Układ limbiczny - Polski Serwis Naukowy

Struktury układu limbicznego

Układ limbiczny, układ rąbkowy, układ brzeżny – układ struktur korowych i podkorowych mózgu, biorący udział w regulacji zachowań emocjonalnych oraz niektórych stanów emocjonalnych takich jak zadowolenie, przyjemność czy strach. Jest istotny dla procesu zapamiętywania oraz motywacji danego osobnika. Wpływa na pewne czynności wegetatywne. Pierwotnie był kojarzony wyłącznie ze zmysłem węchu.

Jądro migdałowate, ciało migdałowate (łac. corpus amygdaloideum) - część układu limbicznego, ośrodek mózgowy, znajdujący się między biegunem skroniowym półkuli mózgu a rogiem dolnym komory bocznej (anatomia i zależności między poszczególnymi częściami są jak dotąd sprawą sporną).
Przegroda przezroczysta (łac. septum pellucidum) – struktura mózgowia oddzielająca rogi przednie komór bocznych mózgu. Utworzona jest przez dwie blaszki (laminae septi pellucidi) zbudowanych z istoty szarej i białej, między którymi może znajdować się wąska jama przegrody przezroczystej (cavum septi pellucidi) wypełniona płynem, nie mającym jednak łączności z układem komorowym mózgowia. Od góry, dołu i od przodu sąsiaduje z ciałem modzelowatym (corpus callosum), natomiast od dołu i do tyłu od przegrody przezroczystej znajduje się sklepienie (fornix).

Budowa

W jego skład wchodzą różne struktury, różnych pięter mózgu. Nie ma ścisłych kryteriów pozwalajacych określić, które obszary mózgu należą do tego układu. Zwykle wymienia się:

węchomózgowie

płat limbiczny

zakręt obręczy

zakręt hipokampa (zakręt przyhipokampowy)

pole podspoidłowe

hipokamp

nawleczka szara

zakręt tasiemeczkowy

zakręt zębaty

ciało migdałowate

prążek krańcowy

przegroda przezroczysta

zakręt przykrańcowy

jądro półleżące

sklepienie

wzgórze

jądra przednie wzgórza

jądro przyśrodkowe wzgórza

Według niektórych autorów do układu limbicznego należą również:

Twór siatkowaty albo układ siatkowaty (łac. formatio reticularis), inaczej: siatkowaty, retikularny, "kora pnia mózgu" - rozciąga się w pniu mózgu od międzymózgowia do rdzenia przedłużonego, a następnie przechodzi w twór siatkowaty rdzenia kręgowego.
Kora mózgu - struktura mózgu, w części kresomózgowia, zbudowana z istoty szarej, którą stanowią komórki neuronów. Jest największą częścią płaszcza, pokrywa obydwie półkule kresomózgowia. Tworzy ją około 10 mld komórek nerwowych ułożonych w sześciu warstwach o różnej grubości. Dominują w niej komórki piramidalne (najbardziej charakterystyczne dla kory), gwiaździste (głównie w czwartej warstwie) oraz wrzecionowate (w najgłębszej warstwie kory). Przeciętna grubość kory wynosi ok. 3mm. Jest bardzo silnie pofałdowana, dzięki czemu przy niewielkiej objętości zajmuje sporą powierzchnię. Powierzchnia czynna jest więc dzięki temu zwiększona[potrzebne źródło].

zakręty oczodołowe

brzuszna część prążkowia i gałki bladej

pole brzuszne nakrywki

istotę szarą okołowodociągową

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Wydawnictwo Lekarskie PZWL - polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku wydające literaturę fachową dla pracowników opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie, a także publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 nastąpiła prywatyzacja. Aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.

Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o czynnościach życiowych organizmów. Bada ona prawa rządzące pracą narządów, komórek, tkanek

Prążek krańcowy (łac. stria terminalis) – pasmo istoty białej, będące największą projekcją z ciała migdałowatego. Znajduje się w bruździe krańcowej, między jądrem ogoniastym a wzgórzem; niemal na całym przebiegu biegnie w ścianie komory bocznej, tuż pod ependymą. Towarzyszy mu żyła wzgórzowo-prążkowiowa.

Ciało suteczkowate (łac. corpus mamillare) – parzysta półkolista wyniosłość na obszarze podwzgórza (międzymózgowie). Oba ciała suteczkowate są rozdzielone szczeliną. Są położone między guzem popielatym z przodu i istotą dziurkowaną tylną z tyłu. Ciała suteczkowate są ważnym elementem pośredniczącym w komunikacji podwzgórza ze wzgórzem, do którego wysyłają impulsacje eferentną za pośrednictwem pęczka suteczkowo-wzgórzowego (fasciculus mammillothalamicus; połączenia głównie z jądrami przednimi wzgórza). Wchodzą w skład układu limbicznego.

Libido, popęd (pociąg) seksualny (płciowy) (z łac. żądza) - psychiczna reprezentacja pobudzenia pochodzącego z wnętrza organizmu mająca na celu zaspokojenie potrzeb seksualnych. Stanowi ona czynniki motywacyjne, uwarunkowane biologiczną strukturą organizmu, powodujące formy zachowania, których celem jest zaspokojenie potrzeb. Według Hansa Giesego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości na przyjęcie partnera w zakresie jego płciowości.

Jądro półleżące (łac. nucleus accumbens) - jedno z jąder podstawnych mózgu. Składa się z kilkudziesięciu tysięcy neuronów o charakterze dopaminergicznym.

Pragnienie - jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych organizmu, przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody. Pragnienie wzrasta wraz ze zmniejszaniem się ogólnej objętości płynu w ustroju lub ze zwiększeniem się ilości niektórych substancji, takich jak np. sól. Jeżeli poziom wody spada poniżej pewnego progu albo koncentracja jonów soli dochodzi do pewnego poziomu to wówczas osmoreceptory znajdujące się w przedniej części podwzgórza umożliwiają tej części mózgu wzmożenie procesu pragnienia.