Ulica Grunwaldzka w Olsztynie - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ulicy. Zapoznaj się również z: inne artykuły noszące tę nazwę.

Ulica Grunwaldzka – główna ulica osiedla Grunwaldzkiego w Olsztynie. Rozciąga się od skrzyżowania z ulicami Prostą, Mochnackiego oraz aleją Warszawską do skrzyżowania z ulicami Szarych Szeregów i Konopnickiej. Ulica jest częścią drogi wojewódzkiej nr 527.

Ulica Mochnackiego – ulica w Olsztynie, położona na osiedlu Grunwaldzkim. Łączy plac Roosevelta z ulicą Grunwaldzką; stanowi część jednego z najdłuższych ciągów komunikacyjnych w mieście. Przy ulicy Mochnackiego znajdują się zabytkowe kamienice wybudowane w stylu secesyjnym z XVII i XIX wieku.

Droga wojewódzka nr 527 (DW527) - droga wojewódzka w województwie pomorskim oraz środkowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego o długości 74 km.

Historia ulicy

W czasach Prus Wschodnich, nazwa ulicy brzmiała Liebstädter-Straße (ulica Miłakowowska). W 1806 roku zawaliła się Brama Dolna, która otwierała wjazd do miasta od strony Dolnego Przedmieścia (okolice ulic Grunwaldzkiej i Mochnackiego). Dolna część ulicy Grunwaldzkiej, nieopodal wiaduktu, nazywała się do 1933 Feld-Straße (ulica Polowa). Po 1933 nazwę zmieniono się na Mohrungen-Straße (ulica Morągowska). Przy ulicy Grunwaldzkiej 5a znajdowała się synagoga, której budowę ukończono 4 września 1877 roku. Obecnie w tym miejscu stoi hala sportowa. Wokół dawnej synagogi znajdowały się domy społeczności żydowskiej, które należały do Żydów od 1904 do 1926 roku. Przy skrzyżowaniu dzisiejszych ulic Grunwaldzkiej i Zyndrama z Maszkowic znajdował się cmentarz żydowski. Pozostałością cmentarza są liczne starodrzewa. Na rogu ulicy Grunwaldzkiej i Jagiełły, obok Kaplicy Jerozolimskiej z XVI wieku, stoi krzyż z 1886 roku, wzniesiony na pamiątkę epidemii cholery, który przeniesiono z alei Warszawskiej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Kaplica Jerozolimska (Kaplica filialna pw. Krzyża Świętego) w Olsztynie została wybudowana w drugiej połowie XVI wieku przy zbiegu dzisiejszych ulic Grunwaldzkiej i Jagiełły. Jest to jeden z najstarszych zachowanych zabytków olsztyńskiej architektury.

Na przełomie 1940 i 1941 roku na terenie rejencji olsztyńskiej został przeprowadzony spis wszystkich Żydów. Później przeprowadzono ich masową eksterminację. Olsztyńskich Żydów (oraz z okolic Olsztyna) zgromadzono w żydowskim domu starców przy ulicy Grunwaldzkiej, gdzie byli przetrzymywani do jesieni 1941. Następnie byli wywożeni i uśmiercani w nieznanych dotąd miejscach.

Synagoga w Olsztynie – nieistniejąca synagoga znajdująca się w Olsztynie przy dawnej Liebstädterstrasse, a obecnej ulicy Grunwaldzkiej 5a. Stała w głębi działki, niedaleko cmentarza żydowskiego.

Olsztyn Główny – dworzec kolejowy Olsztynie, największy w województwie warmińsko-mazurskim. Według klasyfikacji PKP ma kategorię B. Posiada wiele torów, budynek stacyjny, kasę biletową, 4 zadaszone perony, lokomotywownię, przejście podziemne i semafory świetlne.

Podczas drugiej wojny światowej część kamienic znajdujących się przy ulicy Grunwaldzkiej uległo zniszczeniu. Większość odbudowano po wojnie. 30 kwietnia 1946 roku uruchomiono pierwszą powojenną linię tramwajową numer 1. Tramwaje jeździły od Jeziora Długiego do Dworca Głównego, przez ulicę Grunwaldzką. Linię zlikwidowano 20 listopada 1965.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

Morąg (niem. Mohrungen, prus. Marangan) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Morąg. Dawniej siedziba powiatu morąskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Obiekty

Cmentarz Żydowski

Kaplica Jerozolimska

Brama Dolna – nie ma pozostałości po bramie

PAPT – informacja miejska

Targowisko Miejskie

Dane drogi

Ulica Grunwaldzka jest drogą posiadającą po jednym pasie ruchu w każdym kierunku.

Komunikacja

Ulicą Grunwaldzką przebiegają trasy czterech linii autobusów miejskich: 1, 6, 11, 27 oraz 101.