Giorgio Vasari:
Uranos pokonany przez Kronosa,
XVI wiek, Pałac Vecchio we Florencji.

Uranos (także Niebo, gr. Οὐρανός Ouranós, łac. Uranus, Caelus ‘niebo’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie nieba.

Jedno z najstarszych bóstw. Bez udziału innej istoty poczęła go i urodziła Gaja (Ziemia), która stała się jego małżonką. Wspólnie spłodzili kolejne pokolenia bogów. Z ich kazirodczego związku na świat przyszli kolejno:

Uranos, lękając się siły oraz potęgi sturękich i cyklopów, strąca ich wszystkich do Tartaru. Gaja, nie chcąc dopuścić do tego, by tytani również zostali tam zesłani, wraz z nimi organizuje spisek przeciwko Uranosowi. Gdy ten zesłał nocną porę, by zaznać miłości z Ziemią, wszyscy jego synowie i córki rzucili się na niego, natomiast najmłodszy z nich, Kronos, otrzymanym od Gai sierpem, odciął ojcu jądra i wrzucił je do morza. W buncie tym nie wziął udziału najstarszy z tytanów, Okeanos. Z wsiąkających w ziemię większych kropel krwi powstały boginie zemsty erynie, natomiast mniejsze krople dały życie nimfom opiekującym się jesionami (nimfy "Jesionowe" – meliady), później Gaja urodziła także, dzięki tej krwi, potężne plemię gigantów. Krew która spadła do morza i połączyła się z morską pianą stworzyła Afrodytę. Uranos stracił władzę nad światem i od tej pory nie może już panować nad Gają, być może jest to symboliczne oddzielenie Nieba od Ziemi. Uranos jako bóstwo usuwa się w cień. Jego miejsce zajmuje najmłodszy syn i główny uczestnik buntu, Kronos. Uranos pojawia się jeszcze w mitologii: pogodzony ze swą małżonką Gają pomaga córce, tytanidzie Rei, urodzić i wychować jej najmłodsze dziecko, Zeusa, przyszłego króla bogów. Gdy ten zdobywa już władzę, Uranos wraz z Ziemią przepowiadają mu, jakiego potomstwa może się spodziewać z obcowania ze swą pierwszą małżonką, Metydą (Metis). Mianowicie najpierw urodzi mu ona silną boginię, a później potężnego boga, który pokona własnego ojca. Dzięki tej przepowiedni Zeus zapobiega takiemu rozwiązaniu. Jego rzymskim odpowiednikiem był Coelus.

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Uranos (mitologia)

Przypisy