Ulryk Wirtemberski - Polski Serwis Naukowy

Ulryk

Ulryk Wirtemberski (ur. 8 lutego 1487 w Reichenweier, zm. 5 listopada 1550 w Tybindze) – książę Wirtembergii.

Życiorys

Syn hrabiego Henryka, wnuk Ulryka V. Na tronie Wirtembergii został osadzony przez cesarza Maksymiliana I w 1498. Jednak dopiero gdy w 1503 osiągnął pełnoletniość, mógł samodzielnie sprawować władzę. W 1511, po piętnastu latach od zaręczyn, poślubił Sabinę Wittelsbach (1492–1550), córkę księcia Bawarii Alberta IV Mądrego i Kunegundy Habsburg. Wydane z tej okazji wesele na 7 tys. zaproszonych gości trwało 15 dni. Te i inne przedsięwzięcia Ulryk finansował z kasy państwa.

Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.

Albrecht IV Wittelsbach zwany Mądry (ur. 15 grudnia 1447 Monachium - zm. 18 marca 1508 tamże) - książę Bawarii-Monachium w latach 1467–1508, książę Bawarii-Landshut 1503–1508.

Ulryk i Sabina mieli dwójkę dzieci:

Anna (1513-1530)

Krzysztof (1515-1568)

W wyniku konfliktu z książętami Szwabii i ich interwencji w styczniu 1519 tereny Wirtembergii zostają przekazane cesarzowi Karolowi V. Ulryk wypędzony ze swojego kraju przebywał w Szwajcarii, Francji i Niemczech. Służył m.in. królowi Franciszkowi I. Nie stracił jednak wiary w odzyskanie Wirtembergii.

Szwabia (niem. Schwaben lub Schwabenland) to historyczny i etniczny region w dzisiejszych Niemczech. Na Szwabię składa się wschodnia część Badenii-Wirtembergii (dawna Wirtembergia i Hohenzollern) i część zachodniej Bawarii – obecnie Rejencja Szwabia. W czasach średniowiecznych należały do niej także duże tereny dzisiejszej Szwajcarii oraz Alzacji.

Filip Wielkoduszny, niem. Philipp der Großmütige (ur. 13 listopada 1504 r. w Marburgu, zm. 31 marca 1567 r. w Kassel) – landgraf Hesji od 1509 r., jeden z głównych politycznych liderów reformacji w Niemczech w XVI w.

Okazja ku temu nadarzyła się już w 1524 wraz z wybuchem wojny chłopskiej. Wraz z żołnierzami Francji i Szwajcarii wkroczył na tereny Wirtembergii owacyjnie witany przez poddanych. Szwajcarzy służący w jego wojsku zostali jednak wezwani przez Franciszka I, który walczył pod Padwą. Ulryk został wygnany z kraju po raz kolejny. W czasie tego wygnania zaprzyjaźnił się z gorącym zwolennikiem reformacji landgrafem Hesji Filipem Wielkodusznym.

Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teoretyk i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

Ferdynand I Habsburg (ur. 10 marca 1503 w Alcalá de Henares, zm. 25 lipca 1564 w Wiedniu) – arcyksiążę Austrii oraz książę Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, król Czech i Węgier od 1526, król rzymski (niemiecki) od 1531, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1556 z dynastii Habsburgów.

W 1526 Filip obiecał mu pomoc w odzyskaniu Wirtembergii. Podobną pomoc obiecał również Franciszek I. W styczniu 1534 Franciszek I potwierdził swoją chęć pomocy. W tym czasie liga szwabska, która miała bronić tych terenów, była osłabiona. Cesarz Karol V i jego brat Ferdynand mieli wspomóc ligę, jednak zbyt mała ilość wojska nie pozwoliła im tego dokonać. 13 maja w bitwie pod Lauffen am Neckar liga i wojska cesarza zostały pobite. W czerwcu prowadzono rozmowy pokojowe. W styczniu 1535 podpisano porozumienie i na jego mocy Ferdynand nadał ponownie tytuł książęcy Ulrykowi, jednak Wirtembergia miała wciąż uznawać zwierzchnictwo cesarza.

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Ulryk na podstawie nauk Marcina Lutra rozwiązał zakony na terenie Wirtembergii i wprowadził ascetyczny wystrój kościołów. W kwietniu 1536 przyłączył się do związku szmalkaldzkiego.

W 1546, w wyniku wojny cesarza Karola V z tym związkiem, Ulryk został uwięziony w Heidelbergu. Za jego uwolnienie Karol V zażądał znacznego okupu.

Ulryk zmarł 6 listopada 1550 w Tybindze. Jego następcą został syn Krzysztof Wirtemberski.

Riquewihr – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja, w departamencie Górny Ren. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1075 osób, 63 os./km².

Wirtembergia (niem. Württemberg) - kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec. Od 1952 wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia.