Układ miotający broni palnej - Polski Serwis Naukowy

Układ miotający broni palnej – zespół elementów broni służący do nadania pociskom energii kinetycznej.

Strzał - moment w którym z lufy broni palnej wylatuje pocisk. Strzałowi najczęściej towarzyszy huk, błysk i chmura gazów wylotowych. Strzał – wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane ciśnieniem gazów podczas spalania się ładunku prochowego. Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch, którego prędkość stale wzrasta. Po wylocie z przewodu lufy pocisk poruszą się pod wpływem siły bezwładności.

Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.

Układy miotające broni palnej można podzielić ze względu na miejsce umiejscowienia i sposób wykorzystania ładunku miotającego na:

Odrzut broni - ruch broni palnej (lub lufy z częściami do niej zamocowanymi) w kierunku przeciwnym do ruchu wystrzelonego pocisku wywołany działaniem siły ciśnienia gazów prochowych na zamknięty koniec lufy. Prędkość odrzutu broni rośnie od zera (w momencie rozpoczęcia ruchu pocisku w lufie) do wartości maksymalnej osiąganej po opuszczeniu lufy przez pocisk. Wartość maksymalna odrzutu jest zależna od masy (im większa tym mniejszy) i konstrukcji broni oraz od właściwości balistycznych naboju (naboje z pociskami o dużym pędzie dają duży odrzut). W celach obliczeniowych stosuje się pojęcie odrzutu swobodnego broni którego miarą jest energia odrzutu. Zjawisko odrzutu jest wykorzystywane do napędzania automatyki broni. Aby zmniejszyć odrzut broni często stosuje się hamulec wylotowy, zmniejszający oddziaływanie broni na strzelca lub otoczenie (w artylerii lufowej).

Ciśnienie to wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:

lufowe - ich niezbędnymi składnikami są lufa, pocisk, ładunek miotający, i urządzenie zapłonowe. Poza tym często występują, pełniące rolę pomocniczą zamek i łuska. Układy lufowe dzielimy na:

klasyczne, w których w momencie strzału ładunek miotający jest całkowicie zamknięty między pociskiem a tylną częścią lufy. Pocisk jest napędzany siłą ciśnienia gazów działających na jego dno. W momencie rozpoczęcia ruchu pocisku w lufie rozpoczyna się odrzut broni. Odmianami klasycznego lufowego układu miotającego są układy:

nasadkowy - na wylot lufy nakręcona jest nasadka umożliwiająca wystrzeliwanie nadkalibrowych granatów nasadkowych.

dwukomorowe - w których ładunek miotający spala się w małej komorze wysokiego ciśnienia, a następnie powstałe gazy przepływają przez odpowiednie kanały do przestrzeni zapociskowej (komory niskiego ciśnienia). Odmianą tego układu jest układ hiperdźwiękowy, w którym komora spalania jest oddzielona od pocisku tłokiem. Ciśnienie gazów miotających napędza tłok który spręża lekki gaz znajdujący się za pociskiem. Ciśnienie tego gazu napędza pocisk

bezodrzutowe - w których odrzut broni jest eliminowany przez działanie reakcji gazów wypływających do tyłu wlotem lufy.

rakietowe - ich niezbędnymi składnikami są: pocisk rakietowy, ładunek napędowy i urządzenie zapłonowe. Ładunek napędowy znajduje się w, będącym integralną częścią pocisku, silniku rakietowym. Działanie układu rakietowego polega na powstaniu siły reakcji przeciwnej do siły powodowanej wypływem gazów z dyszy silnika. Siła ta nazywana jest ciągiem silnika rakietowego.

kombinowane (lufowo-rakietowe):

klasyczno-rakietowe

bezodrzutowo-rakietowe