd - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Ujazd (niem. Ujest) - miasto i siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ujazd, w powiecie strzeleckim (województwo opolskie), położone nad Kanałem Gliwickim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Gmina Ujazd (niem. Gemeinde Ujest) to gmina miejsko-wiejska w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie opolskim. W 2006 roku w gminie wprowadzono język niemiecki jako język pomocniczy.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 1638 mieszkańców.

Ośrodek usługowy; drobny przemysł (okucia budowlane, meble, pasze). Przez miasto przebiega droga krajowa nr 40 Głuchołazy - Pyskowice.

Ruiny zamku biskupów wrocławskich

Kościół pw. Nawiedzenia NMP

Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła

Historia

Osada wzmiankowana w 1155, prawa miejskie od 25 maja 1223. Do 1525 własność biskupów wrocławskich. Ujazd posiadał samorząd i rozwijał się pomyślnie do XVII w. jako lokalny ośrodek rzemieślniczy i ważny, handlowy punkt tranzytowy. Wojny XVII w. spowodowały upadek miasta.

Droga krajowa nr 40 (DK40) – droga krajowa przebiegająca przez województwo opolskie oraz śląskie o długości 102,777 km. Prowadzi z przejścia granicznego z Czechami w Głuchołazach do Pyskowic, gdzie kończy swój bieg krzyżując się z DK94. Jest ważnym połączeniem komunikacyjnym, ponieważ łączy strefę GOP-u z uprzemysłowionymi terenami powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego oraz prudnickiego oraz granicą polsko-czeską. Bezkolizyjnie przecina autostradę A4 w węźle "Łany". Powstała z połączenia dawnej drogi 412, łączącej Głuchołazy z Prudnikiem, 408, na odcinku Prudnik-Kędzierzyn-Koźle oraz 424, z Kędzierzyna-Koźla do Pyskowic. Droga w większości źle utrzymana, z wyjątkiem odcinka z Głuchołaz do Prudnika, brak znakowanych krawędzi oraz pobocza, koleiny.

Ród Hohenlohe – niemiecki ród arystokratyczny wywodzący się z Frankonii. W ciągu stuleci podzielił się w liczne linie. W XVIII w. uzyskał tytuł książąt cesarstwa (niem. Reichsfürst). W 1840 r. linia książąt zu Hohenlohe-Schillingsfürst uzyskała tytuł książąt Raciborza i Corvey (niem. Herzog von Ratibor, Fürst von Corvey). Książęta zu Hohenlohe-Öhringen w 1861 r. otrzymali tytuł książąt Ujazdu (niem. Herzog von Ujest).

W I poł. XIX w. nastąpiło znaczne ożywienie gospodarcze i szybsze tempo rozwoju miasta za sprawą uruchomienia Kanału Gliwickiego. Jednak dalsze lata przyniosły stagnację, głównie z powodu ominięcia miasta przez wybudowaną w 1848 linię kolejową z Wrocławia do Mysłowic.

W 1861 roku tytuł książąt Ujazdu (niem. Herzogen von Ujest) otrzymał Hugo I Fürst zu Hohenlohe ze Sławięcic. Należał do najbogatszych ludzi w ówczesnych Niemczech.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Powiat strzelecki (znany też jako powiat strzelecko-opolski) - powiat w Polsce, we wschodniej części województwa opolskiego, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Strzelce Opolskie.

W czasie III powstania śląskiego miasto zostało zajęte już w pierwszym dniu powstania przez siły powstańcze Seweryna Jędrysika z podgrupy taktycznej "Harden" przy wsparciu batalionu tarnogórskiego Romana Koźlika. W czasie powstania znajdował się tu punkt sanitarny dla rannych powstańców śląskich z grupy operacyjnej "Wschód". Pod koniec maja 1921 roku miasto zajęły wojska francuskie, zastąpione w początku czerwca przez wojska brytyjskie.

Województwo opolskie — jedno z 16 ) stanowi zachodnią część . Zachodnia część obecnego województwa (ponad 20 procent powierzchni) obejmuje dwa powiaty historycznego Dolnego Śląska: Brzeg oraz Namysłów.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Bischofstal.

W toku działań wojennych w 1945 r. Ujazd został zniszczony w prawie 70%.

Zabytki

Ruiny renesansowego zamku biskupiego z XVI-XVII w.

Barokowy kościół parafialny z XVII-XVIII w. pw. św. Andrzeja Apostoła.

Neogotycki kościół pątniczy pw. Nawiedzenia NMP z XIX w.

Kapliczki z XVIII i XIX w.

Domy z XIX w.

Przypisy

http://www.mswia.gov.pl/download.php?s=4&id=1417
Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
↑ Gmina Ujazd - przyjazne inwestowanie

Linki zewnętrzne

Urząd Miejski w Ujeździe