Układ z Björkö - Polski Serwis Naukowy

Układ z Björkö – sekretny traktat dyplomatyczny podpisany 24 lipca 1905 roku przez niemieckiego cesarza Wilhelma II oraz rosyjskiego cara, Mikołaja II.

Tajne spotkanie

23 lipca 1905 cesarz Wilhelm przybył w okolice zatoki Wyborg, aby potajemnie spotkać się z carem Mikołajem II, w celu podpisania traktatu obronnego z Rosją. Obaj władcy dotarli na miejsce spotkania za pomocą osobistych jachtów. Fakt spotkania został ujawniony za pomocą korespondencji telegraficznej pomiędzy sztabami obu przywódców, a treść traktatu została opublikowana na łamach New York Herald w 1917.

Jacht – jednostka pływająca o napędzie żaglowym lub motorowym, w zależności od konstrukcji i wyposażenia służąca najczęściej do celów turystycznych. Jachty budowane i wykorzystywane są także do rekreacji, uprawiania sportu, do celów szkoleniowych lub reprezentacyjnych.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Założenia traktatu

Warunki traktatu zawierały następujące porozumienia:

W razie jakiekolwiek ataku państwa trzeciego na Niemcy lub Rosję, kraj niezaatakowany pomoże państwu poszkodowanemu za pomocą interwencji sił lądowych, a także morskich, na kraj który zaatakował jedno z mocarstw.

Zawarcie pokoju ze wspólnym wrogiem może odbyć się jedynie za zgodą obu krajów.

Traktat będzie obowiązywał wraz zawarciem układu pokojowego pomiędzy Rosją a Japonią.

Jeżeli traktat wejdzie w życie, Rosja będzie zmuszona poinformować Francję o warunkach traktatu i poprosić o uszanowanie porozumień zawartych w traktacie.

Oprócz cara Mikołaja oraz cesarza Wilhelma traktat podpisał rosyjski ambasador Alexander hrabia Benckendorff, a także rosyjski minister marynarki wojennej Aleksey Birilyov.

Sojusz francusko-rosyjski zwany dwuporozumieniem – sojusz militarny pomiędzy Francja a Rosją, który został ustanowiony w 1892 roku i przetrwał aż do roku 1917. Sojusz pomiędzy obydwoma krajami miał osłabić pozycję Niemiec, które stanowiły największe zagrożenie dla obu krajów ze względu na chęć dominacji i supremacji w Europie.

Zatoka Wyborska (ros. Выборгский залив, fin.: Viipurinlahti, szw.: Viken Viborgska) – zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji. Zatoka połączona jest kanałem Saimaańskim z największym fińskim jeziorem Saimaa.

Reakcje

Traktat podpisany przez cara Mikołaja II był niewykonalny, ponieważ Rosja od 1892 roku utrzymywała sojusz z Francją. Niemcy za pomocą traktatu chcieli zagwarantować sobie bezpieczeństwo w razie możliwego ataku sił francuskich.

Przypisy

Fay, p. 48.
Fay, pp. 68-69.

Bibliografia

Cecil, Lamar. Wilhelm II. UNC Press, 1996. ISBN 0-8078-2283-3.

Fay, Sidney B. The Kaiser's Secret Negotiations with the Tsar, 1904-1905. The American Historical Review: Vol. 24, No. 1, pp. 48-72. October 1918.