Alhaji Umaru Musa Yar’Adua (ur. 16 sierpnia 1951 w Katsinie, zm. 5 maja 2010 w Abudży) – nigeryjski polityk, gubernator stanu Katsina w latach 1999–2007. Członek Ludowej Partii Demokratycznej (PDP). Prezydent Nigerii od 29 maja 2007 do 5 maja 2010.

Umaru Yar’Adua, z wykształcenia chemik, po zakończeniu studiów rozpoczął pracę naukową i akademicką. W latach 80. i 90. XX w. pracował w sektorze prywatnym. W działalność polityczną zaangażował się szerzej w latach 90. W 1999 został gubernatorem północnego stanu Katsina, uzyskując cztery lata później reelekcję na stanowisku. Pod koniec 2006 został wybrany przez rządzącą Ludową Partię Demokratyczną kandydatem na urząd prezydenta. W kwietniu 2007 odniósł zwycięstwo w wyborach prezydenckich, których wiarygodność została jednakże zakwestionowana przez międzynarodowych obserwatorów. 29 maja 2007 został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta Nigerii.

Jako prezydent podejmował działania na rzecz ograniczenia korupcji. Zapoczątkował zmiany w prawie wyborczym, opracował plan zwiększenia produkcji energii elektrycznej oraz zmian w przemyśle naftowym i gazowym. W celu wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego zaangażował się w proces rozwiązania konfliktu w Delcie Nigru. W 2009 przedstawił walczącym tam ugrupowaniom ofertę amnestii i rozbrojenia, z której skorzystało w sumie ok. 20 tys. bojowników. W polityce zagranicznej skupiał się główne na sprawach afrykańskich i regionalnych. W 2008 doprowadził do zakończenia sporu granicznego z Kamerunem. W 2009, jako przewodniczący ECOWAS, angażował się w procesy normalizacji sytuacji w Gwinei i Nigrze.

Z powodów zdrowotnych w listopadzie 2009 został hospitalizowany w Arabii Saudyjskiej. Przeciągająca się nieobecność oraz brak dokładnych informacji o stanie zdrowia przyczyniły się do powstania kryzysu konstytucyjnego i niejasności w procesie transferu władzy. Ostatecznie, 9 lutego 2010 parlament pełniącym obowiązki szefa państwa mianował wiceprezydenta Goodlucka Jonathana. Do kraju powrócił pod koniec lutego 2010, nie przejął jednakże obowiązków prezydenta; zmarł 5 maja 2010.

Edukacja

Umaru Musa Yar’Adua urodził się w 1951 w arystokratycznej rodzinie ludu Fulanów, w mieście Katsina na północy Nigerii. Jego ojciec, Alhaji Musa Yar’Adua, był ministrem w okresie I Republiki, a także dzierżył tytuł Mutawalli (kustosza skarbu) Emiratu Katsina, który w 2002 odziedziczył Yar’Adua.

Edukację rozpoczął w 1958 w szkole podstawowej Rafukka Primary School w Katsinie. W 1962 przeniósł się do szkoły Dutsinma Boarding Primary School, którą ukończył dwa lata później. W latach 1965–1969 uczęszczał do szkoły średniej Government College w Keffi. W 1971 zdobył Higher School Certificate na Barewa College w Zarii. W latach 1972–1975 studiował chemię na na Uniwersytecie Ahmadu Bello w Zarii, uzyskując tytuł licencjata. Studia kontynuował w latach 1978–1980, zdobywając tytuł magistra chemii.

Praca zawodowa

Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę naukową i akademicką. Przez rok obligatoryjnie pracował w Holy Child College w Lagos w ramach National Youth Service Corps (NYSC). Od 1976 do 1979 był wykładowcą w Katsina College of Arts, Science and Technology w Zarii, a następnie od 1979 do 1983 wykładowcą na Politechnice w Katsinie.

W 1983 zakończył karierę naukową na rzecz pracy w sektorze prywatnym. W latach 80. i 90. XX wieku był dyrektorem kilku kompanii i organizacji. W latach 1983–1989 pełnił funkcję general managera w firmie Sambo Farms Ltd w Funtui. Wchodził w skład zarządu spółki Farmers’ Supply Company w stanie Katsina (1984–1985), rady zarządzającej uczelni Katsina College of Arts, Science and Technology w Zarii i Politechniki w Katsinie (1978–1983) oraz rady dyrektorów spółki Investment and Property Development Company w stanie Katsina (1994–1996). Zajmował stanowisko dyrektora banku Habib Nigeria Bank (1995–1999) oraz spółek Lodigiani Nigeria Ltd. (1987–1999), Hamada Holdings (1983-1999) i Madara Ltd. Vom w Dżos (1987–1999). W latach 1995–1997 był prezesem firmy Nation House Press Ltd w Kadunie.

Kariera polityczna

Po raz pierwszy w działalność polityczną zaangażował się w czasach swojej pracy akademickiej. W okresie II Republiki (1979–1983) był członkiem lewicowej Ludowej Partii Zbawienia (Peoples’ Redemption Party, PRP). W okresie prezydentury Ibrahima Babangidy był jednym z założycieli Frontu Ludowego (People’s Front), ugrupowania politycznego pod przewodnictwem jego starszego brata Shehu Musy Yar’Adui, które następnie przekształciło się w Partię Socjaldemokratyczną (Social Democratic Party, SDP). Z jej ramienia w 1988 wszedł w skład Zgromadzenia Konstytucyjnego. Pełnił funkcję sekretarza PSD w stanie Katsina. W 1991 bez powodzenia ubiegał się o urząd gubernatora tego stanu, przegrywając z Saidu Bardą, kandydatem Narodowej Konwencji Republikańskiej (National Republican Convention).

W 1998, w czasie wojskowych rządów prezydenta Abdulsalamiego Abubakara, założył ugrupowanie polityczne K34, które następnie współtworzyło powstałą Ludową Partię Demokratyczną (Peoples Democratic Party, PDP). Z ramienia PDP ubiegał się o stanowisko gubernatora stanu Katsina w wyborach z 9 stycznia 1999. Uzyskał elekcję i objął urząd 29 maja 1999. W wyborach z 19 kwietnia 2003 uzyskał reelekcję. Funkcję gubernatora sprawował do czasu objęcia urzędu prezydenta Nigerii 29 maja 2007.

Był pierwszym gubernatorem kraju, który publiczne zadeklarował wartość posiadanego majątku. W czasie jego rządów, w 2000 Katsina, jako piąty stan w Nigerii przyjęła islamskie prawo szariatu. Na jego podstawie w 2002 jedna z obywatelek, Amina Lawal, została skazana przez sąd w Katsinie na karę śmierci przez ukamienowanie pod zarzutem cudzołóstwa. Sąd w Funtui podtrzymał wyrok śmierci, jednak sąd apelacyjny w roku następnym uchylił go. Jako gubernator, za swoją pracę na rzecz podnoszenia poziomu szkolnictwa, opieki zdrowotnej, rozbudowy infrastruktury, elektryfikacji i rozwoju rolnictwa został wyróżniony nagrodą National Primary Education Productivity Merit Award w 2004 oraz nagrodą Banku Centralnego Nigerii dla najlepszego gubernatora Best Governor Award w 2005.