|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Świat technologii pożegnał dziś wizjonera wraz z nadejściem wiadomości, że współzałożyciel firmy Apple, Steve Jobs, przegrał swoją długą walkę z rzadką formą raka trzustki w wieku 56 lat.
Były dyrektor naczelny amerykańskiej spółki komputerowej cierpiał n... W najbliższych kilku latach 20 mln zł zostanie przeznaczonych w Polsce na ochronę żubrów i poprawę warunków ich bytowania w kilku regionach kraju - poinformowała koordynator merytoryczny tych projektów, prof. Wanda Olech z SGGW w Warszawie.85 pro... Dnia 28 września 2010 r. w Brukseli, Belgia, odbędzie się bezpośrednia giełda kooperacyjna - znajdź swojego PARTNERA TIK.
Ideal-ist organizuje giełdę kooperacyjną we współpracy z Europejską Siecią Przedsiębiorczości (EEN) w dziedzinie technologii informacyjnych i komunikacyjnyc... Trójwymiarową panoramę ruin powojennej Warszawy z wiosny 1945 roku, pokazaną z perspektywy lecącego nad nią samolotu, można zobaczyć w filmowej animacji "Miasto ruin", przygotowanej przez Muzeum Powstania Warszawskiego dla uczczenia zbliża... 2,5 mln zł przeznaczy samorząd Kalisza na budowę Centrum Doskonałości Kół Zębatych - zdecydowali radni. Inwestorem jest miejscowa Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa. Centrum będzie jednostką naukowo-badawczą dla PWSZ, służącą przemysłowi lotniczemu, s...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
UrnammuCzy wiesz że...? Nammu – w mitologii sumeryjskiej bogini pierwotnych słonych wód, identyfikowana z "pierwotnym morzem". Uznawana była za matkę, która zrodziła niebo, ziemię i dała życie bogom. Suzeren (ang. sovereign, suweren(ny) i fr. souverain najwyższy) – monarcha, panujący - w systemie feudalnym – pan swoich wasali, jednocześnie suweren może być wasalem suwerena seniora, osoby stojącej wyżej w drabinie zależności. Suweren zapewniał swoim wasalom ochronę w zamian za hołd i służbę wojskową. Wasale dostawali w użytkowanie lenno (feudum), które z kolei przekazywali swoim wasalom. Najwyższy senior, który nie jest niczyim wasalem, nazywany jest suzerenem. Sumer (Szumer, Sumeria; - por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar. Ur-Nammu, Ur-Namma (sum. ur-nammu, ur-namma, tłum. "sługa bogini Nammu") – sumeryjski władca, założyciel III dynastii z Ur, panował w latach 2113-2096 p.n.e.. W swoich rządach nawiązywał do dziedzictwa sumeryjskiego, dlatego okres panowania III dynastii z Ur nazywany jest "renesansem sumeryjskim". Jego panowanie zapoczątkowało stuletni okres świetności kultury sumeryjskiej. Prawo talionu, kara talionu, lex talionis, talion (łac. talio odwet, od talis taki sam) - prawo karne oparte na zasadzie odpłaty w myśl zasady "oko za oko, ząb za ząb". Kara naśladowała skutek przestępstwa. Zabójcę karano śmiercią, temu kto wybił oko wybijano oko również, postępowano tak bez względu na intencję czynu. Prawo talionu stało się podstawą Kodeksu Hammurabiego. Jest to prawo dość prymitywne, powszechnie stosowane w społeczeństwach pierwotnych, klanowych lub takich gdzie prawo nie funkcjonowało należycie. W Polsce jeszcze w XIX wieku stosowano zajazd który często, mimo podstawy prawnej, był bardziej formą rewanżu i powetowania swoich strat (krzywd). Dziś zachowań zgodnych z zasadami talionu nie nazywa się prawem a raczej zemstą. Rewanż stoi też u podstaw obyczaju zwanego wendetą oraz linczu.
Lagasz to sumeryjskie miasto-państwo w południowej Mezopotamii (obecnie Tall al-Hiba w Iraku). Zostało zasiedlone około 4 tysiące lat p.n.e. W drugiej połowie trzeciego tysiąclecia p.n.e. był to ważny ośrodek polityczny i kulturalny Sumerów. Po upadku, miasto-państwo odrodziło się za rządów Gudei (2144-2124 p.n.e), stając się głównym ośrodkiem sumeryjskim, później utraciło jednak znaczenie. W latach 1877-1933 prowadzono w nim (z przerwami) wykopaliska. W ruinach miasta odkryto liczne tabliczki z pismem sumeryjskim, pieczęcie cylindryczne, srebrną wazę Entemeny, rzeźby statuaryczne i reliefy (np. Stela Sępów). Około roku 2075 p.n.e. pod względem populacji Lagasz wyprzedziło Akad i było największym miastem świata (dane szacunkowe). Władzy miasta Lagasz podlegał również port morski w Eninkimarze nad Zatoką Perską. Ur-Nammu był gubernatorem miasta Ur za czasów panowania Utuhengala z Uruk. Po kilku latach zbuntował się przeciwko swemu suwerenowi, by ostatecznie pokonać go i zająć jego miejsce. Następnie przeprowadził zwycięską kampanię przeciwko miastu-państwu Lagasz, pokonując jego władcę Nammahaniego. Po tym zwycięstwie przyjął tytuł "króla Sumeru i Akkadu". Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca. Nazywany też był Suen, Zuen (akad. Sin). Inne imiona: Aszimbabar, Namrasit, Inbu. Jego imię zapisywano również liczbą trzydzieści (tyle jest dni w miesiącu księżycowym).
Ziggurat w Ur (zwany przez Sumerów Etemennigur) – wybudowany około 2100 p.n.e. przez Ur-Nammu i Szulgiego ziggurat w mieście Ur. Miał budowę schodkowaną trójstopniowo, zwężającą się ku górze. Była to wieża sakralna poświęcona bogu księżyca Nannie. Pierwotna budowla wzniesiona na fundamencie o wymiarach 65x43 m., była wysoka na ok. 21 m, dziś sięga ok. 13 m. Rdzeń składał się z cegły suszonej i był obłożony wypalaną cegłą. Przypuszcza się, że na najwyższym tarasie stała Ur-Nammu dokonał pierwszego w dziejach ludzkości spisania praw w jednym kodeksie. Do dziś zachowało się ok. 30 paragrafów. Odróżniał się od kodeksów późniejszych, np. Lipit-Isztara czy Hammurabiego, formą rekompensaty za poniesione straty. Wyznaczał on odszkodowanie w pieniądzu, a nie stosował biblijnej zasady "oko za oko". Kodeks Ur-Nammu – zbiór praw, ustanowiony za panowania sumeryjskiego króla Ur-Nammu na przełomie XXII–XXI wieku p.n.e. Znany jest z kopii odkrytej w Nippur na początku XX wieku. Odczytany i zbadany został pół wieku później. Tekst niemal w całości jest zniszczony. Odcyfrowano jedynie trzy artykuły z przypuszczalnej łącznej liczby kilkudziesięciu. Nie jest jasne, jakie dziedziny życia regulował.
Nammahani - ostatni władca sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz z II dynastii z Lagasz, panujący pod koniec XXII w. p.n.e. Znany z kilku inskrypcji budowlanych. Pokonany został przez Ur-Nammu, założyciela III dynastii z Ur. Ur-Nammu znany jest przede wszystkim ze swych zakrojonych na szeroką skalę prac budowlanych. Za jego panowania wzniesiono w różnych miastach Sumeru szereg monumentalnych budowli, by wspomnieć chociażby zigguraty w miastach Ur i Uruk. Ur-Nammu odbudował również E-kur - świątynię boga Enlila w Nippur, zniszczoną przez króla Naram-Sina z Akadu. Pieczęć cylindryczna - pokryty rytym wzorem cylinder, który przesuwano po tabliczce z wilgotnej gliny, uzyskując w ten sposób odbicie w postaci powtarzającego się wzoru (bardzo często sceny z życia codziennego). Były one używane w Mezopotamii i innych częściach Bliskiego Wschodu od IV do I tysiąclecia p.n.e. Liczne odnalezione pieczęcie pozwoliły uzyskać dużą wiedzę o życiu w tamtych czasach.
Naram-Sin (akad. Narām-Sîn, tłum. "ukochany przez boga Sina") – władca imperium akadyjskiego, przedstawiciel semickiej dynastii rządzącej w Mezopotamii z ośrodkiem w Akadzie, panował w latach ok. 2254-2218 p.n.e. Był wnukiem Sargona Wielkiego z Akadu i podobnie jak on tytułował się dumnie "Królem czterech stron świata". Przypisy
BibliografiaZobacz teżLipit-Isztar (1934-1924 p.n.e. - chronologia średnia) – ostatni władca mezopotamskiego miasta Isin z I dynastii z Isin. Stworzył zbiór praw zwanych prawami Lipit-Isztara. Ze zbioru tego korzystano w nauce prawa w szkołach jeszcze setki lat po śmierci władcy. Są one obecnie znane z tekstu złożonego z siedmiu odłamków glinianych tabliczek, zawierających część prologu i epilogu oraz 37 artykułów praw. Pod koniec swego panowania Lipit-Isztar popadł w konflikt z Gungunumem, królem Larsy, który podbił należące do Isin miasto Ur. W wyniku osłabienia państwa do władzy doszedł uzurpator Ur-Ninurta, który dał początek II dynastii z Isin.
Utuhengal (sum. utu-he2-gal2; tłum. "bóg Utu jest obfitością/dostatkiem") - sumeryjski władca miasta-państwa Uruk, panujący w latach 2116 - 2110 p.n.e.; według "Sumeryjskiej listy królów" jedyny przedstawiciel V dynastii z Uruk.
Czy wiesz że...? beta III dynastia z Ur – mezopotamska dynastia założona przez Ur-Nammu z Ur, panowała nad zjednoczonym Sumerem i Akadem w latach 2113-2005 pne. (chronologia średnia).
Hammurabi (1792-1750 p.n.e. - chronologia średnia) - – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z Babilonu, syn i następca Sin-muballita, twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor Kodeksu Praw.
Ziggurat (zigurat, zikkurat, zikurat - w języku akadyjskim: ziqquratu poch. od czasownika zaqāru - budować wysoko) – monumentalna budowla sakralna w starożytnym Sumerze, Babilonii, Asyrii i Elamie w formie tarasowo uformowanej wieży. Jest to budowla schodkowa charakterystyczna tylko dla Mezopotamii. Spełniała rolę religijną - kapłani składali tam ofiary, obserwatorium astronomicznego, rolę społeczną - magazyn ze zbożem oraz obronną. Rdzeń zigguratu wykonywano z cegły suszonej. Ściany tarasów wzmacniane były murami z cegły wypalanej, które licowano różnobarwną okładziną glazurowaną. Tarasy, najczęściej o podstawie kwadratowej, zmniejszały się ku górze, przez co na każdym boku powstawał układ schodkowy. Z tarasu na taras prowadziły pochylnie (rampy) lub schody. Budowlę zwieńczała świątynia lub kaplica. Świątynia, przy której odprawiano różne obrzędy religijne, znajdowała się również u stóp zigguratu i z reguły była bardziej okazała od szczytowej z uwagi na brak ograniczeń budowlanych.
Język sumeryjski – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język. Został wyparty przez język akadyjski około 2000 p.n.e., ale był używany w Mezopotamii jako język tekstów religijnych, ceremonialnych i naukowych do około I wieku p.n.e., a następnie został zapomniany aż do odczytania w XIX wieku. Język sumeryjski nie jest spokrewniony z innymi językami używanymi przez okoliczne ludy i jest na ogół uważany za język izolowany. Do jego zapisu używano pisma klinowego. Sumeryjski jest językiem aglutynacyjnym.
Stela Urnammu - płyta z białego wapienia (3x1,5 m.). Zgodnie ze swoim przeznaczeniem miała upamiętniać czyny króla sumeryjskiego Urnammu. Ocalały jej nieznaczne fragmenty. Podzielona jest na pięć części. Pierwszy, górny fryz wypukłorzeźby przedstawia Urnammu spoglądającego na symbole Słońca i Księżyca. W jego kierunku zmierzają skrzydlate postacie. Motyw króla i bóstw zostanie później powtórzony w kodeksie Hammurabiego, a wcześniej wystąpił już w steli Naramsina. Drugi i pół trzeciego fryzu przedstawia Urnammu w trakcie budowy zigguratu. Król stoi przed bogiem Nanną i odprawia obrzęd libacji, ofiarowując bóstwu wodę(?). Czynność tę powtarza w trzecim, ostatnim czytelnym pasie steli, tylko czyni to przed boginią Ningal. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |