Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Nauka historii holokaustu i Auschwitz przez internet
Pilotażowy projekt edukacji w internecie na temat historii holokaustu i niemieckiego obozu Auschwitz inauguruje Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście przy Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau - poinformowała Agnieszka Juskowiak z mu...
 
Prof. Białas: nauka to miłość do prawdy
Fundamentem nauki jest poszukiwanie prawdy. Droga uczonego jest trudna i wiąże się z wyrzeczeniami, ale pytanie o opłacalność tych wyrzeczeń to nonsens - uważa fizyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Andrzej Białas. "To jakby pytać...
 
W Europie nauka wyprzedza sport!
Według nowego sondażu Eurobarometru niemal 80% Europejczyków interesuje się nowymi osiągnięciami naukowymi i technologicznymi. Dla porównania tylko 65% twierdzi, że interesuje się wiadomościami sportowymi. "Być może mistrzostwa św...
 
Nauka i biznes gotowe na innowacje
Naukowcy i przedsiębiorcy połączyli swe siły, aby stymulować innowacje i budować sektor technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) w Europie. Owoc współpracy Fińskiego Centrum Badań Technicznych (VTT), Institut Telecom we Fran...
 
Biznes i nauka skorzystają z europejskich sieci
Naukowcy z projektu EGEE-III (Aktywowanie sieci dla e-nauki) są na dobrej drodze do stworzenia udoskonalonych standardów sieciowych i zagwarantowania ich przyjęcia się na rynku. Projekt EGEE-III, dofinansowany w ramach tematu e-Infrastruktury Siód...

Reklama:


Układ pozapiramidowy

Czy wiesz że...?
Gałka blada (łac. globus pallidus) – część kresomózgowia. Bocznie od gałki bladej znajduje się skorupa (putamen), gałka blada wraz ze skorupą tworzą jądro soczewkowate (nucleus lentiformis). Gałkę bladą od skorupy oddziela pionowo ustawiona blaszka istoty białej, blaszka rdzenna boczna (lamina medullaris lateralis).

Hemibalizm (łac. hemibalismus, z gr. ἡμι- = "pół" + βάλλειν = "rzucać", ang. hemiballismus) – rzadki zespół neurologiczny, charakteryzujący się występowaniem ograniczonych do jednej połowy ciała gwałtownych, obszernych ruchów części proksymalnych (dosiebnych) kończyn. Ma zazwyczaj postać wymachów kończyną o dużej amplitudzie. Klasycznie hemibalizm wiązano z uszkodzeniem przeciwstronnego jądra niskowzgórzowego (Luysa) przez zawał lub krwotok, ale podobny zespół objawów może towarzyszyć uszkodzeniu innych jąder podstawy, wzgórza lub istoty białej półkul mózgu. Przyczyny uszkodzenia to najczęściej choroby naczyniowe (udar niedokrwienny, udar krwotoczny), hiperosmolarna nieketonowa encefalopatia cukrzycowa, guzy, zmiany demielinizacyjne.

Jądro ogoniaste (łac. nucleus caudatus) – parzyste skupisko istoty szarej mózgu, jedno z jąder podstawy. Należy do prążkowia (striatum). Leży w sąsiedztwie komory bocznej, w ścianie bocznej rogu przedniego (cornu anterius), dalej biegnie w ścianie dolnej części środkowej komory bocznej i kończy się na powierzchni górnej rogu dolnego (cornu inferius). W ścianie rogu przedniego wymiar poprzeczny jądra jest najszerszy – jest to tzw. głowa jądra ogoniastego (caput nuclei caudati). Dalej położona część jądra to trzon (corpus nuclei caudati), przechodzący w ogon (cauda nuclei caudati).

Układ pozapiramidowy (układ podkorowy, układ ruchowy prążkowiowy, łac. systema extrapyramidale) wraz z układem piramidowym bierze udział w wykonywaniu przez organizm czynności ruchowej. Jeśli jednak układ piramidowy zajmuje się czynnościami, które wymagają od nas skupienia (np. nauka jazdy na rowerze, nauka pisania), to układ pozapiramidowy powoli przejmuje i automatyzuje czynności, które wcześniej były pod kontrolą układu piramidowego. Układ pozapiramidowy jest więc układem wspomagającym, odciążającym nas od skupiania się nad codziennymi czynnościami, umożliwiający nam pewną automatyzację. Współdziała w wyzwalaniu ruchów dowolnych i regulowaniu napięcia mięśni poprzecznie prążkowanych.

Nauka – autonomiczna część . Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników, prowadzi do powstania wiedzy naukowej dostępnej dla całej ludzkości. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

Balizm (łac. balismus, z gr. βάλλειν = "rzucać") – neurologiczny zespół dyskinetyczny, polegający na występowaniu zamaszystych, gwałtownych ruchów kończyn. Wyraźnie zaznaczona jest przewaga mięśni proksymalnych (dosiebnych). Obraz przypomina ciężką postać pląsawicy. Jest związany z uszkodzeniem jądra podwzgórzowego Luisa. Ruchy balistyczne występują zwykle po przeciwnej stronie do uszkodzenia (hemibalizm).

Anatomia

W układzie pozapiramidowym wyróżnia się następujące składowe anatomiczne:

  • prążkowie (jądro ogoniaste + skorupa)
  • gałkę bladą
  • jądro niskowzgórzowe
  • jądra wzgórza: brzuszne przednie, brzuszne boczne i środkowo-pośrodkowe
  • istotę czarną
  • jądro konarowo-mostowe
  • jądro czerwienne
  • połączenia tych struktur:
  • między korą nową a prążkowiem
  • między jądrem środkowo-pośrodkowym wzgórza a prążkowiem
  • między istotą czarną a prążkowiem
  • między prążkowiem a gałką bladą i częścią siatkowatą istoty czarnej
  • między jądrem niskowzgórzowym a gałką bladą i zwrotnie, między gałką bladą a jądrem niskowzgórzowym
  • między gałką bladą a jądrami wzgórza
  • między gałką bladą a jądrem konarowo-mostowym (informacje GABA-ergiczne)
  • między istotą czarną (częścią siatkowatą) a jądrami brzusznym bocznym i przyśrodkowym grzbietowym wzgórza
  • między jądrami wzgórza brzusznym bocznym i środkowo-pośrodkowym a korą ruchową (pole 4)
  • między jądrami wzgórza brzusznym przednim i brzusznym bocznym a korą przedruchową (pole 6)
  • między jądrami wzgórza brzusznym bocznym i brzusznym przednim a korą przedruchową (pole 6)
  • między jądrem konarowo-mostowym a gałką bladą i istotą czarną.
  • Patologia

    Z dysfunkcją układu pozapiramidowego wiążą się następujące patologie:

    Dyskinezy - są to nieskoordynowane i niezależne od woli ruchy kończyn lub całego ciała, wyginanie i prężenie, mimowolne ruchy warg, wysuwanie i chowanie języka. Dzieli się na dyskinezy wczesne i późne.

    GABA (kwas γ-aminomasłowy, kwas 4-aminobutanowy, C4H9NO2) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów, który pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika o działaniu hamującym w całym układzie nerwowym. Odkryto trzy receptory GABA (podtypu A, B i C). Receptory GABA typu A, obecne niemal na każdej komórce nerwowej, są miejscem działania wielu związków (agonistów receptora GABA).
  • choroba Parkinsona
  • parkinsonizm
  • choroba Huntingtona
  • inne dyskinezy pląsawiczopodobne
  • balizm i hemibalizm
  • zwyrodnienie wątrobowo-soczewkowe.
  • Najważniejsze ruchy mimowolne w uszkodzeniu układu pozapiramidowego:

    Bibliografia

  • Jądra podstawy i układ pozapiramidowy. W: James D. Fix: Neuroanatomia. Wrocław: Urban & Partner, 1997, s. 337-347. ISBN 83-85842-81-0. 
  • Antoni Prusiński: Podstawy neurologii klinicznej. Warszawa: PZWL, 1977, s. 43. 
  • Star of life2.svg

    Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Pola Brodmanna to wyróżnione na podstawie cytoarchitektury obszary kory mózgu. Jako pierwszy ich lokalizację określił w 1907 roku niemiecki neurolog Korbinian Brodmann. Opisane przez Brodmanna pola od 1 do 52, z niewielkimi zmianami odpowiadają stosowanemu dziś podziałowi.

    Jądro soczewkowate (łac. nucleus lentiformis lub nucleus lenticularis) - struktura ludzkiego mózgu położona w kresomózgowiu parzystym zbudowana z istoty szarej.





    Czy wiesz że...? beta

    Istota czarna (łac. substantia nigra) – szeroka blaszka istoty szarej mózgu, rozmieszczona obustronnie bezpośrednio za odnogami mózgu (crura cerebri). Stanowi część śródmózgowia (mesencephalon). Na przekroju świeżego mózgu ma charakterystyczną, ciemnobrązową barwę, której zawdzięcza nazwę.
    Parkinsonizm – zespół neurologiczny znamienny dla uszkodzeń układu pozapiramidowego, zwłaszcza istoty czarnej i gałki bladej, charakteryzujący się objawami:
    Układ piramidowy (łac. systema pyramidale) – część układu nerwowego kontrolująca ruchy dowolne i postawę ciała. Układ piramidowy posiada dwie drogi unerwiające ruchowo mięśnie. Pierwsza z nich to droga korowo-jądrowa, która unerwia mięśnie twarzoczaszki, szyi a także część mięśnia czworobocznego grzbietu. Druga to droga korowo-rdzeniowa, która unerwia resztę mięśni organizmu.
    Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).
    Niskowzgórze (łac. subthalamus) – parzysta struktura mózgowia znajdująca się w międzymózgowiu, brzusznie i bocznie od wzgórza. Sąsiaduje z gałką bladą, oddzielone od niej włóknami torebki wewnętrznej przechodzącymi w odnogę mózgu i połączone z nią pęczkiem niskowzgórzowym. W niskowzgórzu znajdują się:
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.