Cechy utworu

Balzak podejmuje w utworze problem biurokracji, specyficznego funkcjonowania urzędów, relacji panujących między ich pracownikami, tworzeniu się koterii i realizowaniu prywatnych ambicji pod płaszczykiem pracy na rzecz państwa. Charakterystyczny jest fakt, iż większość bohaterów utworu występuje jedynie jako postacie drugoplanowe w innych częściach cyklu powieściowego, co ma podkreślać ich pozorny brak znaczenia, skontrastowany z przedstawionym w Urzędnikach wpływem, jaki realnie posiadają w społeczeństwie.

Urzędnicy stanowią zarazem jedno z ważniejszych w cyklu studiów ludzkiej ambicji, przedstawiając kilka wyodrębnionych przez Balzaka jej typów. Stosunek do awansu zawodowego i uzyskiwania wysokich stanowisk jest zupełnie inny u niemal każdej opisywanej w dziele postaci. Utwór jest równocześnie analizą konkretnego środowiska, jak i próbą wyciągnięcia ogólnych wniosków dotyczących funkcjonowania całego społeczeństwa - biuro staje się swoistym mikrokosmosem, a bohaterowie - postaciami typowymi. Z kolei postacie Celestyny Rabourdin i Elżbiety Baudoyer stanowią typowe dla Balzaka postacie silnych kobiet, których osobowości musiały rozwijać się w ograniczony sposób z powodu sytuacji społecznej (podobny typ postaci stanowi bohaterka Sekretów księżnej de Cadignan czy Renata, postać z Listów dwóch młodych mężatek).

Bibliografia