|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: 1350 woluminów, w tym kilka starodruków pochodzących m.in. z XVIII w., 70 tytułów czasopism muzycznych z wielu krajów, blisko 300 płyt - tak wygląda kolekcja Holendra, prof. Alberta Dunninga, podarowana Uniwersytetow... Ogromna galaktyka eliptyczna ESO 306-17 tkwi samotnie w przestrzeni kosmicznej, bo pochłonęła wszystkich swoich sąsiadów - wynika z analizy zdjęcia, wykonanego przez Teleskop Kosmiczny Hubble'a (HST).
Galaktyki rzadko wyst... Teraz na wydłużającą się listę gatunków, których genomy zostały odczytane, obok zwierząt futerkowych i pierzastych oraz ssaków (człowiek, kurczaki, szczury i myszy) można wciągnąć żaby. Pierwsza sekwencja genomu płaza - afryka... Large Hadron Collider (LHC) - gigantyczny akcelerator do badania najmniejszych cząstek materii - działa już z połową zaplanowanej energii. "Pod koniec sierpnia zwiększymy intensywność zderzanych wiązek" - mówi szef zespołu te... Od 18 do 26 września w Biskupinie będzie się odbywać jeden z największych festynów archeologicznych w Europie. Tegoroczna, 16. edycja imprezy upłynie pod hasłem "Ruś znana i nieznana". Uczestnicy festyny będą mogli o podziwiać m.in...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Urzędy dworskieCzy wiesz że...? Szafarz - w dawnej Polsce urzędnik dworski. Do jego zadań należało dostarczanie wszelkich potrzebnych produktów żywnościowych na dwór królewski. Przez niego przechodziły pieniądze wydatkowane na trunki, kuchnię, piwnice i stajnie królewskie. Pieniądze przekazywał odpowiednim urzędnikom np. śpizanemu, ale kontrolę ekspensy prowadził sam rozliczając się z podskarbim nadwornym, którego był pomocnikiem i podwładnym. Pułkownik rot dworskich (łac. capitaneus cuiare, ductor aulicae militiae) – urzędnik dworski powoływany gdy wybuchała wojna; stawał na czele wojska nadwornego liczącego około tysiąca osób. Był opłacany ze skarbu królewskiego. Funkcja pułkownika rot dworskich pojawiła się w XIV wieku. Urzędy dworskie – w I Rzeczypospolitej zespół urzędów odpowiedzialnych za sprawne funkcjonowanie dworu monarchy. Prywatny sekretarz króla (łac. Secretarius privatus Maiestatis Regiae, sekretarz prywatny królewski). Urzędnik zaprzysiężony, wybierany spośród kilku sekretarzy królewskich, formalnie związany z kancelarią koronną. Odpowiedzialny za królewską korespondencję prywatną i tajną pełnił istotną funkcję w sprawach dyplomacji królewskiej. Pobierał wynagrodzenie ze szkatuły króla.
Łożniczy (łac. cubiculari, lectistrator) – urząd dworski I Rzeczypospolitej, odpowiedzialny królewską sypialnię: słanie łoża, pościel, bieliznę osobistą. W czasach Stefana Batorego, zaczęli używać tytułu podkomorzego. Wyparci przez szambelanów w czasach stanisławowskich. Urzędy dworskie dzieliły się na: Kapelan – duchowny przebywający na dworze królewskim uważany za domownika rodziny królewskiej. Otwierał modlitwą każdy posiłek (bez niego prawie nigdy nie zasiadano do stołu). W każdej chwili miał wolny dostęp do króla.
Piwniczny - w średniowiecznej Polsce urzędnik dworski sprawujący pieczę nad piwnicami, w których przechowywano wino oraz piwo. Za panowania Henryka Walezego i Stefana Batorego nastąpił podział na dwa oddzielne stanowiska: PrzypisySzambelan (fr. chambellan) – początkowo wysoko usytuowany urzędnik na dworze francuskim, następnie pozycja ta przyjęła się również na wielu innych dworach europejskich. Do Polski przeniesiony w czasach panowania Jana III Sobieskiego, a upowszechniony został przez Stanisława Augusta Poniatowskiego jako tytuł przede wszystkim honorowy. Polska doczekała się ok. 18 znamienitych szambelanów.
Woźniczy - (łac. praefectus curruum) w dawnej Polsce urzędnik dworski. Do jego obowiązków należało utrzymanie karet, wozów dworu królewskiego w należytym stanie oraz to, aby były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Był przełożonym rzemieślników pracujących na potrzeby wozowni. Osoba pisująca to stanowisko musiała zawsze towarzyszyć obok kwatermistrza królewskiego i kwatermistrza dworu w podróżach Króla.
Czy wiesz że...? beta I Rzeczpospolita – współczesna nazwa państwa zwanego dawniej Rzecząpospolitą, obejmującego Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie, a więc tereny dzisiejszej środkowo-wschodniej Polski, około 3/4 terenu dzisiejszej Ukrainy, cały obszar Białorusi, Litwy, Łotwy oraz częściowo Estonii, Rosji i Słowacji, stosowana dla okresu od połowy XV w., czyli od ukształtowania się ustroju tzw. demokracji szlacheckiej do III rozbioru w 1795.
Krajczy wielki litewski (łac. incisor Lithuaniae) – urząd dworski Wielkiego Księstwa Litewskiego I Rzeczypospolitej, utworzony w 1569 na wzór krajczego wielkiego koronnego.
Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.
Śpiżarny - (łac. praefectus promptuarii) w dawnej Polsce urzędnik dworski. Do jego obowiązków należało prowadzenie wykazu produktów żywnościowych wydawanych na potrzeby dworu królewskiego. Prowadził również wspólnie z szafarzem rachunki kuchni i magazynów królewskich. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |