Ulica Nagórna w Kole - Polski Serwis Naukowy

Ulica Nagórna w Kole – jedna z ulic miasta. Do 1924 r. stanowiła niezależną wieś o tej samej nazwie. W całości położona jest na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie.

Rys historyczny

Wieś Nagórna, podobnie jak sąsiednia Blizna, graniczyła od południa z Przedmieściem Warszawskim. Miała powierzchnię ok. 1624 morgi. Corocznie płaciła czynsz miastu. Wieś liczyła ok. 31 dusz (w XVI wieku).

W 1362 r. Jan Henryk z Warty wykupił wieś. 14 lutego 1563 r. prawo magdeburskie pozwoliło urządzać coroczny targ. 19 czerwca 1566 r. przywilej króla Zygmunta Augusta wytoczył granice wsi. W 1616 r. władze miejskie wydzierżawiły wieś na 3 lata mieszczanom kolskim. W 1808 r. z pieniędzy z podatków wsi powołano szkołę elementarną w Kole, a w 1817 r.- były tutaj folwarki – posiadały budynki gospodarcze, , ale w 1818 r. zostały wydzierżawione – historia wskazuje na ścisłe związku z wsią Blizna.

Ulica Blizna w Kole – jedna z głównych ulic miasta. Stanowi wewnętrzną obwodnicę centrum Koła. Jest jednocześnie drogą tranzytową w kierunkach: Łask, Poznań, Sompolno, Warszawa, Włocławek i przedłużeniem alei Jana Pawła II. W całości położona jest na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie. Do 1924 r. Blizna stanowiła samodzielną wieś.

Morga (także mórg, jutrzyna) - historyczna jednostka powierzchni używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki można było zaorać lub skosić przez jednego człowieka jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła - zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33-1,07 hektara.

Po włączeniu Nagórnej w granice administracyjne miasta w 1924 r. zachowała ona swój wiejski charakter. Do dziś gospodarze posiadają swoje grunty orne przy granicy miejskiej, a także prowadzą hodowlę zwierząt gospodarczych. W styczniu 1945 r. na terenie dawnej wsi toczyły się główne walki o wyzwolenie miasta z rąk niemieckich. Zginęło wówczas 132 żołnierzy radzieckich, których pochowano na cmentarzu wojennym przy ul. Poległych.

Osiedle Płaszczyzna w Kole – jedno z czterech osiedli w mieście, położone w jego wschodniej części, na prawym brzegu rzeki Warty. Zamieszkiwane przez 2070 mieszkańców (2004).

Kuba Rozpruwacz (ang. Jack the Ripper) – pseudonim nadany seryjnemu mordercy działającemu w okolicach Whitechapel w Londynie w 1888 roku. Po raz pierwszy określenie „Kuba Rozpruwacz” pojawiło się w listach napisanych przez osobę podającą się za niego i opublikowanych w tym czasie. Inne pseudonimy, nadane przestępcy przez prasę, to: „Morderca z Whitechapel” (The Whitechapel Murderer) oraz „Skórzany Fartuch” (Leather Apron).

W połowie lat 90. XX wieku rozpoczęto budowę osiedla bloków wielorodzinnych. Obecnie mieszka w nich około 2500 kolan. Osiedle to popularnie nazywane jest „kwiatowym” – od nazwy lokalnych uliczek: Tulipanowa, Konwaliowa, Narcyzowa i Różana.

1 listopada 2005 bp włocławski Wiesław Mering erygował na osiedlu Płaszczyzna nową parafię katolicką, pod wezwaniem Świętego Bogumiła, która swoim obszarem objęła tereny dawnej wsi Nagórna.

Ulica dziś

Ulica Nagórna w granicach administracyjnych miasta Koła ma długość około 2 kilometrów.

Osiedle Warszawskie w Kole – jedno z czterech osiedli w mieście, położone w jego północnej części, na prawym brzegu rzeki Warty. Zamieszkiwane przez 18 433 mieszkańców (2004).

Zygmunt II August (lit. Žygimantas Augustas, białorus. Жыгімонт Аўгуст), (ur. 1 sierpnia 1520 w Krakowie – zm. 7 lipca 1572 w Knyszynie) – od 1543 wielki książę litewski, od 1548 król Polski, od 1569 władca zjednoczonego państwa – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Rozpoczyna się od skrzyżowania z aleją Jana Pawła II. 400 metrów dalej krzyżuje się z ulicami Konwaliową i Powstańców Warszawy. Na 900 metrze krzyżuje się z ul. Poległych i ul. Boguszyniecką. Następnie spotyka się z ulicą Sienkiewicza i zmienia swój bieg w kierunku północnym. Kończy się skrzyżowaniem z linią kolejową nr 3.

Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Kole - rzymskokatolicka parafia położona w północnej części miasta Koła. Administracyjnie należy do diecezji włocławskiej (dekanat kolski II).

Cmentarz wojenny w Kole – jedna z czterech kolskich nekropolii. Położony jest na terenie osiedla Przemieście Warszawskie, w rejonie największych walk o wyzwolenie miasta w 1945 r. Pochowani są tam głównie żołnierze radzieccy.

Administracyjnie mieszkańcy ulicy Nagórna przynależą do dwóch parafii rzymskokatolickich. Do skrzyżowania z ul. Konwaliową – są częścią parafii Matki Bożej Częstochowskiej, natomiast wszystkie pozostałe – parafii Świętego Bogumiła.

Ciekawostki

Prawdopodobnie we wsi Nagórna 14 grudnia 1865 r. urodził się Seweryn Kłosowski - felczer, podejrzewany o bycie Kubą Rozpruwaczem. W Stanach Zjednoczonych został skazany na śmierć za zabójstwo Maud Marsh i powieszony 7 kwietnia 1903 r.

Bibliografia

Józef Burszta, 600 lat miasta Koła, Poznań 1963

Paweł Łączkowski, Mieczysław Pochwicki, Koło. Rozwój miasta 1948-1978, Poznań-Koło 1978

Józef Stanisław Mujta: 635 lat miasta Koła. Koło: Muzeum Technik Ceramicznych : Kolskie Towarzystwo Kulturalne, 1997. ISBN 83-86139-34-X.

Józef Stanisław Mujta, Koło w dokumentach, Konin-Koło 1998

Józef Stanisław Mujta: Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem Podwyższenia Świętego Krzyża w Kole : zarys dziejów. Koło: Muzeum Technik Ceramicznych, 2003. ISBN 83-919609-0-0.

Krzysztof Gorczyca, Krzysztof (historia) Witkowski: Najdawniejsze dzieje Koła : (do lat 20. XVI stulecia). Koło: Muzeum Technik Ceramicznych, 2007. ISBN 978-83-919609-2-9.

Koło – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w Kotlinie Kolskiej, nad Wartą. Siedziba powiatu kolskiego i gminy miejskiej Koło. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Seweryn Kłosowski (alias George Chapman, ur. 14 grudnia 1865 w Nagórnej, zm. 7 kwietnia 1903 w Wandsworth) – polski seryjny morderca, podejrzewany o popełnienie zbrodni przypisywanych Kubie Rozpruwaczowi.