Uniwersytet Papieski Jana Pawła II - Polski Serwis Naukowy

Budynek UPJPII przy ul. Franciszkańskiej 1

Prezydent Bronisław Komorowski i kardynał Stanisław Dziwisz na konferencji organizowanej przez UP „Kościół katolicki wobec integracji europejskiej” we wrześniu 2010 r.

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie (UPJP2) (wcześniej Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie) – jedyny poza Rzymem i Salamanką i pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej uniwersytet papieski. Uniwersytet przejął tradycje Wydziału Teologicznego Jagiellońskiej Wszechnicy. Funkcjonuje pod wezwaniem świętego Jana z Kęt, świętej Jadwigi Królowej oraz świętego Józefa Sebastiana Pelczara.

Studium generale to tytuł nadawany pierwszym średniowiecznym uniwersytetom przez Cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Większość Studia Generalia znajdowało się początkowo we Włoszech, Francji, Anglii i Hiszpanii, a tamtejsze uczelnie uważano za najbardziej prestiżowe w Europie. Papież nadal nadaje wielu nowym uniwersytetom stopnie Studium Generale, mimo iż współcześnie tytuł ten stracił na znaczeniu. Począwszy od XIII wieku uczeni z uniwersytetów sygnowanych Studium Generale byli zobowiązani do przekazywania swoich doświadczeń nowym placówkom, a także do przechowywania dokumentów związanych z działalnością uczelni.
Seminarium Duchowne we Lwowie (obecnie Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Lwowskiej we Lwowie-Brzuchowicach) - rzymskokatolickie seminarium duchowne założone we Lwowie w 1703 roku.

Uniwersytet prowadzi swą działalność naukowo-dydaktyczną na pięciu wydziałach: Filozoficznym, Historii i Dziedzictwa Kulturowego, Nauk Społecznych, Teologicznym i zamiejscowym – Teologicznym Sekcja w Tarnowie, a także w międzywydziałowych instytutach: Bioetyki, Ekumenii i Dialogu, Języków Obcych, Ośrodka Badań nad Myślą Jana Pawła II. Trzy wydziały uczelni posiadają Certyfikaty Jakości Kształcenia, dla kierunków: filozofia, historia, teologia wydane przez Konferencję Rektorów Uniwersytetów Polskich w uznaniu wysokiej jakości kształcenia. Wydziały Uniwersytetu posiadają prawo nadawania tytułów i stopni naukowych: licencjata, magistra, licencjata kościelnego (stopnia pośredniego między magistrem a doktorem), doktora i doktora habilitowanego. Uczelnia należy do Międzynarodowej Federacji Uniwersytetów Katolickich (FIUC) i jej sekcji europejskiej (FUCE), Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP) oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Obecnie UPJPII liczy blisko 3500 studentów i 327 pracowników (w tym 221 naukowo-dydaktycznych). Wielkim Kanclerzem uczelni jest ks. dr kard. Stanisław Dziwisz, rektorem od 1 września 2010 roku jest ks. dr hab. Władysław Zuziak, prof. UPJP2.

Bronisław Maria Komorowski (ur. 4 czerwca 1952 w Obornikach Śląskich) – polski polityk, z wykształcenia historyk. Prezydent elekt Rzeczypospolitej Polskiej.
Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski duchowny katolicki, kardynał prezbiter Santa Maria del Popolo, doktor teologii, członek Kongregacji Wychowania Katolickiego i Rady ds. Środków Masowego Przekazu. Od 27 sierpnia 2005 arcybiskup metropolita krakowski.

Historia

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie wywodzi się z najstarszej polskiej uczelni – Uniwersytetu Jagiellońskiego, związanego od przeszło sześciuset lat z historią Krakowa i Polski.

12 maja 1364 roku król Kazimierz Wielki wydał akt fundacji uniwersytetu (studium generale), zatwierdzony uprzednio przez papieża Urbana V. Studium nie posiadało wydziału teologii. Dopiero na prośbę królowej Jadwigi i jej małżonka Władysława Jagiełły ówczesny papież Bonifacy IX, 11 stycznia 1397 roku wydał bullę Eximiae devotionis affectus erygującą Wydział Teologii w Krakowie. Data ta rozpoczyna 600-letnią działalność fakultetu. W akcie fundacyjnym Akademii z 26 lipca 1400 roku Wydział Teologiczny wymieniony został na pierwszym miejscu i odtąd przez wiele stuleci był najważniejszym w krakowskiej uczelni. Zgodnie z zamysłem królowej Jadwigi profesorowie Wydziału włączyli się w dzieło chrystianizacji Litwy. Dzięki ich wystąpieniom na soborach w Konstancji i Bazylei Wydział zdobył sławę i rozgłos nie tylko w Polsce, lecz także poza jej granicami. W okresie dawnej Rzeczypospolitej rektorzy krakowskiej uczelni wywodzili się przede wszystkim z grona teologów. Po przetrwaniu okresu rozbiorów i odzyskaniu przez naród niepodległości w 1918 roku Wydział krakowski – szczycący się wybitnymi profesorami i największą w Polsce liczbą studentów – był jednym z głównych ośrodków polskiej myśli teologicznej. Wychowankowie tego Wydziału znajdowali się wśród kadry naukowej niemal wszystkich polskich wydziałów teologicznych i wielu seminariów duchownych. W czasie II wojny światowej wielu profesorów Wydziału było więzionych przez hitlerowców w obozach koncentracyjnych. Mimo licznych represji i strat personalnych spowodowanych przez okupanta, prowadzono tajne nauczanie. W 1945 roku zespół pracowników naukowych Wydziału został poszerzony o profesorów ze wschodnich ziem polskich (Lwów). W 1954 roku jednostronną uchwałą Rady Ministrów usunięto Wydział Teologiczny z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Decyzja ta nie przerwała jednak jego faktycznej i kanonicznej egzystencji.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.
Muzyka liturgiczna, inaczej kościelna, to muzyka służąca obrzędowi religijnemu, która według zaleceń władz danego kościoła jest odpowiednia przy odprawianiu liturgii.

W 1959 roku Stolica Apostolska wydała dekret stwierdzający, że "Wydział Teologiczny zgodnie z jego ustanowieniem i charakterem trwa pod kierownictwem jednej władzy kościelnej i na przyszłość ma się kształtować wedle praw ustanowionych przez Stolicę Apostolską". Dzięki staraniom kardynała Karola Wojtyły Wydziałowi został przyznany w 1974 roku zaszczytny tytuł Papieski.

Wyższe Seminarium Duchowne w Przemyślu zostało erygowane 6 lutego 1687 r. przez biskupa Jana Stanisława Zbąskiego. Już w roku 1688 został wybudowany piętrowy budynek, a nieco później kaplica pod wezwaniem świętego Karola Boromeusza. Budynek ten był w następnych latach kilkakrotnie rozbudowywany. Już w latach 1724-1734 uczynił to biskup Aleksander Antoni Fredro, a następne rozbudowy miały miejsce w XIX i XX wieku (lata: 1843-1848, 1898-1899 i 1910-1912).
Jan Maciej Dyduch (ur. 7 stycznia 1940 w Kukowie) – infułat, profesor, doktor habilitowany, były rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Przełomowym wydarzeniem w dziejach Wydziału Teologicznego w Krakowie było wydanie przez Ojca Świętego Jana Pawła II 8 grudnia 1981 roku motu proprio Beata Hedvigis, na mocy którego ustanowiona została Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie, składająca się z trzech wydziałów: teologii, filozofii i historii Kościoła.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

19 czerwca 2009 roku Kongregacja Wychowania Katolickiego wydała dekret, w którym wyraziła decyzję papieża Benedykta XVI o przekształceniu Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, który jest pierwszym w Polsce uniwersytetem o tej randze. Zmiana nazwy oficjalnie nastąpiła 6 stycznia 2010, kiedy to weszła w życie ustawa podpisana 16 grudnia 2009 przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego o nadaniu nowej nazwy.

Michał Kazimierz Heller (ur. 12 marca 1936 w Tarnowie) – polski prezbiter katolicki, teolog, profesor nauk filozoficznych specjalizujący się w filozofii przyrody, fizyce, kosmologii relatywistycznej oraz relacji nauka – wiara.
Jan Kanty - imię męskie składające się z dwóch wyrazów, zawierające imię Jan i przydomek polskiego świętego żyjącego na przełomie XIV i XV wieku, św. Jana z Kęt.

W 2008 Papieska Akademia Teologiczna oraz Akademia Muzyczna w Krakowie powołały Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej, którego pierwszym dyrektorem został ks. dr Robert Tyrała. Również w 2008 roku w ramach współpracy Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej powstało Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych . Jego hasłem jest "filozofia w nauce", co oznacza poszukiwanie i rozważanie typowo filozoficznych zagadnień, które są uwikłane w naukę. Dyrektorem Centrum jest ks. prof. dr hab. Michał Heller, zdobywca prestiżowej Nagrody Templetona.

Wacław Świerzawski (ur. 14 maja 1927 w Złoczowie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny sandomierski w latach 1992–2002, od 2002 biskup senior diecezji sandomierskiej.
Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Uczelnia należy do rodziny papieskich uniwersytetów i ma status prawny równy m.in. Papieskiemu Uniwersytetowi Świętego Krzyża w Rzymie czy Papieskiemu Uniwersytetowi św. Tomasza z Akwinu w Rzymie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)